Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2015/5550 K.2017/9794

Taraflar arasındaki tasarrufun iptali davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalılar ... ve ....Ltd.Şti vekili ile davalı ...Ltd.Şti vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili dava dilekçesi ile; ... 3. ... Müdürlüğü'nün 2012/5156 sayılı dosyası ile 36.400,00 TL., ... 4. ... Müdürlüğü'nün 2012/4521 sayılı dosyası ile 22.220,00 USD, ... 4.... Müdürlüğü'nün 2012/4522 sayılı dosyası ile 11.078,00 USD, ... 3.... Müdürlüğü'nün 2012/5164 sayılı dosyası ile 10.000,00 USD, ... 3.... Müdürlüğü'nün 2012/5161 sayılı dosyası ile 11.626,65 USD, ... 4.... Müdürlüğü'nün 2012/3868 sayılı dosyası ile 22.660,00 USD, ... 4....

Müdürlüğü'nün 2012/3870 sayılı dosyası ile 10.000,00 USD, ... 1.... Müdürlüğü'nün 2012/5380 sayılı dosyası ile 30.000,00 USD, ... 1.... Müdürlüğü'nün 2012/5381 sayılı dosyası ile 19.500,00 USD alacak miktarlarının tahsili için takip yapıldığını, borçluya karşı yapılan haciz işlemlerine ilişkin tutanaklarda da borçlunun borca yeterli malı olmadığının açıkça görüldüğünü, davalılardan ...Ltd. Şti.'nin maliki bulunduğu ... İli, Merkez İlçesi, ...

Köyü ... pafta ... ada 15-16-17-18 parsellerde kayıtlı arsa vasfındaki gayrimenkulleri, ... İli, Merkez İlçesi, ... Köyü ... pafta ... ada 5 parselde kayıtlı gayrimenkulü, ... İli, Merkez İlçesi, ...

Mahallesi ... pafta ... ada 21 parselde kayıtlı gayrimenkulü tapuda yapılan beyana göre toplamda 371.000,00 TL karşılığında 21/12/2011 tarihinde (gayrimenkullerin tamamı aynı tarihte ve aynı kişiye satılmış gösterildiğini), bunun da alacaklılardan mal kaçırma kastını açık bir şekilde ortaya koyduğunu, diğer davalılardan ...'e (davalılardan ...Ltd. Şti.'nin yetkilisi) satıldığını, satışların hemen ardından da davalı ...'ün yetkilisi olduğu ...Ltd.

Şti.'ne devredildiğini, taşınmazlardan başka 12.000,00 TL bedelle... plaka sayılı kapalı kasa kamyonetin, 12.000,00 TL bedelle ...plaka sayılı kapalı kasa kamyonetin, 14.500,00 TL bedelle ... plaka sayılı kapalı kasa kamyonetin 22/12/2011 tarihinde araç satış sözleşmesiyle mülkiyetini devrettiği ve yine ...Ltd. Şti lehine noter vasıtasıyla düzenlenen temlikname ile TC. ...

Üniversitesi İdare ve Mali İşler Daire Başkanlığı'nda doğmuş ve doğacak 70.000,00 TL değerindeki alacağın tamamını 23/12/2011 tarihinde temlik ettiğini, yani davalı...'in diğer davalılardan ...'in yetkilisi olan ... lehine görünürdeki hesaba göre 371.000,00 TL.;

... lehine ise yine görünürdeki hesaba göre 108.500,00 TL. değerinde satış, devir ve temlik işlemleri gerçekleştirildiğini, bu işlemlerin tamamının 21, 22 ve 23 Aralık 2011 tarihinde başlayıp tamamlandığını, menkul ve gayrimenkullerin tamamının borcun doğduğu 13/10/2011 tarihinden sonra 21, 22 ve 23/12/2011 tarihlerinde devredilmiş olmasının bunların alacaklılardan mal kaçırmak amacıyla devredildiği hususunu ortaya koyduğunu, ayrıca tapu kayıtları, araç satış sözleşmelerinden de satış bedelleriyle menkul ve gayrimenkullerin gerçek rayiç bedelleri arasında aşırı nispetsizlik bulunduğunu,

bütün bu devir işlemleri yapıldıktan ve de alacaklıların tahsil kabiliyeti sonlandırıldıktan sonra davalı şirket hakkında ...

2.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2012/273 esas sayılı dosyasıyla şirketin ihyası davası açıldığını ve dava ile de iflas erteleme talebinde bulunulduğunu, bu iki hususun dahi borçlunun kanunu dolanma ve hileli yollara başvurarak alacaklının alacağını almasını imkansız hale getirmek kastıyla hareket edildiğini ortaya koyduğunu, davalıların sırf alacaklıdan mal kaçırmak amacıyla kötü niyetli olarak hareket ettiklerini, davalılar arasında 21,22 ve 23/12/2011 tarihinde yapılan satış işlemlerinin cebri ... yoluyla alacağın tahsiline yetki vermek üzere iptaline, yargılama giderlerinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekilleri; özetle davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece iddia, savunma toplanan delillere göre Açılan davanın kabulü ile; ... İli, Merkez İlçesi, ... Köyü, ... pafta, ...36 ada, 15 parsel sayılı taşınmazın;... İli, Merkez İlçesi, ... Köyü, ... pafta, ... ada, 16 parsel sayılı taşınmazın;... İli, Merkez İlçesi, ... Köyü, ... pafta, 7136 ada, 17 parsel sayılı taşınmazın; ... İli, Merkez İlçesi, ... Köyü, ... pafta, ...ada, 18 parsel sayılı taşınmazın; ... İli, Merkez İlçesi, ...

Köyü, ... pafta, ... ada, 5 parselde kayıtlı taşınmazın;... İli, Merkez İlçesi, ... Mah., ... pafta, ... ada, 21 parsel sayılı taşınmazın; ..., ..., ... plaka sayılı araçların davalılar arasında yapılan 21/12/2011, 22/12/2011, 23/12/2011 tarihlerinde davalılar arasında yapılan tasarruflarının İPTALİNE, taşınır ve taşınmazlar üzerinde cebr-i ... yetkisi tanınmasına, ...

Üniversitesi İdari ve Mali İşler Başkanlığı'nda doğmuş ve doğacak 70.000,00 TL. değerindeki 23/12/2011 tarihli temlik işleminin davacı bakımından geçersizliğine, tasarruf işleminin iptaline, hak ve alacak üzerine cebr-i ... yetkisi tanınmasına, karar verilmiş; hüküm, Davalı ... ve ...Şti vekili ile Davalı ... Şti vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava İİK 277 ve devamı maddeleri gereğince açılmış tasarrufun iptali istemine ilişkindir. 1-Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere göre, Davalı ... ve... Şti vekili ile Davalı ... Şti vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Tasarrufun iptali davaları mutlak ticari dava niteliğinde olmayıp şahsi nitelikte ve borçlunun tasarruflarına yönelik bulunduğundan Asliye Hukuk mahkemelerinin görevine girmektedir. Öte yandan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun yürürlüğe girdiği 01/07/2012 tarihinden sonra açılan davalarda artık Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye Hukuk Mahkemesi arasındaki ilişki işbölümü değil görev ilişkisidir.

Somut olayda da dava bu tarihten sonra 06/09/2012 tarihinde İİK.nin 277 ve devamı maddelerine dayanılarak açılmış olduğundan görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesidir. (HGK’nun 2014/17-2389 Esas 2016/129 Karar) Görev kamu düzenine ilişkin olup, yargılamanın her aşamasında dikkate alınması gereken hususlardandır. Öte yandan HMK'nun 114/1-c maddesine göre dava şartlarındandır. Buna göre. Yerel mahkemenin davaya asliye ticaret mahkemesi sıfatıyla bakması usul ve yasaya aykırıdır.

3-Tasarrufun iptali davalarının dinlenebilmesi için borcun, iptali istenen tasarruftan önce doğması dava ön koşulu olup mahkemece res'en araştırılmalıdır. Dava koşulu gerçekleşmediği takdirde işin esası hakkında hüküm kurulamaz. Somut olayda davacı ...Şirketi alacağının dayanağı olan ve farklı ... dosyalarında takibe konulan çeklerin keşide tarihlerinin iptali istenen tasarrufların tarihlerinden sonra oldukları görülmektedir. Ancak.

Uygulamada çeklerin keşide tarihlerinden önce düzenlendiği ve keşide gününde ibraz edildikleri de bir vakıa olmasına ve davacı vekili tarafından takibe konu çeklerin tasarruf tarihinden önceki tarihlere ilişkin bir alacağa dayandığı konusunda 16/01/2012 tarihli protokol ve 13/09/2011 keşide tarihli iki adet bono dosyaya sunduğuna göre;

bu hususlara yönelik olarak davacı ile davalı borçlu arasında bir ticari ilişki bulunup bulunmadığına ilişkin olarak ticari defterler üzerinde karşılaştırmalı olarak inceleme yaptırılmalı, davacı alacağının dava konusu tasarrufların tarihlerinden önce doğup doğmadığı belirlenmeli ve sonucuna göre bir karar verilmelidir.

4-Kabule göre de davacı şirket; borçlunun taşınmaz ve araç satışı ile alacağın temliki yönündeki tasarrufların iptalini talep etmiştir. Alacağın temliki yönünden de davanın kabulü ile alacağın temlikinin iptaline karar verilmiş ancak; gerekçe kısmında alacağın temlikiyle ilgili herhangi bir değerlendirme yapılmamış ve kabulü nedenleri de tartışılmamıştır.

5-Mahkemece; borçlu... şirketinin taşınmazlarını İİY'nın 278/1.maddesinde belirtilen derecede yakınlarına sattığı, anılan maddede belirtilen şekilde yapılan tasarruf ve satış işlemlerinin bağış hükmünde olduğu değerlendirilmiş olmakla birlikte; davalı şirketler arasında organik bağ olup olmadığı hususu sabit değildir. Buna göre; davalı şirketlerin ticari sicil kayıtları getirtilip aralarında organik bağ bulunup bulunmadığı hususu tespit edilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik incelemeye dayalı hüküm tesisi de isabetli görülmemiştir.

6-Tasarrufun iptali davalarında 3. kişinin borçludan satın aldığı malı elinden çıkarması ve satın alan dördüncü kişinin davaya dahil edilmemesi ya da davaya dahil edilmekle birlikte iyi niyetli olduğunun anlaşılması halinde İİK’nın 283/2 maddesi uyarınca bedele dönüşen davada üçüncü kişinin dava konusu malı elinden çıkardığı tarihteki gerçek değeri oranında bedelle sorumlu tutulması gerekir. Davaya konu edilen bir kısım taşınmazların ve araçların el değiştirdiği dosya kapsamından anlaşıldığından davacıya yeni malikleri davaya dahil edip etmeyeceği sorularak sonucuna göre inceleme ve araştırma yapılması yerine eksik inceleme ile hüküm tesisi doğru değildir.