Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2015/13513 K.2018/906

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen kararın süresi içinde davacı vekili, davalı ... vekili, davalı ... vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR -

Davacı vekili, davalıların sürücüsü, maliki ve zorunlu trafik sigortacısı olduğu aracın tam kusurlu olarak yaya murise çarpması sonucu murisin vefat ettiğini, müvekkilinin murisin oğlu olup murisle birlikte yaşadığını, murisin emekli maaşı olduğunu, müvekkilinin işsiz olduğunu, destekten yoksun kaldığını, tedavi gideri ve cenaze gideri yaptığını, elem çektiğini beyanla, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla 9.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı,

1.000,00 TL maddi tazminat ile 60.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden işleyecek yasal faiziyle davalılardan (davalı ... manevi tazminattan sorumlu değil) müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.Davalılar davanın reddini savunmuştur.Mahkemece, toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, kusur bakımından Adli Tıp Kurumunun 02/10/2014 tarihli raporu aktüerya bakımından bilirkişi ...'nin 18/06/2012 tarihli raporu ve 09/11/2012 tarihli ek raporu dikkate alınarak davacının davasının kısmen kabulüne,

24.390,05 TL destekten yoksun kalma tazminatının ve 1.358,75 TL cenaze masrafının murisin ölüm tarihi olan 03/08/2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte (davalı ... bakımından dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ve poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) davalılar ... Genel Müdürlüğü, ... ve ...

Türk Sigorta A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen tahsiline, davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin maddi tazminat talebinin reddine, dosya kapsamı, kazanın oluş şekli, kusur oranları dikkate alınarak takdiren 25.000,00 TL manevi tazminatın murisin ölüm tarihi olan 03/08/2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ...

Genel Müdürlüğü ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsiline davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat talebinin reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili, davalı ... vekili, davalı ... vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde, özellikle oluşa uygun olarak düzenlenen uzman bilirkişi raporunda belirtilen kusur oranının hükme esas alınmasında bir usulsüzlük bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm, davalı ... vekili ve davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dava trafik kazasından kaynaklanan ölüm nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir.Destekten yoksun kalma tazminatının konusu, desteğin yitirilmesi nedeniyle yoksun kalınan zarardır. Buradaki amaç, destekten yoksun kalanların desteğin ölümünden önceki yaşamlarındaki sosyal ve ekonomik durumlarının korunmasıdır. Olaydan sonraki dönemde de, destek olmasa bile, onun zamanındaki gibi aynı şekilde yaşayabilmesi için muhtaç olduğu paranın ödettirilmesidir.

Haksız bir eylem sonucu desteğini yitiren kimse BK.'nun 45/2. maddesine (6098 sayılı TBK. md. 53/1-3) dayanarak uğradığı zararın ödetilmesini isteyebilir. Ancak destekten yoksun kalma tazminatına hükmedilmesi için öncelikle, ölen ile destekten yoksun kalan arasında maddi yönden düzenli ve eylemli bir yardımın varlığı gerekir.

Borçlar Kanunu’nun 45. maddesinde sözü geçen destek kavramı hukuksal bir ilişkiyi değil, eylemli bir durumu hedef tutar ve ne hısımlığa, ne de yasanın nafaka hakkındaki hükümlerine dayanır; sadece eylemli ve düzenli olarak geçimini kısmen veya tamamen sağlayacak şekilde yardım eden ve olayların olağan akışına göre eğer ölüm vuku bulmasaydı, az çok yakın bir gelecekte de bu yardımı sağlayacak olan kimse destek sayılır.O halde, destek sayılabilmek için yardımın eylemli olması ve ölümden sonra da düzenli bir biçimde devam edeceğinin anlaşılması yeterli görülür.Bununla birlikte,

destekten yoksun kalan kimse devamlı ve gerçek bir ihtiyaç içerisinde bulunmalıdır. Genel olarak bakım ihtiyacı, sosyal düzeye uygun olan yaşamın devamını sağlamak için gerekli olanaklardan yoksun kalmayı anlatır. Eğer ölenin eylemli olarak baktığı davacı, ölüm yüzünden bu bakımın sağladığı yaşama düzeyinin altına düşmüş olursa, ihtiyaç bulunma koşulu gerçekleşmiş sayılır.

Burada önemli olan, destekten yoksun kalan kimsenin ve ailesinin temsil ettiği sosyal ve ekonomik düzeye göre normal karşılanan giderlerdir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 21.04.1982 gün, 979/4-1528 E., 1982/412 K. sayılı kararı). Somut olayda desteğin oğlu olan davacı kaza tarihinde 40 yaşında bekar ve işsiz olup, çalışmasına engel somut bir durumun varlığından bahsedilmemektedir.

Uygulamada çalışma yaşına gelen evlatların kendi geçimleri sağlayacakları ancak sıradışı bir durumun varlığı halinde çalışma yaşına gelen birinin de halen anne/babasının bakımına muhtaç olacağı kabul edilmektedir. Davacının 73 yaşındaki muris annesinin destek ve yardımına ihtiyaç duyduğu hususunda dosyaya sunulmuş herhangi bir delil de bulunmamaktadır.

O halde mahkemece davacının destekten yoksun kalma tazminatı talebinin reddi yerine, ıslah da bulunmadığı halde talep aşılarak destek tazminatının kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiştir.

3-6100 Sayılı HMK 26. maddesine göre hakim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir.Somut olayda dava dilekçesinde fazlaya dair haklar saklı tutularak 1.000,00 TL cenaze gideri talep edildiği ve ıslah talebinde bulunulmadığı halde, mahkemece talep aşılarak 1.358,75 TL cenaze giderine hükmedilmesi doğru değildir.

4-Manevi tazminat zenginleşme aracı olmamakla beraber, bu yöndeki talep hakkında hüküm kurulurken olay sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amaçlanmalı ve bu sebeple tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli de göz önünde tutularak, B.K.’nun 47. maddesindeki özel haller dikkate alınarak, hak ve nesafet kuralları çerçevesinde bir sonuca varılmalıdır. Zira, M.K'nun 4. maddesinde, kanunun takdir hakkı verdiği hallerde hakimin hak ve nesafete göre hükmedeceği öngörülmüştür.

Somut olayda davacı oğul annesini trafik kazasında kaybettiğinden 60.000,00 TL manevi tazminat talep etmiş, mahkemece 25.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmiştir. Kaza (ölüm) tarihi (30.7.2011), murisin %75 oranında kusurlu oluşu, sosyal ekonomik durum gibi hususlar dikkate alındığında hükmedilen manevi tazminatın miktarı davacı için bir miktar fazla olup hakkaniyet ve adalete uygun düşmediğinden, hükmün bozulması gerekmiştir.

5-Bozma neden ve şekline göre davalı ... vekili, davalı ... vekili ve davalı ... vekilinin destek tazminatının miktarına, harç, yargılama gideri, vekalet ücretine ilişkin sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.