Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2014/3715 K.2016/954

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda verilen hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davalı vekilince istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen 26.01.2016 Salı günü davacılar ve davalı tarafından gelen olmadı. Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü.

-K A R A R-

Davacılar vekili, müvekkillerinin murisi ...'in davalıya ZMSS poliçesi ile sigortalı aracı kullanmakta iken gerçekleşen çift taraflı kazada vefat ettiğini ve müvekkillerinin bu suretle murislerinin desteğinden mahrum kaldıklarını ileri sürerek fazlaya ilişin hakları saklı kalmak kaydıyla toplam 10.000 TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, bilirkişi raporu doğrultusunda davasını ıslah ederek maddi tazminat talebini davacı ... için 36.793,99 TL'ye yükselttiklerini, davacılar ..., ... ve ... bakımından davayı atiye terk ettiklerini bildirmiştir.

Davalı vekili özetle davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece iddia, savunma ve toplanan delillere göre; davanın kısmen kabulü ile davacı ... için 36.793,99 TL destekten yoksun kalma tazminatının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacılar ..., ... ve ... tarafından açılan dava atiye terk edilmiş olmakla dava hakkında hüküm tertibine yer olmadığına karar verilmiş; hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde, özellikle oluşa uygun olarak düzenlenen aktüerya bilirkişisi raporunda belirtilen destek tazminatına ilişkin hesaplamanın hükme esas alınmasında bir usulsüzlük bulunmamasına, davacıların ölenin salt mirasçısı sıfatıyla değil, destekten yoksun kalan üçüncü kişi sıfatıyla dava açtıklarına, ölüm nedeniyle doğrudan davacılar üzerinde doğan destekten yoksunluk zararının oluşumundaki kusurun davacılara yansıtılamayacağına;

dolayısıyla araç sürücüsünün veya işletenin tam kusurlu olmaları halinde, desteğinden yoksun kalan davacıları etkilemeyeceğine. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’na göre, aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı davalı ... şirketi, işletenin üçüncü kişilere verdiği zararları teminat altına aldığına ve olayda işleten veya sürücü tam kusurlu olsalar bile,

destekten yoksun kalan davacılar da zarar gören üçüncü kişi konumunda bulunduğundan, davalı ... şirketinin sorumlu olacağına (HGK'nun 15.6.2011 gün ve 2011/17-142 Esas-411 Karar, HGK'nun 22.2.2012 gün 2011/17-787 Esas 2012/92 Karar, HGK'nun 16.01.2013 gün, 2012/17-1491 Esas-2013/74 Karar sayılı ilamları uyarınca) göre davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve yasaya uygun bulunan hükmün ONANMASINA,

duruşmada vekille temsil olunmayan davacılar yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına ve aşağıda dökümü yazılı 96,05 TL kalan onama harcının temyiz eden davalıdan alınmasına 26/01/2016 gününde Üye ...'ın karşı oyu ve oyçokluğuyla karar verildi.

-KARŞI OY-

Taraflar arasındaki davada davacıların maddi tazminat davasının kısmen kabulüne dair verilen kararın davalı tarafından temyizinin sayın çoğunluk tarafından reddine dair karara aşağıda açıklanan nedenlerle katılmıyorum.

Davacı vekili dava dilekçesinde, davacıların murisinin 03.04.2006 tarihinde meydana gelen trafik kazası tespit tutanağına göre tam kusurlu olduğunun belirtildiğini, ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2016/42 Değişik İş sayılı dosyasında düzenlenen bilirkişi raporunda murisin %90 oranında kusurlu olduğunun belirtildiğini, murisin tam kusurlu olması halinde dahi davacıların davalı Zorunlu Mali Mesuliyet sigortacısından destekten yoksun kalma tazminatı isteyebileceklerini ileri sürerek eldeki davayı açmış,

Mahkemece 22.03.2013 tarihli ön inceleme tutanağı ile ... Sulh Hukuk Mahkemesinin 2006/42 Değişik İş sayılı dosyasında alınan raporun davalı ... şirketine tebliğine, rapora itiraz etmesi ve kusur oranı konusunda alınacak rapor için gerekli masrafı yatırması için duruşma zaptının tebliğinden itibaren iki hafta kesin süre verilmesine,

itiraz edilmediği takdirde bu rapor esas alınarak hesap bilirkişisine dosyanın tevdiine karar verilmiş, ara kararın tebliğine rağmen davalı tarafından itirazda bulunulmadığı gerekçesiyle mahkemece murisin olayda %90, dava dışı Karayolları Genel Müdürlüğü'nün %10 kusurlu olduğu belirtilen,

ancak bu kusur oranı dikkate alınmadan hesaplama yapılan 27.07.2013 tarihli bilirkişi raporunda,davacı ... yönünden belirlenen 36.793,99 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiş olup belirlenen tazminattan dava dışı Karayolları Genel Müdürlüğünün kusuru olarak mahkemenin gerekçesinde kabul edilen %10 oranındaki kusura isabet eden miktarda indirim yapılmamıştır.

Müteselsil sorumluluk, Kanundan doğan müteselsil borçluluğun bir türü olup aynı zararın oluşumunda rolü olan birden fazla kimsenin tazminatın tamamını ifa etmekle yükümlü olduğu ve zarar görenin dilediği sorumludan tazminatın tamamını veya bir kısmını talep edebileceği sorumluluk türüdür.

Zarar gören, zararın tamamını veya bir kısmını dilediği sorumlu veya sorumlulardan talep edebilir.

Olay tarihinde yürürlükte bulunan 818 sayılı BK 50.madde 1.fıkra hükmü "Birden ziyade kimseler birlikte bir zarar ika ettikleri takdirde müşevvik ile asıl fail ve fer'an medhali olanlar, tefrik edilmeksizin müteselsil mesul olurlar" şeklindedir.

Birden fazla kimseyi müteselsil sorumlu tutmak isteyen zarar gören, bu kimselere karşı dava açarken bu niyetini göstermesi, dava dilekçesinden müteselsil sorumlu tutmak istediği kişiyi göstermesi gerekir. Hakim tarafların iddia ve savunmalarıyla bağlı olup teselsülden yararlanma hakkı zarar görene ait olduğundan zarar gören bu hakkkı kullanmadıkça mahkeme onun yararına teselsül kuralını kendiliğinden uygulayamaz.

Dava dilekçesindeki ifadelerden davacının 818 sayılı BK'nın 50.maddesine göre birlikte sorumlu tutma niyeti anlaşılıyorsa müteselsil sorumluluğa hükmedilmelidir.

Ancak dava dilekçesinde davalı veya davalıların tam kusurlu olduğunu iddia ederek dava açan davacı sonradan dava dışı kişinin kusuruna isabet eden tazminat miktarının da müteselsil sorumluluk nedeniyle davalıdan tahsilini talep edemez.

Böyle bir talep HMK'nın 319. maddesi gereğince iddianın genişletilmesi yasağı kapsamında değerlendirilmelidir.

Bu husus HGK'nın 24.6.1983 tarih 1981/9-533 Esas 1983/724 Karar sayılı kararı ile "Birden çok kimsenin birlikte neden oldukları zarardan sorumluluklarını düzenleyen BK.'nun 50.maddesi ya da birden çok kimsenin değişik nedenlerle meydana getirdikleri aynı zarardan sorumluluklarını düzenleyen BK'nun 51.maddesi uyarınca ve aynı Yasanın 142.maddesi hükmüne dayanarak davacı, zararının tümünü müteselsil sorumlulardan biri aleyhine açacağı bir dava ile isteyebileceği gibi, sorumluların hepsi aleyhine açacağı tek bir dava ile de talep edebilir.

Ancak, aynı Yasanın 141.maddesi gereğince teselsül, ister yasadan, ister sözleşmeden doğmuş olsun, bu kuraldan yararlanma hakkı sadece zarara uğrayanın, daha geniş bir deyim ile alacaklınındır. Zarara uğrayan (alacaklı), bu hakkını kullanmadıkça, yani müteselsilen tahsil isteğinde bulunmadıkça, mahkeme resen onun yararına teselsül kuralını uygulayamaz. Çünkü Hakim istek ile bağlı olup, istek dışı karar veremez. Usulün 74.maddesi buna engeldir" şeklinde kabul edilmiştir.

Dava dilekçesinde sadece murisin kullandığı aracın Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortacısı olan ... aleyhinde sigorta şirketinin sorumluluğuna dayanılarak dava açılmış olup hiçbir şekilde dava dışı kişi ve unsurlar yönünden müşterek ve müteselsil sorumluluk iddiasına dayanılmadığından ve davacı tarafından ... Sulh Hukuk Mahkemesinin 2006/42 değişik iş sayılı tespit dosyasında belirlenen kusur oranına itiraz edilmediğinden davalının hesaplanacak tazminatın murisin kusuruna isabet eden %90 oranındaki miktardan sorumlu tutulması gerekirken tazminatın tamamından sorumlu tutulmasına ilişkin kararın bozulması gerektiği gerekçesi ile davalının temyiz itirazının reddi ile hükmün onanmasına ilişkin çoğunluk görüşüne karşıyım.