Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2014/21348 K.2017/2726

Taraflar arasındaki tasarrufun iptali davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davacı temlik alan ... ... Yönetim A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı alacaklı vekili, davalı borçlu ... hakkında takip başlatıldığını, borçlunun alacağı karşılayacak mal varlığı bulunmadığını ve hakkındaki takipleri sonuçsuz bırakmak için dava konularından ... nolu bağımsız bölümü 31.03.2009 tarihinde davalı ...'ye, ... nolu bağımsız bölümü 06.01.2009 tarihinde davalı ...'e, ... nolu bağımsız bölümü ....08.2008 tarihinde davalı ...'a onun da ....07.2009 tarihinde davalı ...'e devrettiğinden bu tasarrufların iptaline karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... vekili, müvekkilinin taşınmazı 170.000,00 TL'ye aldığını 58.000,00 TL ile ipotek borcu kapandığı ödemenin bir kısmının banka kanalı ile bir kısmının elden verildiğini, müvekkilinin borçluyu tanımadığını haksız açılan davanın reddini savunmuştur.

Davalı ..., 2009 yılı Temmuz ayı başında taşınmazın camında satılık ilanı gördüğünü, 168.000,00 TL sına anlaştıklarını bir kısmı ile ipotek bedelinin ödendiğini satıştan ... gün sonra içindekilerin tahliye edildiğini, satışın gerçek olduğunu belirtmiştir.

Davalı ... vekili, müvekkilinin 2007 yılında borçlunun hissedar olduğu ... ......Ltd.Şti'de çalışmaya başladığını borçlu ile burada tanıştığını, 2008 yılındaki ekonomik kriz nedeniyle şirketin işlerinde hızlı bir çöküş yaşandığını, davalı borçlunun da büyük bir mali sıkıntıya girdiğini ve elindeki taşınmazları satarak toparlanmaya çalıştığını bu aşamada dava konusu taşınmazı satın aldığını, ancak şirket faaliyetleri durdurulup müvekkili işsiz kalınca

taşınmazı satmak zorunda kaldığını ve davalılardan Şahismail'e 168.000,00 TL'ye satıldığını belirterek davanın reddini istemiştir.

Davalı borçlu ... vekili, taşınmazların raiç bedelleri üzerinden satıldığını, müvekkilinin mal kaçırma ve alacaklılarının ızrar kastınının bulunmadığını, diğer davalılar ile yakınlık ve ilişkisi olmadığını belirtmiştir.

Davalı ..., duruşmalara katılmamış ve cevap dilekçesi sunmamıştır.

Mahkemece, ivazlar arasında fahiş fark olmadığı, İİK'nun 280.maddesinde sözü edildiği gibi davalılar arasında akrabalık, yakın arkadaşlık, ticaret ortaklığı bulunmadığı gibi, davalıların da borçlunun alacaklıyı ızrar kastı ile hileli tasarrufda bulundukları ileri sürülüp kanıtlanmadığının anlaşıldığından bahisle davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı temlik alan ... ... Yönetim A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, İİK.277 ve devamı maddelerine dayanılarak açılmış tasarrufun iptali istemine ilişkindir.

...-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere mahkeme kararının diğer gerekçe ve değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına davalı ...'in dördüncü kişi olup kötü niyetinin ispatlanmamış bulunmasına göre davacı temlik alan vekili aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

...-... ve İflas Kanununun 277 ve izleyen maddelerinde düzenlenen tasarrufun iptali davalarında amaç, borçlunun haciz ya da iflasından önce yaptığı ve aslında geçerli olan bazı tasarrufların geçersiz ya da "iyiniyet kurallarına aykırılık" nedeniyle alacaklıya karşı sonuçsuz kalmasını ve dolayısıyla o mal üzerinden cebri icraya devamla alacağın tahsilini sağlamaktır.

Davacı, iptal davası sabit olduğu takdirde, tasarruf konusu mal üzerinde cebri ... yolu ile hakkını almak yetkisini elde eder ve tasarruf konusu taşınmaz mal ise, davalı üçüncü şahıs üzerindeki kaydın düzeltilmesine gerek olmadan o taşınmazın haciz ve satışını isteyebilir (İİK.md.283/...). Bu yasal nedenle iptal davası, alacaklıya alacağını tahsil olanağını sağlayan, nisbi nitelikte yasadan doğan bir dava olup; tasarrufa konu malların aynı ile ilgili değildir.

Borçlunun aciz ya da iflasından önce yaptığı iptale tabi tasarrufları, üç grup altında ve İİK.nun 278, 279 ve 280. maddelerinde düzenlenmiştir. Ancak, bu maddelerde iptal edilebilecek bütün tasarruflar, sınırlı olarak sayılmış değildir. Kanun, iptale tabi bazı tasarruflar için genel bir tanımlama yaparak hangi tasarrufların iptale tabi olduğu hususunun tayinini hakimin takdirine bırakmıştır (İİK.md.281). Bu yasal nedenle de, davacı tarafından İİK.nun

278, 279 ve 280.maddelerden birine dayanılmış olsa dahi, mahkeme bununla bağlı olmayıp, diğer maddelerden birine göre iptal kararı verebilir (Y.H.G.K.........1987 Tarih, 1987/...-380 Esas ve 1987/872 Karar sayılı ilamı). Genelde denilebilir ki, borçlunun iptal edilebilecek tasarrufları, alacaklılarından mal kaçırılmasına yönelik olarak yapılan ivazsız veya aciz halinde yapılan tasarruflar ile alacaklılarına zarar verme kastıyla yapılan tasarruflardır.

Öte yandan, tasarrufun iptali davalarında .... kişinin borçludan satın aldığı malı elinden çıkarması ve satın alan dördüncü kişinin davaya dahil edilmemesi ya da davaya dahil edilmekle birlikte iyi niyetli olduğunun anlaşılması halinde İİK’nın 283/... maddesi uyarınca bedele dönüşen davada üçüncü kişinin dava konusu malı elinden çıkardığı tarihteki gerçek değeri oranında bedelle sorumlu tutulması gerekir. Aynı şekilde davalı borçlunun borcundan dolayı dava konusu taşınmaz cebri ... yolu ile satılması halinde de davalı .... kişi elinde bir bedel kalır ise bu bedel ile sorumlu tutulur.

Somut olayda dava konusu ... nolu bağımsız bölümü satın alan davalı ...'un, davalı borçlu ...'in ortağı ve dava dayanağı takip dosyasında da borçlu olan ... .... ....Ltd.Şti'nin müdürü olduğu, gerek anılan davalı vekilinin dava dilekçesinde, gerekse mahkemede dinlenen ayrıntılı tanık anlatımlarından borçlunun mali durumunun bozuk olduğu davalı ... tarafından da bilindiği sabittir. Ancak ... nolu bağımsız bölümü davalı ...'tan satın alan dördüncü kişi ...'in kötü niyeti ispatlanmadığından İİK'un 283/... maddesi uyarınca davalı ...'un taşınmazı elinden çıkardığı ....07.2009 tarihindeki gerçek değeri kadar takip konusu alacak ve ferilerini geçmeyecek şekilde tazminatla sorumlu tutulması gerekirken yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

...-Dava konusu ... nolu bağımsız bölümü satın alan davalı ...'nin de borçlu şirketin idare işlerinde çalıştığı, ... nolu bağımsız bölümün kredisinin davalı ... tarafından ödenememesi nedeni ile sadece bu kredinin ödeme karşılığında satıldığının davalı borçlu vekilinin açık anlatımları ile sabit olduğu bu hali ile İİK'nun 280.madde kapsamında davalı ...'nin de borçlunun mali durumu ve alacaklılarını ızrar kastı ile hareket ettiğinin kabulü gerekir.Ancak yargılama sırasında borçlu vekili tarafından ... nolu bağımsız bölümün kredi borcunun davalı ... tarafından da ödenmediğinden alacaklı banka tarafından satışa çıkarıldığı belirtildiğinden,

böyle bir takip olup olmadığı araştırılarak, böyle bir dosya ve satış işlemi varsa ... dosyasının bekletici mesele yapılarak, takip dosyası alacaklısının ihale bedelinden alacağını aldıktan sonra bir bedel kalmış ise bu bedelin tahsiline bedel kalmamış ise

konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına, şayet böyle bir takip veya paraya çevirme işlemi söz konusu değil ise ile ... nolu bağımsız bölümün 31.03.2009 tarihli satışının iptaline karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi de isabetsiz olmuştur.

...-Dava konusu ... nolu bağımsız bölümü satın alan davalı ...'in dava konsu taşınmazın satın alındığı sitenin bir başka apartmanın da oturduğu, taşınmazın 170.000,00 TL alındığı bu ödemenin ....450,00 TL'sının borçlunun kooperatif borcunun ödendiği, 45.550,00 TL'nin makbuz karşılığında verildiği, bu makbuzda davalı ...'un tanık olarak bulunduğu belirtildiğinden, davalı ...'in ...'u nereden tanıdığı ve dolayısı ile borçluyu tanıyıp tanımadığı İİK'nun 280.madde kapsamında borçlunun mali durumunu bildiği veya bilmesi gereken şahıslardan olup olmadığının değerlendirmesinin yapılması gerektiği halde bu hususda bir araştırma yapılmadığından karar bu yönü ile de hatalı olmuştur.