Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2015/15540 K.2018/7669

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili; 14/12/2013 tarihinde, müvekkilinin yolcu konumunda bulunduğu dava dışı sürücü ... sevk ve idaresindeki araç ile İslahiye istikametinden gelip ... istikametine seyir halinde iken aşırı hız ve dikkatsizlikle direksiyon hakimiyetini kaybetmesi neticesinde meydana gelen kazada müvekkilinin yaralandığını,kazaya karışan aracın 08/03/2013 tarihinde davalı şirket tarafından ZMMS ile sigortalandığını, davalının kusur oranında sorumlu olduğunu beyan ederek; müvekkilinin çalışmadığı dönem için 500,00 TL iş göremezlik maluliyetinden kaynaklı olarak 4.500,00 TL maluliyet tazminatı olmak üzere fazlaya ilişkin haklar saklı kalarak toplamda 5.000,00 TL tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili; davanın haksız olduğunu, davayı kabul anlamına gelmemek şartıyla aracın şirketlerinde sigortalı olduğunu, poliçe limiti ile sorumlu olduklarını, hatır taşıması olgusunun göz önüne alınmasını, davacının geliri konusunda araştırma yapılmasını,ticari faiz istenmesinin haksız olduğunu beyan ederek, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece iddia, savunma, toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davanın kısmen kabulü ile, hatır taşıması hususu da göz önüne alınarak 82.346,37 TL maddi tazminatın (geçici iş göremezlik ve kalıcı

maluliyetten kaynaklı) dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davalı ... şirketinin poliçe limiti ile sınırlı sorumlu tutulmasına, fazlaya ilişkin taleplerin reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde, bir usulsüzlük bulunmamasına göre, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar verilmesi gerekmiştir.

2-Dava, zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesinden kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkindir.

Davalı vekili, davacı ...’ın hatır için taşındığını savunmuştur. Mahkeme kararı, davacı vekilince, hatır taşımasının olmadığı ve indiriminin fazla yapıldığı gerekçesiyle temyiz edilmiştir.

Öğretide hatır taşıması konusunda bir kavram birliği olmadığı gözlemlenmekte, ancak "hatır için ücretsiz taşıma" ve "aracı hatır için ücretsiz kullandırma" tamlamalarının benimsendiği görülmektedir. Hatır taşımaları bir menfaat karşılığı olmadığı cihetle, bu gibi taşımalarda 818 sayılı BK'nın 43. maddesi (6098 sayılı TBK md. 51) uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay içtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır.

Hatır taşımasından ya da kullanmadan sözedebilmek için yaralanan ya da ölen karşılıksız taşınmış olmalıdır. Taşınan veya kullananın yararının sözkonusu olduğu durumda hatır taşıması ilişkisi gündeme geleceğinden işletenin sorumluluğu genel hükümlere göre değerlendirilecek ve ödenceden indirim yapılacaktır. Bu bakımdan hatır taşıma ilişkisinin değerlendirilmesinde taşıma ya da kullanmanın kimin çıkar ve yararına olduğunun saptanması önemlidir.

Yarar ekonomik olabileceği gibi, ortak toplumsal değerleri de ilgilendirebilir. Ancak taşıma ve kullanmada işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin bir çıkarı veya yararının bulunması halinde hatır taşımasından sözedilemeyecektir. Hakim, tazminattan mutlaka belli bir oranda indirim yapmak zorunda değilse de bunun dahi gerekçesini kararında tartışması ve nedenlerini göstermesi gerekir.

Mahkemece, taşımanın hatır için olup olmadığı, tarafların yakınlığı, varsa hatır için taşımanın kimin arzusu ve ne amaçla yapıldığı gibi olayın özel şartları gözönüne alınarak araştırma ve inceleme yapılması, BK'nın 43. madde

hükmüne göre tazminattan indirim yapılıp yapılmayacağının karar yerinde tartışılması, sonucuna göre hüküm tesisi gerekmektedir.

Somut olayda, davalı Alianz Sigorta A.Ş.'nin trafik sigortacısı olduğu araç sürücüsü ...’ın sevki sırasında meydana gelen trafik kazası sonucu yolcu olarak bulunan Serhat yaralanmıştır. Yapılan soruşturmada, kaza sırasında araçta bulunan Uğur ve Şenol’un beyanına göre Serhat'ın hatır için karşılıksız taşınmış olduğunun tespit edilmiş olması bakımından olayda hatır taşımasının bulunduğunun kabulü yerinde ise de, indirimin fazla olduğu da savunulmaktadır.

BK'nın 43. maddesi gereğince yapılması gereken indirim, her somut olayın özelliğine göre değerlendirilmesi gerekmekte olup somut olaya göre belirlenen zarardan % 25 oranında yapılan indirim Dairemiz yerleşmiş içtihatları göz önüne alındığında ve somut olayın özellikleri dikkate alınarak hatır taşıması indirim oranının %20 olarak ugulanması ve tazminatın belirlenmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.