Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2015/14824 K.2018/8105

Taraflar arasındaki, ölümlü trafik kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat davası üzerine yapılan yargılama sonunda, kararda yazılı nedenlerle, davanın kısmen kabulüne ilişkin verilen hüküm, davalılar vekili tarafından süresi içinde temyiz edilmekle, dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacılar vekili, davalıların işleteni ve sürücüsü olduğu aracın yaptığı tek taraflı kazada, araçta yolcu olarak bulunan davacıların eşi/babası ...'ın öldüğünü, davacıların ölenin desteğinden yoksun kaldığını ve manevi zarara uğradıklarını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 20.000,00 TL maddi ve 80.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan tahsilini talep etmiş; 28.05.2014 tarihli ıslah dilekçesiyle, toplam maddi tazminat taleplerini 65.870,69 TL'ye yükseltmiştir.

Davalılar vekili, davaya konu kazayı yapan aracını kazadan önce diğer davalı ...'e haricen satan davalı ...'ın işleten sıfatı bulunmadığından zarardan sorumlu olmadığını, davalı sürücünün kazada kusuru olmadığını, yola kontrolsüz çıkan meçhul araç nedeniyle davalının hakimiyeti kaybedip kaza yaptığını, araç sigortacısı tarafından davacılara yapılan ödeme nedeniyle davacıların maddi zararının kalmadığını, istenen manevi tazminatların fahiş olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma, yapılan yargılama ve toplanan delillere göre; davanın kısmen kabulü ile davacı ... için 42.662,63 TL maddi ve 37.500,00 TL manevi tazminatın,

davacı Rabia için 6.673,26 TL maddi ve 22.500,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müteselsilene tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş; hüküm, davalılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 20/d maddesi gereği, haricen yapılan araç satışı ile işleten sıfatının geçmeyeceği de dikkate alındığında, araç maliki olan davalı ...'ın zarardan sorumluluğuna hükmedilmesinde bir usulsüzlük bulunmamasına; kazada ölen destek ile davacı eş arasındaki evlilik birliğinin boşanma ile son bulmamış olduğu dikkate alınarak, davacı eşin muhtemel bakiye ömür süresinin tamamı için tazminat hesaplanmasında usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına;

davalı sürücünün yaptığı tek taraflı kazada davacılar desteğinin öldüğü ve araçta yolcu olan desteğin kazada kusurunun olmadığı hususları gözetildiğinde, davalı sürücünün tam kusurlu olduğuna ilişkin mahkeme kabulünün yerinde bulunmasına. Dairemiz'in yerleşik uygulamalarına uygun hesaplamaları içeren bilirkişi raporunun hükme esas alınmış olmasına göre; davalılar vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dava, ölümlü trafik kazası nedeniyle, ölenin yakınlarının destekten yoksun kalma ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Davalılar vekili tarafından, davalı yana ait aracın trafik sigortacısı olan ... ... A.Ş'nin, davacılara yaptığı ödemeyle maddi zararın karşılandığı savunulmuş; yargılama kapsamında ... şirketi tarafından gönderilen ödeme belgelerindeki 85.681,00 TL davacıların tazminat alacaklarından doğru biçimde düşülerek davacıların hak kazanacağı tazminat saptanmıştır. Ancak; davacılar, ... 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2012/503 Esas sayılı dosyası üzerinden, davalı tarafın trafik sigortacısı olan ... ... A.Ş. aleyhine de bakiye maddi tazminat için dava açıldığı ve bu mahkemece, davacılar lehine toplam 38.193,73 TL tazminata hükmedildiği görülmektedir. Eldeki davanın davalısı olan araç maliki ve sürücüsü ile anılan diğer davanın davalısı olan ... şirketinin, davacıların zararı

yönünden müteselsilen sorumlu oldukları; müteselsil sorumlulardan biri tarafından yapılacak ödeme ile tüm müteselsil borçlular bakımından borcun son bulacağı izahtan varestedir.

Bu durumda mahkemece; eldeki davanın davalıları ile ihtiyari dava arkadaşı olan ve zarardan müteselsil sorumluluğu bulunan trafik sigortacısına karşı başka mahkemede ayrıca dava açıldığı; hem eldeki davada hem de diğer mahkemedeki davada davacılar lehine tazminatın belirlendiği; borçtan müteselsilen sorumlu olanlardan birinin ödemesinin diğerlerini de borçtan kurtaracağı dikkate alınmak suretiyle; davalılar aleyhine ve davacı taraf lehine sebepsiz zenginleşmenin önüne geçilmesi bakımından, ... 8. Asliye Ticaret Mahkemesi nezdinde, sigortacı aleyhine açılan davada hükmedilen tazminat ile tahsilde tekerrür olmayacak biçimde belirlenen tazminatların hüküm altına alınması gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi bozmayı gerektirmiştir.

3-Davacılar vekili, dava konusu kaza sonucu davacılar murisinin ölümünden duyulan üzüntü nedeniyle, murisin eşi ve çocuğu olan davacılar için toplam 80.000,00 TL. manevi tazminat isteminde bulunmuş; mahkemece talebin kısmen kabulüne karar verilerek hükümde belirtilen miktarlarda manevi tazminata karar verilmiştir.

6098 sayılı TBK'nun 56.(818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 47.) maddesi hükmüne göre, hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Manevi tazminat, zarara uğrayanda, manevi huzuru gerçekleştirecek ve tazminata benzer bir fonksiyonu da olan özgün bir nitelik taşır. Manevi tazminat bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir.

Zarar görenin zenginleşmemesi, zarar sorumlusunun da fakirleşmemesi gerekmektedir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.6.1976 günlü ve 7/7 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı’nın gerekçesinde takdir edilecek manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar açıkça gösterilmiştir.

Bunlar her olaya göre değişebileceğinden, hakim bu konuda takdir hakkını kullanır iken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

O halde mahkemece; meydana gelen trafik kazası sonucu davacıların eşi/babası olan murislerinin ölümü nedeniyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amacıyla; tarafların sosyal ve ekonomik durumları, desteğin hatır için taşındığı, kazanın meydana geldiği tarih ve olay tarihindeki paranın alım gücü göz önünde bulundurularak davacılar için hak ve nasafet kuralları çerçevesinde daha düşük manevi tazminata hükmedilmesi gerekirken, somut olay ile bağdaşmayan, bir miktar ... manevi tazminata hükmedilmesi uygun görülmemiş ve kararın bozulması gerekmiştir.