Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2015/18894 K.2018/988

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda verilen hükmün temyizen tetkiki davacılar vekili ile davalılar ... vekili ve ... tarafından talep edilmiş, davacılar vekilince de duruşma istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen 13.02.2018 Salı günü davacılar vekili Av. ... ile davalı ... vekili Av. ... ve davalı ... geldi. Davalı ... AŞ tarafından gelen olmadı. Davalı ...'nın temyiz dilekçesinin süresi dışında, diğer temyiz edenlerin temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraf vekilleri ve davalı ... dinlendikten sonra vaktin darlığından dolayı işin incelenerek karara bağlanması başka güne bırakılmış olup dosya incelendi, gereği düşünüldü.

-K A R A R-

Davacılar vekili, 11/05/2011 tarihinde davalı ...'nın kullanmış olduğu davalı ... ve Kalkınma Partisinin işleten olduğu davalı ... şirketine trafik sigortalı seçim aracının davacı ...'a çarparak ağır yaralanmasına ve ömür boyu sakat kalmasına sebep olduğunu, davalı sürücünün asli kusurlu olduğunun tespit edildiğini, davacı ...'ın alınan raporda beden gücü kayıp oranı %75 olarak belirlendiğini, davacı ...'ın inşaat işçisi olduğunu, oğlunda oluşan rahatsızlık nedeniyle sürekli olarak farklı illerdeki hastanelere gittiğini ve çalışamadığını, bu olaydan dolayı tüm aile bireylerinin büyük üzüntü duyduklarını,

davalı ... şirketi tarafından 13/02/2013 tarihinde davacı ...'a 47.733,00 TL ödendiğini ancak ödemenin yetersiz olduğunu ileri sürerek, belirsiz alacak olarak 2.500,00 TL maddi ve toplam 1.000.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan tahsilini istemiştir.Davalı ..., davaya cevap vermemiş; diğer davalılar vekilleri, ayrı ayrı davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma ve toplanan kanıtlara göre, davacıların maddi tazminat taleplerinin reddine, ... açısından 20.000,00 TL manevi tazminatın, ... açısından 25.000,00 manevi tazminatın, ... açısından 5.000,00 TL manevi tazminatın, ... açısından 5.000,00 TL manevi tazminatın, ... açısından 50.000,00 TL manevi tazminatın tahsiline, ... açısından manevi tazminat talebinin reddine karar verilmiş; hüküm, davacılar vekili, davalı ... vekili, davalı ... tarafından temyiz edilmiştir.

1-) Hüküm, davalı ...’e 05.10.2015 tarihinde tebliğ edilmiş, temyiz dilekçesi, 6100 sayılı HMK'nın geçici 3/2. maddesi yollaması ile HUMK'nun 432. maddesinde öngörülen 15 günlük yasal süre geçirildikten sonra 23.11.2015 havale tarihli dilekçesiyle aynı tarihde harç yatırılarak temyiz defterine kaydedilmiştir. Süresinden sonra yapılan temyiz istemleri hakkında mahkemece bir karar verilebileceği gibi, 01.06.1990 gün ve 3/4 Sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca, Yargıtayca da bu yolda karar verilebileceğinden, süresinden sonra yapılan davalı ...’in temyiz isteminin reddi gerekmiştir.

2-) Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına ve özellikle davacılar Büşra ve ... lehine hükmedilen manevi tazminatlar bakımından manevi tazminatın takdirinde 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 56. maddesindeki (eski BK 47) özel haller dikkate alınarak hak ve nesafet kuralları çerçevesinde karar verilmesinde bir usulsüzlük bulunmamasına göre, davacılar vekilinin ve davalı ... vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

3-) Dava, trafik kazasından kaynaklanan cismani zarar sebebi ile maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.Hakim, manevi tazminata TBK'nun 56 (eski BK 47) maddesi hükmüne göre, özel durumları göz önünde tutarak adalete uygun olarak hükmeder. Manevi tazminat, zarara uğrayanda, manevi huzuru gerçekleştirecek ve tazminata benzer bir fonksiyonu da olan özgün bir nitelik taşır.

Manevi tazminat bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. Zarar görenin zenginleşmemesi, zarar sorumlusunun da fakirleşmemesi gerekmektedir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır.

Bu durumda hükmedilen manevi tazminat miktarı, somut olayın özellikleri, kaza tarihi, tarafların kusur durumu, tarafların ekonomik ve sosyal durumları, olayın meydana gelmesindeki etkiler gibi hususlar bir arada değerlendirilerek belirlenmelidir.

Somut olayda; olayın oluş şekli, kaza tarihi, davacının yaralanması bir arada değerlendirildiğinde davacı yaralı çocuk lehine hükmedilen manevi tazminat fazla olmuş, davacılar anne ve baba Yahya ile Fadime lehine hükmedilen manevi tazminatlar da bir miktar fazla olmuştur.

4-)Davaya konu edilen tazminatların hesaplanması bakımından alınan ve mahkemece de benimsenen 14.05.2015 tarihli bilirkişi raporunda, davacı çocuk ... için maluliyet oranına göre yoksun kalınan kazanç için 67.712,00 TL ile 1.928,00 TL bakıcı gideri olmak üzere toplam 69.640,00 TL maddi zarar hesaplandığı davalı sürücünün %75 kusur oranına göre 52.230,00 TL maddi zarardan ise davalı ... şirketinden yapılan ödemelerin güncellenmiş hali düşüldüğünde alacağın kalmadığı tespitine yer verildiği görülmektedir.

a)Mahkemece hükme esas alınan aktüerya raporunda, davalı ... şirketi tarafından davacılara yapılan dava öncesi ve dava sonrası tüm ödemeler güncelleme yapılarak mahsup edilmiştir. Davalı ... şirketi tarafından yapılan ödemeyi destekten yoksun kalma tazminatı hesabı yapılmadan önce alan davacılar, hesap tarihine kadar geçen süre nedeni ile aldığı paranın yasal faizi kadar kazanım elde etmiştir.

Zarar ve yararın denkleştirilmesi ilkesi gereğince, davacılara yapılan ödemenin, ödeme günü ile maddi tazminatının hesaplandığı güne kadar geçen süredeki işlemiş yasal faizinin de ödeme tutarı ile birlikte hesaplanan maddi tazminattan indirilmesi gerekir. Bu bağlamda, dava öncesi 15.10.2012 tarihli ibranameye istinaden 13.02.2013 tarihinde yapılan 47.733,00 TL ödemenin güncellenerek mahsup edilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

Ancak, davalı sigorta şirketi tarafından davacılara dava sonrasında yargılama sırasında 05.08.2013 tarihinde yapılan 35.000,00 TL asıl alacak, 4.100,00 TL vekalet ücreti, 1.365,00 TL faiz, 200,00 TL yargılama gideri olmak üzere toplam 40.655,00 TL ödemenin asıl alacak kısmı 35.000,00 TL’nin güncellenerek hesaplanan maddi tazminattan mahsup edilmesi hatalı olup güncellenmeksizin mahsubu gerekmektedir.

O halde, aktüer raporunda hesaplanan tazminat tutarından sigorta ödemelerinden dava sonrası yapılan ödemenin güncellenmeksizin mahsubu için bilirkişiden usuli kazanılmış haklar da gözetilerek ek rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, mahkemece bu husus gözetilmeden yazılı biçimde karar verilmiş olması usul ve yasaya uygun görülmediğinden kararın davacılar yararına bozulması gerekmiştir.

b) HMK 266. maddesinde "Mahkeme çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hallerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir." hükmü düzenlenmiştir.Davacı tarafın dava dilekçesinde talep etmiş olduğu belgelendirilmeyen tedavi gideri hükme esas alınan bilirkişi raporunda uzmanlık alanı olmadığından bu kalemin hesap edilemediği belirtilmiş olmasına rağmen mahkeme tarafından tedavi giderine yönelik bilirkişi raporu alınmamıştır.

Eksik inceleme ile hüküm kurulamaz. Bu durumda mahkemece, uzman doktor bilirkişiden ayrıntılı, gerekçeli ve denetime açık rapor alınarak davacı tarafından talep edilen tedavi giderlerinin belirlenerek 6111 sayılı Yasa da değerlendirilmek ve B.K.

42. maddesi göz önüne alınmak üzere belgesiz tedavi giderlerinin ne kadar olduğu tespit edilip bu tutardan davalıların sorumlu tutulması gerekeceği tartışılmadan yazılı şekilde eksik inceleme ile hüküm kurulması doğru görülmemiştir.SONUÇ : Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle, davalı ...’nın temyiz isteminin süre bakımından REDDİNE, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle, davacılar vekili ile davalı ... vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, (3) nolu bentte açıklanan nedenlerle, davalı ... vekilinin temyiz itirazının kabulü ile bu davalı yararına, (4-a) ve (4-b) nolu bentlerde açıklanan nedenlerle,