Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2014/18944 K.2017/3426

Taraflar arasındaki rücuen tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili ve davalılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

- KARAR -

Davacı vekili, müvekkili kurum sigortalısı... ...'ın .../05/2008 tarihinde geçirdiği trafik kazası sonucu vefat ettiğini, olayla ilgili ceza dosyasında davalının tecziyesine karar verildiği, sigortalının hak sahiplerine aylık bağlandığını, sigortalının emekli sandığı iştirakçisi olduğunu, kurumun zarara uğradığını belirterek fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak kurum zararından şimdilik ....886,05 TL'nin yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

Davalılar vekilleri, davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, iddia, savunma ve toplanan kanıtlara göre, ıslah da dikkate alınarak, açılan davanın kabulü ile, 31.555,68 TL’nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili ve davalılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

...-)Davalı ... şirketi vekilinin temyiz itirazlarının incelemesinde, dava, Emekli Sandığı iştirakçisi olarak çalışan .... kişinin, meydana gelen çift taraflı kazada ölümü nedeniyle, davacı kurum tarafından ölenin hak sahiplerine ödenen aylık ve peşin sermaye değerinin, zarardan sorumlu olduğu iddia edilen davalılardan, Emekli Sandığı Kanunu'nun 129. maddesine göre rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Davacı kurum, dava dışı iştirakçisi ... ...'ın, geçirdiği trafik kazası sonucu ölümü nedeniyle, hak sahiplerine ödediği dul ve yetim aylığı ile peşin sermaye değerinin rücuen tahsilini talep etmektedir. Mahkeme, davacının ödediği peşin sermaye değeri için rücu hakkının bulunduğunu kabul etmiş; 31.555,68 TL’nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faiziyle karar vermiştir.

.Davacının ödemesine dayanak kazanın tarihi olan ....05.2008 itibariyle yürürlükte bulunan 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu hükümleri gereği, ölenin, Emekli Sandığı iştirakçilerinden olması halinde, hayatta kalan yakınlarına dul ve yetim maaşı bağlandığı gibi toptan ödeme de yapılmaktadır. Bu dul ve yetim maaşları ile yapılan toptan ödeme, destekten yoksun kalma tazminatı gibi hayatta kalanın şahsına bağlıdır, ölenin terekesine dahil değildir.

06.03.1978 tarih ve 1978/... Esas, 1978/... Karar sayılı ... İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu Kararı gereğince, destekten yoksun kalma tazminatının saptanmasında, Emekli Sandığı tarafından bağlanan gelirlerin indirilmemesi gerekir. 5434 sayılı T.C.

Emekli Sandığı Kanunu'nun 129. maddesinde, görevleri içinde veya dışında ölenlerin dul ve yetimlerinin, ölüme sebep olanlar aleyhine açacakları davaları kovuşturmaya, davalılar üçüncü şahıs ise bunu doğrudan doğruya açmaya Sandık yetkili kılınmıştır.

Dava sonunda para tazminatı da alınırsa kovuşturma masrafları ile birlikte, dul ve yetim aylıkları bağlanan hallerde bu aylıkların beş yıllığı, toptan ödeme yapılan hallerde de yarısının Sandıkça alınarak, varsa geri kalanının ilgililere ödeneceği öngörülmüştür.

Esasen 129. madde zarar verenden tazminatın tamamının alınacağı hükmünü getirmiş ve Emekli Sandığı davaya katılmış veya doğrudan doğruya dava açmış olduğu takdirde alınacak tazminatın zarara uğrayanlar ile Sandık arasında nasıl bölüşüleceğini saptamıştır. Bu itibarla, tazminat ödemekle yükümlü olan kişi, bu maddeye dayanarak tazminatın indirilmesini isteyemez.

Haksız eylem sonucu ölen kişi, yaşamı süresince çalışmış ve maaşından düzenli olarak belirli bir miktar para kesilerek Sandığa yatırılmıştır. Zarar verenin, bu paradan yararlanması söz konusu olamaz. O halde zarar veren, verdiği zararın tamamını, ölenin hak sahiplerince açılan davada ödemelidir.

Somut olayda; dava dışı Süleyman Bayrak, ....05.2008 tarihinde bisikleti ile seyir halinde iken gerçekleşen trafik kazasında ölmüş olup, ölenin hak sahiplerine davacı kurum tarafından yapılan aylık ve peşin sermaye değeri ödemesi, ölenin hayattayken maaşından Emekli Sandığı tarafından kesilen miktarların karşılığıdır.

Yukarıda ifade olunan 1978 tarihli İBK kararı gereği, Emekli Sandığı tarafından bağlanan aylıklar ve peşin sermaye değeri, kendisine aylık ya da gelir bağlanan ölenin hak sahipleri için destekten yoksun kalma tazminatı hesabı yapılırken, tazminattan düşülmemektedir.

Nitekim, ... ....Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2008/344 Esas sayılı dosyasında, ölenin hak sahipleri tarafından, eldeki davanın davalılardan çarpan araç sürücüsü ...’a karşı açılan destekten yoksun kalma ve manevi tazminat istemli davada, destekten yoksun kalma tazminatı hesabında, davacının ödediği bedellerin tazminattan düşülmediği ve davalıların tazminatın tamamından sorumlu tutulduğu da görülmektedir.

Tüm bu nedenler karşısında, davacı kurumun, ölenin hak sahiplerine bağladığı dul ve yetim aylığı ile peşin sermaye değeri gelirinin, 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunu gereğince rücua tabi olmadığı, davacının yaptığı ödemeler için davalılara rücua hakkı bulunmadığı gözetilmeksizin, İçtihadı Birleştirme Kararına da aykırı olarak, yazılı olduğu biçimde hüküm tesisi doğru görülmemiştir.

...-) Bozma kapsam ve şekline göre davacı vekili ile davalı ... vekilinin tüm, davalı ... şirketi vekilinin sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.