Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2015/2646 K.2017/4611

Taraflar arasındaki muvazaalı senet takibinde gayrımenku kaydına konan hacizlerin iptali talepli davanın yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü

-K A R A R-

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı ... dan kesinleşmiş ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasından doğan alacağının tahsili için ... 24. ... Müdürlüğünün ... sayılı dosyası ile ... takibine giriştiğini, davalı adına kayıtlı ... Mahallesi 9435 ada 5 parsel sayılı 1 nolu, ... ... mahallesi 32.081 ada 38 parselde kayıtlı 6 nolu bağımsız bölüm taşınmazlar üzerine davalı tarafın müvekkilinin alacağının tahsilini engellemek almacı ile ... 23. ... Müdürlüğünün ...esas sayılı dosyasından haciz tatbik ettirildiğini, davalının yaratılan borcunun gerçeği yansıtmadığını savunarak haciz şerhinin iptalini talep etmiştir.

Davalı ... vekili kaldırılması istenilen ... 23. ... Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasındaki borcun müvekkilinin gerçek borçlanmasına dayalı olarak işlendiğini, ...'den aldığı bonoya dayalı borca ilişkin bulunduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Davaya dahil edilen ... davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, tüm bilgi, belgeler, ve tüm dosya kapsamına göre; ... 23. ... Müdürlüğünün ...esas sayılı dosyasında takibe konu alacak 15/11/2011 ödeme günlü 293.000,00 TL bedelli senede dayalı olarak takibe konu edildiği, davalı tarafın kullandığı kredi borçlarını ödeyebilmek amacıyla tanıdığı olan dahili davalı ... ten aldığı borç nedeniyle düzenlenen senet olduğu savunulmuş ise de davalının ... 1.Asliye Huhuk Mahkemesinde görülen...Esas sayılı dava dosyasında hakkında kurulan hüküm sonunda muvazaalı olarak yapılmış bir borçlanma senedi olduğu kaanatine varıldığından davacının alacağını engellemek amaçlı haciz şerhinin iptaline karar verilmiş söz konusu hüküm davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dava, trafik kazasından kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, ilk derece yargılamasını aşamalara ayırmıştır.

Bunlar; 1) Davanın açılması ve dilekçeler aşaması, (madde 118,126-136 ) 2) Ön inceleme, (madde 137-142) 3) Tahkikat, (madde 143-293) 4) Sözlü Yargılama (madde 184-186) ve 5) Hükümdür (madde 294.)

Mahkemece, dilekçelerin (dava–cevap-cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçeleri) karşılıklı verilmesinden sonra, ön inceleme için bir duruşma günü tespit ederek taraflara bildirilir.

Çıkarılacak davetiyede, duruşma davetiyesine ve sonuçlarına ilişkin diğer hususlar yanında, taraflara sulh için gerekli hazırlığı yapmaları, duruşmaya sadece taraflardan birinin gelmesi ve yargılamaya devam etmek istemesi durumunda, gelmeyen tarafın yokluğunda yapılan işlemlere itiraz edemeyeceği ve diğer tarafın, onun muvafakati olmadan iddia ve savunmasını genişletebileceği yahut değiştirebileceği ayrıca ihtar edilir (madde 139).

Hâkim, ön inceleme duruşmasında, dava şartları ve ilk itirazlar hakkında karar verebilmek için gerekli görürse tarafları dinler; daha sonra, tarafların iddia ve savunmaları çerçevesinde, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları tek tek tespit eder (HMK 140/1. madde).

Uyuşmazlık konularının tespitinden sonra hâkim, tarafları, tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebileceği davalarda sulhe veya arabuluculuğa teşvik eder; bu teşvik özellikle yasak savma ya da kanuni gerekliliğin yerine getirilmesi amacıyla değil, sonuca odaklanmak suretiyle gerçekten tarafların uyuşmazlığı bitirmeleri yönünde teşvik edecek şekilde yapılarak bu konuda sonuç alınacağı kanaatine varırsa, bir defaya mahsus olmak üzere yeni bir duruşma günü tayin eder (HMK 140/2 madde).

Bu yönde bir kanaat edinmediği takdirde; ön incelemeye devam ederek ön inceleme duruşmasının sonunda, tarafların sulh veya arabuluculuk faaliyetinden bir sonuç alıp almadıkları, sonuç alamadıkları takdirde anlaşamadıkları hususların nelerden ibaret olduğu tutanakla tespit edilir. Bu tutanağın altı, duruşmada hazır bulunan taraflarca imzalanır. Tahkikat bu tutanak esas alınmak suretiyle yürütülür (madde 140/3).

Ön inceleme duruşmasında, taraflara dilekçelerinde gösterdikleri, ancak henüz sunmadıkları belgeleri mahkemeye sunmaları veya başka yerden getirtilecek belgelerin getirtilebilmesi amacıyla gereken açıklamayı yapmaları için iki haftalık kesin süre verilir. Bu hususların verilen kesin süre içinde tam olarak yerine getirilmemesi hâlinde, o delile dayanmaktan vazgeçilmiş sayılmasına karar verilir (madde 140/5).

Özellikle dikkat edilmesi gereken nokta; ön inceleme duruşması tamamlanmadan ve gerekli kararlar alınmadan tahkikata geçilemeyeceği hususudur (madde 137/2).

Ön inceleme duruşması tamamlandıktan sonra, hâkim tahkikata başlamadan önce, hak düşürücü süreler ile zamanaşımı hakkındaki itiraz ve def'ileri inceleyerek karara bağlar (madde 142/1). Mahkemece ön inceleme aşaması tamamlandıktan sonra tahkikat işlemine gerek olmaması halinde nihai bir karar verebilir (HMK madde 138-142).

Mahkemece ön inceleme aşamasında nihai karar verebilmesi için dava şartlarından birinin bulunmaması, ilk itirazların yerinde olması ya da hak düşürücü süre nedenlerin gerçekleşmesi gerekir. Bir başka deyişle ön inceleme duruşmasında verilecek kararlar usule ilişkin kararlar ile sınırlı olup, davanın esası hakkında (feragat, sulh, kabul gibi davayı sona erdiren taraf işlemleri hariç) karar verilemez.

Bu hususlar dışında işin esasına girilerek delillerin değerlendirilmesi sonucu bir karar verilecekse, ön inceleme aşamasının tamamlanmasından sonra taraflar tahkikat için duruşmaya davet edilir. Taraflara gönderilecek davetiyede, belirlenen gün ve saatte geçerli bir özrü olmadan mahkemede hazır bulunmadıkları takdirde, duruşmaya yokluklarında devam edileceği ve yapılan işlemlere itiraz edemeyecekleri bildirilir.

Mahkeme, tahkikatın bitiminden sonra, sözlü yargılama ve hüküm için tayin olacak gün ve saatte mahkemede hazır bulunmalarını sağlamak amacıyla iki tarafı davet eder. Taraflara çıkartılacak olan davetiyede, belirlenen gün ve saatte mahkemede hazır bulunmadıkları takdirde yokluklarında hüküm verileceği hususu bildirilir. Sözlü yargılamada mahkeme, taraflara son sözlerini sorar ve hükmünü verir (madde 186).

Somut olayda mahkemece 19.12.2013 tarihli ara karar evrakı ile öninceleme aşamasına geçilmesine, öninceleme duruşmasının 26.02.2013 tarihine bırakılmasına, HMK nun 139. maddesi gereğice ön inceleme duruşma gün ve saati ile tutanak örneğinin davacı ve davalı tarafa tebliğe çıkartılmasına ve davacının avansından alınarak tebliğine karar verilmiş ise de ara kararın gereği yerine getirilmemiş, taraflara öninceleme duruşma gününü bildirir davetiyeler tebliğ edilmemiş olup (Uyap üzerinden yapılan incelemede davalı ...'ya çıkartılan tebligatın iade geldiği, yeni bir tebligatta çıkartılmadığı anlaşılmıştır); 02/04/2015 tarihli öninceleme duruşmasına sadece davacı vekili ve davalı ... vekili katılmış ve bu celsede mahkemece duruşmaya son verilerek davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkemece taraflara ön inceleme duruşma gününü bildirir davetiyeler tebliğ edilmeden, taraf teşkili sağlanmadan, 6100 sayılı HMK ile öngörülen yargılama aşamalarına uyulmadan, ön inceleme duruşması usulsuz şekilde tamamlanıp davanın esası hakkında hüküm kurulması ...'nın 36. maddesinde ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 6. maddesinde düzenlenen adil yargılanma hakkının en önemli unsuru olan hukuki dinlenilme hakkına aykırıdır (HMK madde 27). Davalıların savunma hakkı kısıtlanarak, yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

2-Bozma sebep ve şekline göre, davalı ... vekili sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.