Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2015/17980 K.2018/9258

Taraflar arasındaki trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda;kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı ...(Ege Sigorta) Sigorta A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacılar vekili, 21.07.2013 tarihinde sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile ... sevk ve idaresindeki ... plakalı yolcu otobüsünü sollamak üzere manevra yaptığında direksiyon hakimiyetini kaybederek otobüse çarpması ve daha sonra uçuruma yuvarlanması sonucunda ... plakalı araçta yolcu olarak bulunan ...'nin vefat ettiğini, davalı Sigortacının ... plakalı aracın ZMMS poliçesi nedeniyle limiti kadar sorumlu olduğunu beyanla fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla ölenin eşi Fadime için 50,00 TL, oğulları ... için 25,00'er TL maddi tazminatın müracaat tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı .... vekili; davalı ...'ye 23.10.2013 tarihinde 137.256,00 TL ödendiğinden ve sigortalı araç sürücüsünün kusurunun bulunmadığından bahisle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, davacıların maddi tazminat davasının kabulü ile davacı ... için 46.663,71 TL,... için 3.395,36 TL ve davacı ... için 7.555,99 TL destekten yoksun kalma tazminatının eksik ödeme tarihi 23.10.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacılara ödenmesine karar

verilmiş; hüküm davalı Ege(Euro) Sigorta A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, trafik kazası sonucu oluşan ölüm nedeniyle, ölenin yakınlarının destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.

1-2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 96/1. maddesinde "Zarar görenlerin tazminat alacakları, sigorta sözleşmesinde öngörülen sigorta tutarından fazla ise zarar görenlerden her birinin sigortacıya karşı yöneltebileceği tazminat talebi, sigorta tutarının tazminat alacakları toplamına olan oranına göre indirime tabi tutulur." denilmiş, aynı maddenin 2. fıkrasında ise "Başka tazminat taleplerinin bulunduğunu bilmeksizin zarar görenlerin birine veya birkaçına kendilerine düşecek olandan daha fazla ödemede bulunan iyiniyetli sigortacı, yaptığı ödeme çerçevesinde, diğer zarar görenlere karşı da borcundan kurtulmuş sayılır." hükmüne yer verilmiştir.

Anılan Yasa hükmüne göre garameten ödeme ilkesi;bir rizikonun gerçekleşmesi ile zarar görenlerin birden fazla olması ve tazminat alacaklarının da sigorta sözleşmesinde öngörülen sigorta bedelinden fazla olduğu hallerde, zarar görenlerden her birinin sigortacıya karşı yöneltebileceği tazminat miktarı isteminden, sigorta bedelinin tazminat alacaklıları toplamına olan oranına göre indirim yapılmasını ifade etmektedir.

Burada amaç, zarar görenlerin birden fazla olması halinde, sigortacının poliçede gösterilen limitle sorumlu olacağı da dikkate alınarak, zarar görenler arasında eşitliği sağlayıcı biçimde ve poliçe limitini de aşmayacak biçimde eşit paylaştırmanın sağlanmasıdır.

Garameten ödeme ilkesine ilişkin ifade edilen hususlar da dikkate alındığında, ölenin birden çok hak sahibinin bulunması ve tüm hak sahipleri için hesaplanan toplam tazminatın davalının düzenlediği poliçedeki kişi başına ölüm teminat limitini aştığı gözetilerek garame hesabı yapılmak suretiyle davacıların hak kazanacağı toplam tazminat miktarının poliçe limitini aşmayacak şekilde belirlenmesi gerekmektedir.

Somut olayda; dosya içindeki bilgi ve belgelere göre dava konusu kazada ...'nin vefat ettiği, bu dava davacıları dışında, anne Ayşe ve baba ... tarafından yine aynı olay sebebiyle .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. sayılı dosyasında açılan davada 73.087,00 TL tazminata hükmedildiğinin ve Mahkemenin ... E., 2015/403 K. sayılı ilamı ile Sigorta şirketi aleyhine ... İcra Müdürlüğünün 2015/18253 sayılı dosyasına

104.106,66 TL ödeme yapıldığının, bu ödeme sonucunda daha önceden kalan poliçe teminatından 73.087,00 TL daha düşüldüğünün temyiz dilekçesinde davalı ... vekili tarafından beyan edildiği görülmektedir.

Davalı ... şirketince düzenlenen sigorta poliçe limiti kaza tarihi itibari ile kişi başına 250.000,00 TL olmakla, trafik sigorta poliçe limiti itibariyle KTK.nun 96. maddesi uyarınca garame hesabı yapılması gerektiği açıktır.

O halde mahkemece, dava konusu olay sebebiyle davalı aleyhine açılan diğer dava dosyası (İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2014/185 E.) ve icra dosyası( Ankara 17. İcra Müdürlüğünün 2015/18253 sayılı dosyası) getirtilerek, yukarıda açıklanan hususlar birlikte tartışıldıktan sonra sonucuna göre karar verilmesi gerekmekte olup, aynı ölüm olayı nedeniyle birden çok kişinin zarar gördüğü durumda, poliçedeki teminat limitini aşmayacak biçimde garameten paylaştırma yapılmak suretiyle hüküm kurulması gerektiğinden eksik incelemeye dayalı hüküm bozmayı gerektirmiştir.

2-Kabule göre de; bilindiği üzere Anayasa’nın 141. maddesi gereğince bütün mahkemelerin her türlü kararlarının gerekçeli olması gereklidir. Gerekçenin önemi Anayasal olarak hükme bağlanmakla gösterilmiş olup gerekçe ve hüküm birbirine sıkı sıkıya bağlıdır. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 297/1-c. maddesi, bir mahkeme hükmünün kapsamının ne şekilde olması gerektiğini açıklamıştır.

Buna göre bir mahkeme hükmünde, tarafların iddia ve savunmalarının özetinin, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususların, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delillerin, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesinin, sabit görülen vakıalarla, bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebeplerin birer birer, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde hükümde gösterilmesi gereklidir. Bu kısım, hükmün gerekçe bölümüdür.

Gerekçe, hakimin (mahkemenin) tespit etmiş olduğu maddi vakıalar ile hüküm fıkrası arasında bir köprü görevi yapar. Gerekçe bölümünde hükmün dayandığı hukuki esaslar açıklanır. Hakim, tarafların kendisine sundukları maddi vakıaların hukuki niteliğini kendiliğinden araştırıp bularak hükmünü dayandırdığı hukuk kurallarını ve bunun nedenlerini gerekçede açıklar. Bununla birlikte.

Yasanın aradığı anlamda oluşturulacak kararların gerekçesi ile sonucunun tam bir uyum içinde ve hüküm fıkralarının da açık, anlaşılır, çelişkisiz, uygulanabilir olması gerekir.

Eldeki dosyada ise; Mahkemece kararın gerekçesinde; alınan ikinci ek raporun delil durumuna uygun, gerekçeli ve tatminkar bulunduğu, güncellenen ödemeler mahsup edildiğinde davacı eş ...'nin 46.663,71 TL, ... 4.602,99 TL, ... 10.421,11 TL bakiye borç ve alacağının bulunduğu sonuç ve kanaatine varıldığı ifade edildiği halde; gerekçe ile çelişki oluşturacak şekilde; hüküm fıkrasının 2. ve 3.fıkralarında; davacılar... ve ... lehine hükme esas ikinci ek rapordaki miktarlar yerine hesap bilirkişisinin kök raporunda adı geçen davacılar yönünden hesaplanan miktarların hüküm altına alınması isabetli olmamıştır..