Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2014/24135 K.2015/3870

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, davalı tarafa ait aracın, müvekkiline ait ... plakalı araca çarparak hasarladığını, davalı sürücünün olayda tamamen kusurlu olduğunu, müvekkilinin ...'da hasar tespiti yaptırdığını, 2.828,94 Euro hasar bedeli, 563,19 TL. ekspertiz gideri belirlendiğini, davalı sigortacının davadan önce müvekkiline 2.295,00 TL. ödediğini, ödeme tarihindeki kur üzerinden 990,76 Euroya tekabül ettiğini belirterek bu meblağın mahsubu ile bakiye 1.838,18 Euro hasar bedelinin kaza tarihinden işleyecek Devlet Bankalarının Euro'ya uyguladığı en yüksek yasal faiziyle fiili ödeme günündeki TL. karşılığının ve 563,19 Euro eksper giderinin yargılama gideri ile birlikte TL. karşılığının davalılardan tahsilini talep etmiştir.

Davalı .... vekili, davanın zaman aşımına uğradığını, kusuru, hasar miktarını kabul etmediğini, Türkiye şartlarında eksperce belirlenen 22,95 TL. hasar bedelinin davacıya ödendiğini, temerrüde düşmediklerini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ..., adres sormak için durup, seyrine devam ederken, davacı aracının, yönetimindeki aracın kör noktasından geçmeye çalıştığını görmediğini, hasarın fahiş olduğunu, kusuru kabul etmediğini, davacı aracının sağdaki kaldırıma sıfır olarak geçmeye çalıştığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı .... vekili, davanın zaman aşımına uğradığını, yabancı para ile zararın tazmininin istenemeyeceğini, yasal faizden sorumlu olduklarını, kusuru, hasarı kabul etmediğini, diğer davalı sigortacının zararı karşıladığını, belirterek davanın İMSS şirketine ihbarını ve reddini savunmuştur.

Dava ihbar edilen .... vekili, davada taraf olmadıklarından aleyhlerine hüküm kurulmamasını, ZMSS poliçe teminatının üzerinde kalan zarar olması halinde, azami poliçe limitine kadar gerçek zarardan sorumlu olduklarını, kusuru, hasarı kabul etmediğini, zararın TL. olarak talep edilmesi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece, davacı sigorta şirketince yapılan ödeme zararı fazlasıyla karşıladığından davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde, özellikle oluşa uygun olarak düzenlenen uzman bilirkişi raporunda belirtilen kusur oranının hükme esas alınmasında bir usulsüzlük bulunmamasına göre, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminatın istemine ilişkindir. Yabancı plakalı araçlarda onarım, aracın kayıtlı olduğu ülkede yapılmışsa zarar bu ülkede katlanılan giderlere göre belirlenmelidir. Hasar gören yabancı plakalı aracın ülkemizde tamir ettirilmesi zorunluluğu yoktur. Hasarlı hali ile yurt dışına çıkıp orada tamir ettirilmesi durumunda o ülkedeki onarım giderlerinin esas alınması gerekir.

Yabancı para cinsinden yapılan harcamalar, yabancı para alacağı olarak dava edilebilir ve ödeme günündeki kura göre işlem görür. Davacı alacağı, yabancı para cinsinden meydana gelmiş, olup fiili ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden TL. karşılığının tahsiline karar verilmesi gerekir.

Yine davacı tarafça ...'da yazılan ekspertiz masrafının karar tarihindeki döviz kuru üzerinden TL. karşılığının yargılama giderine eklenerek davanın kabul-red oranına göre taraflar arasında paylaştırılması gerekir.

Somut olayda, davacı ..., ...'da çalışmakta ve yaşamakta olup, Türkiye'de iznini kullanırken meydana gelen kazada kendisine ait ... plakalı aracı hasarlanmıştır. Kaza tarihinden 18 gün sonra, aracın kayıtlı olduğu ülkede yaptırılan ekspertiz incelemesinde araçta 2.828,94 Euro hasar, tespit edilmiş, davacı tarafça 563,19 Euro eksper masrafı ödenmiştir. Rizikonun davalı sigorta şirketine ihbarı üzerine, aracın Türkiye şartlarında onarım bedelinin KDV hariç 2.295,88 TL.

(KDV'li 2.709,14 TL.) olduğu belirlenmiş; davalı sigortacı dava açılmadan önce 21.02.2012 tarihinde davacı hesabına 2.295,88 TL.'sını yatırmıştır. Ödeme tarihindeki döviz kuruna göre 990,76 Euroya tekabül ettiği anlaşılmıştır.

Davacı vekili, davalı sigortacı tarafından yapılan ödemeyi mahsup ederek bakiye 1.838,18 Euro hasar bedelinin kaza tarihinden itibaren Euro'ya uygulanan en yüksek yasal faiziyle fiili ödeme günündeki TL. karşılığının ve 563,19 Euro eksper giderinin yargılama gideriyle birlikte TL. karşılığının tahsilini talep etmiştir.

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda, ...'da yapılan onarımla ilgili ekspertiz raporu ile davalı ZMSS şirketince yaptırılan ekspertiz raporu kıyaslanarak, Alman eksper raporundaki parça ve işçilik bedelinin fazla olduğu, bazı parçaların tamiri mümkün iken değişiminin öngörüldüğü, ...'da işçilik ücretinin pahalı olduğunu, ancak aradaki farkın bununla açıklanmayacak kadar fahiş olduğu, ZMSS ekspertiz raporundaki hasar tutarının esas alınması gerektiği belirtilmiş; mahkemece davalı tarafa izafe edilen kusur oranına göre, davalı sigortacının zararı fazlasıyla karşıladığı gerekçesiyle dava reddedilmiştir.

Eksik inceleme ile hüküm kurulamaz. Davalı taraf, davacı aracında meydana gelen gerçek zarardan sorumludur. Davacı zararı yabancı para cinsinden gerçekleşmiştir.

Bu durumda mahkemece, İTÜ veya KGM Fen heyetinden seçilecek araç hasarı konusunda uzman önceki bilirkişi dışında bir başka bilirkişi ya da bilirkişi kurulundan, bu kaza nedeniyle davacı aracında meydana gelen hasarın ve onarımın bedelinin 2.bendde açıklanan ilkelerin ışığı altında olay tarihindeki yabancı para cinsinden belirlenmesi, bu kaza sonucu oluşmayacak zarar olup olmadığının tespiti, davalı sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin kusur indiriminden sonra zarardan mahsubu konusunda ayrıntılı, gerekçeli, denetime elverişli, tüm dosya kapsamı ve önceki bilirkişi raporunun da irdelendiği bir rapor alınarak,

tespit edilen yabancı ülkede yapılan tamire ilişkin döviz cinsinden tazminatın, kaza tarihinden (davalı sigortacı yönünden temerrüt tarihinden) itibaren MB'ca dövize uygulanan faiziyle birlikte fiili ödeme tarihindeki TL. karşılığının, davalılardan tahsiline karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu biçimde hüküm kurulması doğru değildir.