Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2014/17286 K.2017/968

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulü kısmen reddine dair verilen hükmün süresi içinde davalı ... vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacılar vekili; davacılardan ...'nın eşi ...ı'nın annesi ....'nın 01/10/2012 tarihinde davalılardan ... Hazır Beton ...nin maliki bulunduğu ve davalı ...'in kullandığı... plakalı tırın çarpması sonucu ağır yaralandığını ve.... Devlet Hastanesine kaldırıldığını ve aynı gün hayatını kaybettiğini, trafik kazası tespit tutanağına göre olayda tır sürücüsü davalı ...'in kusurlu olduğunu, ...

4.Asliye Ceza mahkemesinin 2012/822 E. Sayılı dosyası ile ceza davası açıldığını, davalı ... şirketinin poliçe sorumluluğu oranında davacı ... eşinin desteğini kaybettiği için 1.000,00 TL. maddi tazminatın, davacı ... annesinin desteğini kaybettiği için 1.000,00 TL maddi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, eş ... için 60.000,00 TL.manevi tazminat, murisin oğlu .... .... için 50.000,00 TL. manevi tazminat, murisin kardeşi ... için 25.000,00 TL manevi tazminatın davalı ... dışındaki davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline,

günün şartlarına ve geleneklerimize uygun tespit edilecek cenaze masraflarının olay tarihinden itibaren en yüksek yasal faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir. Davacılar vekili, ıslah dilekçesi ile talebini 63.520,06 TL olarak belirlemiştir.

Davalı ... vekili; davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan delillere ve benimsenen bilirkişi raporuna göre; davanın kısmen kabulü ile 60.000,00 TL. destek zararı ile 875,00 TL. cenaze gider alacağının (sigorta şirketinin sorumluluğu poliçede yazılı limitle sınırlı olmak üzere) davalı ... şirketi için dava tarihinden, diğer davalılar için olay tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa verilmesine, ayrıca... 30.000,00 TL., ... için 25.000,00 TL. ... için ise 10.000,00 TL. manevi tazminatın olay tarihinden itibaren davalı ... şirketi dışındaki davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiş; hüküm, davalı ... vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı ... vekili ve davalı ... vekilinin aşağıdaki bentler kapsamı dışında kalan ve yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dava, davacıların murisinin ölümü nedeni ile 6098 sayılı TBK m. 53 gereğince destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.

Mahkemece destekten yoksun kalma zararının belirlenmesi için bilirkişi raporu alınmış, bu raporda TRH-2010 yaşam tablosu esas alınarak hesaplama yapılmış olup bu rapor hükme esas alınmıştır.

Yargıtay yerleşik uygulamalarına göre desteğin ve destek ihtiyacı olanların muhtemel yaşam süreleri belirlenirken Population Masculine Et – Feminine (PMF) yaşam tablosu esas alınmalıdır. Ayrıca, destekten yoksun kalma tazminatı hesaplanırken rapor tanzim tarihine kadar gerçekleşen zararın bilinen veriler nazara alınarak ve iskontoya tabi tutulmadan somut olarak, rapor tanzim tarihinden sonraki zarar da bilinen son gelir nazara alınıp 1/Kn katsayısına göre her yıl %10 oranında artırılmak ve iskonto edilmek suretiyle hesaplanmalıdır (YHGK., 28.06.1995 tarih, 1994/9-628 Esas, 1995/694 Karar).

Bu bakımdan dosya kapsamında alınan rapor, açıklanan hesaplama tarzına uygun olmasına karşın mahkemece belirtilen yönteme uygun olarak yapılmayan hesaplamayı içerir bilirkişi raporunun hükme esas alınması ve yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

3-Destekten yoksun kalma zararının hesabında, destekten yoksun kalanlara müteveffanın sağlığında sağlamış olduğu yardımın miktarı belirlenmelidir. Ölenin parasal veya bedensel destekliğinin derecesi ile bundan yoksun kalanların tazminat isteklerinin ölçüsü ya da hesaplama yöntemi konusunda öğretide görüş birliği yoktur. Gerçek yardım miktarının yeterli delillerle ispat edilemediği durumlarda yargıç, takdir hakkını kullanarak yardım miktarını belirleyebilecektir.

Bu belirlemede destek ile destek olunan kimse arasındaki yakınlığın derecesi, aralarındaki manevi bağ, davacıların yaşları, dahil oldukları sosyal ve ekonomik çevre, yaşam standartları, cinsiyetleri gibi bakım ilişkisine ve miktarına etkili olabilecek unsurlar da göz önünde bulundurulacaktır.

Hayatın olağan akışı içinde, destek sayılan kimsenin baktığı kimselere gelirini belli paylara bölerek baktığı pek söylenemese de tazminat hesabında bir paylaştırma yapmak zorunlu hale gelmektedir.

Buna göre öncelikle gelirin tamamının, yardım görenlere tahsis olunmuş varsayılamayacağı, ölenin gelirinden bir bölümünü kendisine ayıracağı, bu tahsisten vazgeçilemeyeceği ve bu suretle yardımın (payların) geliri yutmaması ilkesi dikkate alınmalıdır. Ayrıca ölenin kendi geçim masraflarından artan miktarın tamamının (hiçbir tasarruf düşüncesine yer bırakmadan) destek görenlere dağıtılması da kabul olunamaz. Öte yandan, destek görecek kimselere ayrılacak miktar da, bunların ihtiyaçlarının toplamı kadar olmalıdır.

Dairemizce kabul görmüş pay esasına göre; eş, çocuk ile annenin pay alacağı durumlarda desteğe 2 pay, eşe 2 pay, çocuğa 1 pay ayrılarak böylece gelirin tamamının dağıtılacağı esasına dayalıdır.

Somut olayda ise; mahkemece alınan bilirkişi raporunda davacı .....'nın müteveffadan destek görme yaşını doldurduğundan farazi olarak desteğe gelirin %30'u, davacı eş ...'ya ise gelirin %70'ini ayıracağı kabul edilerek hesaplama yapılmıştır. Bilirkişinin benimsediği yöntem sosyal gerçeklikten uzaktır. Buna göre Dairemizin içtihatları doğrultusunda müteveffadan istifade edecek geride

bir tek davacı eş kaldığına göre; müteveffaya 1 pay ve eşe 1 pay ayıracak şekilde destek payları belirlenerek hesaplama yapılması gerekirken, yazılı şekilde hesaplama yapılan bilirkişi raporunun hükme esas alınması da doğru görülmemiştir.

4-Borçlar Kanunu’nun 47. maddesi hükmüne göre (6098 sayılı BK. md. 56), hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Manevi tazminat, zarara uğrayanda, manevi huzuru gerçekleştirecek ve tazminata benzer bir fonksiyonu da olan özgün bir nitelik taşır. Manevi tazminat bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir.

Zarar görenin zenginleşmemesi, zarar sorumlusunun da fakirleşmemesi gerekmektedir. Takdir edilecek miktarın, mevcut halde elde edilmek istenen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.6.1976 günlü ve 7/7 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı’nın gerekçesinde de takdir edilecek manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir.

Bunlar her olaya göre değişebileceğinden, hakim bu konuda takdir hakkını kullanır iken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

Manevi tazminat zenginleşme aracı olmamakla beraber, bu yöndeki talep hakkındaki hüküm kurulurken olay sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amaçlanmalı ve bu sebeple tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli de gözönünde tutularak, hak ve nesafet kuralları çerçevesinde bir sonuca varılmalıdır. Zira, Türk Medeni Kanununun 4. maddesinde, kanunun takdir hakkı verdiği hallerde hakimin hukuka ve hakkaniyete göre hükmedeceği öngörülmüştür. Yukarıda belirtilen hususlar dikkate alındığında, takdir olunan manevi tazminatın fazla olduğu görülmüş ve hakkaniyete uygun bir manevi tazminata hükmedilmek üzere kararın bozulması gerekmiştir.