Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2015/16630 K.2018/5263

Taraflar arasındaki, ölümlü trafik kazası nedeniyle manevi tazminat davası üzerine yapılan yargılama sonunda, kararda yazılı nedenlerle, davanın kısmen kabulüne ilişkin verilen hüküm, davacılar vekili ve davalı ... Tur. San. Tic. A.Ş. vekili tarafından süresi içinde temyiz edilmekle, dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacılar vekili, davalıların işleteni ve sürücüsü olduğu aracın yaptığı kazada, araçta yolcu olarak bulunan davacıların eşi/annesi Sema'nın öldüğünü, ölüm olayı nedeniyle davacıların manevi zarara uğradıklarını, davalı sürücünün kazada tam kusurlu olduğunu belirterek toplam 300.000,00 TL. manevi tazminatın kaza tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan tahsilini talep etmiştir.

Davalı ... Tur. San. Tic. A.Ş. vekili, kazaya ilişkin ceza davasının bekletici mesele yapılması gerektiğini, davalı sürücüye atfedilen tam kusuru kabul etmediklerini, kazanın lastik patlaması nedeniyle meydana geldiğini, istenen tazminatların fahiş olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma, yapılan yargılama ve toplanan delillere göre; davanın kısmen kabulü ile herbir davacı için 30.000,00 TL. olmak üzere toplam 90.000,00 TL. manevi tazminatın kaza tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan tahsiline, fazla isteğin reddine karar verilmiş; hüküm, davacılar vekili ve davalı ... Tur. San. Tic. A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına; davalı şirketin, davaya konu kazaya karışan aracın işleteni olduğu, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85/1. maddesi gereği zarardan sorumlu olduğu, ...'nun 86/1. maddesine göre ancak mücbir sebep, zarar gören ya da 3. kişinin ağır kusuru nedeniyle illiyet bağının kesildiği durumlarda işletenin zarardan sorumsuz olacağı, Dairemizin ve ...'ın yerleşik uygulamaları ile lastik ya da fren patlaması,

rot kırılması gibi durumların teknik arıza olarak kabul edildiği hususları hep birlikte gözetildiğinde, davalı sürücünün kazada tam kusurlu kabul edilmesinde bir usulsüzlük görülmemesine; davanın kısmen reddedilmesi nedeniyle, karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT hükümleri gereği, davalı taraf yararına vekalet ücretine hükmedilmesinde ve davanın kabul- red oranlarına göre yargılama giderlerinin paylaştırılmasında usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre; davacılar vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazları ile davalı ...

Tur. San. Tic. A.Ş. vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dava, ölümlü trafik kazası nedeniyle, ölenin yakınlarının manevi tazminat istemine ilişkindir. Davacılar vekili, dava konusu kaza sonucu davacılar murisinin ölümünden duyulan üzüntü nedeniyle, murisin eşi ve çocuğu olan davacılar için toplam 300.000,00 TL. manevi tazminat isteminde bulunmuş; mahkemece talebin kısmen kabulüne karar verilerek hükümde belirtilen miktarlarda manevi tazminata karar verilmiştir.

6098 sayılı TBK'nun 56. (818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 47.) maddesi hükmüne göre, hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Manevi tazminat, zarara uğrayanda, manevi huzuru gerçekleştirecek ve tazminata benzer bir fonksiyonu da olan özgün bir nitelik taşır. Manevi tazminat bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir.

Zarar görenin zenginleşmemesi, zarar sorumlusunun da fakirleşmemesi gerekmektedir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.6.1976 günlü ve 7/7 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı’nın gerekçesinde takdir edilecek manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar açıkça gösterilmiştir.

Bunlar her olaya göre değişebileceğinden, hakim bu konuda takdir hakkını kullanır iken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

Davaya konu edilen kazada, davalı tarafa ait araçta yolcu olarak bulunan davacılar murisi ... ile birlikte 2 yolcu daha ölmüş ve 22 yolcu da yaralanmış olup; zarar görenlerin çokluğu ve davalı tarafın zarar talepleri karşısında içine düşebileceği mali güçlüğün de tazminat miktarlarının belirlenmesi sırasında dikkate alınması gerekir. Aynı kazada ölen başka bir yolcunun yakınları tarafından açılan manevi tazminat davasında, davalı taraf aleyhine 90.000,00 TL. manevi tazminata karar verildiği (Dairemizin 2015/9530 Esas sayılı dosyasına konu) hususu da gözetildiğinde, ifade olunan durumun somut biçimde gerçekleştiği görülmektedir.

O halde mahkemece; meydana gelen trafik kazası sonucu davacıların eşi/ annesi olan murislerinin ölümü nedeniyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amacıyla; tarafların sosyal ve ekonomik durumları, kazanın meydana geldiği tarih ve olay tarihindeki paranın alım gücü, kazada zarar görenlerin çokluğu ve zarar talepleri nedeniyle davalı yanın içine düşebileceği mali güçlükler, manevi tazminatın yukarıda ifade edilen amacı göz önünde bulundurularak davacılar için hak ve nesafet kuralları çerçevesinde daha düşük manevi tazminata hükmedilmesi gerekirken, somut olay ile bağdaşmayan, bir miktar ... manevi tazminata hükmedilmesi uygun görülmemiş ve kararın bozulması gerekmiştir.