Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2015/10049 K.2018/4110

Taraflar arasındaki tahkim davası hakkında Sigorta Tahkim Komisyonu İtiraz Hakem Heyeti tarafından verilen 03/04/2015 tarih İHK-2015/315 sayılı itirazın reddine dair kararın, davalı vekili tarafından süresi içinde temyiz edilmesi üzerine, dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacılar vekili; davalı nezdinde sigortalı araç sürücüsünün kusurlu hareketi nedeniyle meydana gelen kazada destekleri ...'ın vefat ettiğini açıklayıp, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile Şükran için 11.100,00TL, diğer davacılar için 1.000,00'er TL destekten yoksun kalma tazminatının 23.7.2014 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir. Davacılar vekili; ... için 156.041,87-TL, ... için 16.759,24-TL, ... için 11.172,04-TL, ... için 17.319,14-TL, ...ş için 21.043,94-TL olarak ıslah etmiştir.

Davalı vekili; davanın reddini savunmuştur.

Sigorta Hakem Heyeti tarafından, toplanan delillere ve benimsenen bilirkişi raporuna göre; başvurunun kabulü ile ... için 156.041,87 TL, ... için 16.759,24 TL, ... için 11.172,04 TL, ... için 21.043,94 TL ve ... için 17.319,14 TL'nin, 23/07/2014 tarihinden başlayacak yasal faizleri ile birlikte sigorta şirketi tarafından başvuru sahiplerine ödenmesine karar verilmiş; davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine Sigorta İtiraz Hakem Heyeti tarafından itirazın reddine dair verilen karar, bu kez de davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, davacıların murisinin ölümü nedeni ile 6098 sayılı TBK'nın 53. maddesi gereğince destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.

Haksız fiil niteliğindeki trafik kazası nedeniyle TTK’nın 1283. maddesi uyarınca sigortacı, sigorta ettiren veya sigortadan faydalanan kimsenin ancak gerçekten uğradığı zararı tazmine mecburdur. Bunun yanında işletenin, Karayolları

Trafik Kanunu'nun 85. maddesinde düzenlenen sorumluluğunun karşılanması sağlamak üzere 91. maddesinde mali sorumluluk sigortası yaptırılması öngörülmüştür.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1. maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur” hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A-1. maddesinde de,

“sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.

Yukarıda açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.

Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları, korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğunun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu; böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu, öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir (EREN Fikret, Borçlar Hukuku, 9. B, s. 631 vd.; KILIÇOĞLU ..., Borçlar Hukuku, 10. B., s. 264 vd.).

2918 sayılı Kanunun 86. maddesinde ise, bu Kanun’un 85. maddesinde düzenlenen sorumluluktan kurtulma ve sorumluluğu azaltma koşullarına yer verilmiştir.

Bu düzenlemelere göre, araç işleteni veya araç işleteninin bağlı bulunduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat

ederse sorumluluktan kurtulabilecek; sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi ise kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilecektir.

Bir zarar sigortası türü olan zorunlu mali sorumluluk sigortasında sigortacı işletenin sorumluluğunu yine ancak sorumlu olduğu çerçevede karşılamakla yükümlüdür. Bu bakımdan zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile işletenin poliçe limiti dahilinde tazminat sorumluluğunu yüklenen sigorta şirketi gerçek zarardan, işletenin ve eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru oranında sorumlu tutulabilecektir.

Somut olayda; yaya olan desteğe davalı tarafa ait araç sürücüsünün çarpması sonucu meydana gelen kazada, kaza tespit tutanağına göre her iki tarafın da kusurlu olduğu belirtilmiş, henüz kesinleşmeyen ceza dosyasında alınan bilirkişi raporunda ise destek ve sanık sürücünün eşit kusurlu olduğu kabul edilmiştir. Dairemizin 20/12/2017 gün, 2015/6149 E. ve 2017/11876 K. sayılı ilamında %50 kusurlu oldukları kabul edilmiştir. Hakem heyetince; ceza dosyasının onaylı bir örneği ve Dairemizin 20/12/2017 gün, 2015/6149 E. ve 2017/11876 K. sayılı dosyanın bir örneği getirilerek kusur değerlendirmesi yapılması gerekirken, eksik incelemeye dayalı hüküm verilmesi doğru değildir.