Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2015/2804 K.2018/672

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen kararın süresi içinde davalı ... vekili tarafından maddi tazminatla sınırlı olarak temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR -

Davacılar vekili, davalıların sürücüsü, maliki ve zorunlu trafik sigortacısı olduğu aracın müvekkillerinin maliki, sürücüsü ve yolcusu olduğu araca tam kusurlu olarak çarpması sonucu müvekkillerinin ölümden döndüğünü, mahkeme kanalıyla yaptırılan tespite göre araçta zarar meydana geldiğini, tespit giderleri ve birtakım masraflar yapıldığını, müvekkillerinin elem çektiğini beyanla, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla davacılar ... ve ... için 10.000,00 TL maddi, davacı ... için 20.000,00 TL manevi, davacı ... için 20.000,00 TL manevi,

davacı çocukların her biri için ayrı ayrı 5.000,00’er TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan (davalı ... şirketi manevi tazminattan sorumlu değil) müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.Davalılar davanın reddini savunmuştur.Mahkemece, toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davanın maddi tazminat talebi bakımından kısmen kabulü ile toplam 8.001,65 TL maddi tazminatın 16.10.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, davanın manevi tazminat talebi

yönünden reddine karar verilmiş; hüküm, davalı ... vekili tarafından maddi tazminatla sınırlı olarak temyiz edilmiştir.

1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dava trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkindir.Davacılar ihtiyari dava arkadaşı olup dava dilekçesinde fazlaya ilişkin haklar saklı tutulup toplam 10.000,00 TL maddi tazminat talep edilmiş, mahkemece 8.001,65 TL maddi tazminatın davacılara verilmesine hükmedilmiştir. HMK'nın 31. maddesinde düzenlenen hakimin davayı aydınlatma ödevi doğrultusunda mahkemece öncelikle dava dilekçesinde hangi davacı için ne kadar maddi tazminat talep edildiği açıklattırılarak, sonucuna göre her bir davacı için ayrı ayrı karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi doğru görülmemiştir.

3-818 sayılı BK.'nun (6098 sayılı TBK’nun 74. maddesi) “ceza hukuku ile medeni hukuk arasında münasebet” başlıklı 53. maddesi: “Hakim, kusur olup olmadığına yahut haksız fiilin failinin temyiz kudretine haiz bulunup bulunmadığına karar vermek için ceza hukukunun mesuliyete dair ahkamiyle bağlı olmadığı gibi, ceza mahkemesinde verilen beraat kararıyla da mukayyet değildir.

Bundan başka ceza mahkemesi kararı, kusurun takdiri ve zararın miktarını tayin hususunda dahi hukuk hakimini takyit etmez.” hükmünü içermektedir.Hukuk hakiminin kural olarak ceza mahkemesinin beraat kararı ile bağlı olmadığı ancak aynı olay nedeniyle ceza yargılamasında hükme dayanak alınan maddi olgularla ve özellikle “fiilin hukuka aykırılığı” konusunda tamamen bağlı olacağı gerek öğreti, gerekse de yargısal uygulamada istikrarla kabul edilmektedir.Hal böyle olunca, maddi olayları ve yasak eylemlerin varlığını saptayan ceza mahkemesi kararı, taraflar yönünden kesin delil niteliğini taşır(HGK,24.12.2014 gün ve 2014/4-846 E., 2014/1091K).

Davaya konu iki taraflı trafik kazasına ilişkin olarak ceza dosyasında aldırılan ATK bilirkişi raporunda seçenekli rapor düzenlenmiş, ceza mahkemesince davalı sürücü sanık ... tam kusurlu kabul edilerek sanığın cezalandırılmasına dair hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş, hüküm itiraz edilmeden 12/6/2012 tarihinde kesinleşmiştir.

Davalı tarafça işbu davada kusur durumuna itiraz edildiği halde mahkemece kusur raporu alınmamış, ceza dosyasındaki kusur durumuna itibar edilmiştir. 6100 Sayılı HMK 266 ve devamı maddeleri gereğince çözümü özel veya teknik bilgiyi gerektiren hallerde bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verilir, hükmüne yer verilmiştir. Trafik kazalarında kusur oranının hesaplanması uzmanlığı gerektiren konulardandır. Eksik inceleme ile hüküm kurulamaz.

Bu durumda mahkemece, ...'den veya Karayolları Genel Müdürlüğü Trafik Fen Heyeti Müdürlüğü’nden seçilecek uzman bilirkişi kurulundan alınacak bilirkişi raporu ile kaza tespit tutanağı, ceza dosyası ve tüm dosya kapsamına göre tarafların olaydaki kusur durumları hiçbir duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenip sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

4-Değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmaktadır.

Somut olayda hükme esas alınan bilirkişi raporunda araçtaki değer kaybı denetime olanak vermeyecek şekilde belirlenmiş, mahkemece talep doğrultusunda 3.000,00 TL değer kaybına hükmedilmiştir. Bilirkişi raporu hüküm vermeye yeterli değildir.

Bu durumda mahkemece, aynı bilirkişiden, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihindeki hasarsız 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespit edilmesinden sonra aradaki farkın hesaplanarak değer kaybı miktarının bulunması hususunda ayrıntılı, denetime elverişli ek rapor alınarak sonucuna göre (temyiz eden davalı ... lehine oluşan kazanılmış haklar gözetilerek) karar verilmesi gerekirken, yazılı olduğu biçimde hüküm kurulması doğru olmayıp bozmayı gerektirmiştir.