Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2015/651 K.2017/6695

Taraflar arasındaki, trafik kazası sonucu oluşan cismani zarar nedeniyle manevi tazminat davası üzerine yapılan yargılama sonunda, davanın kısmen kabulüne ilişkin verilen hüküm, davacı vekili tarafından süresi içinde temyiz edilmekle, dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, davalıların işleteni ve sürücüsü olduğu aracın, davacının yolcu olarak bulunduğu araca çarpmasıyla oluşan kazada, davacının yaralanıp maluliyete uğradığını belirterek, 15.000,00 TL. manevi tazminatın kaza tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan tahsilini talep etmiştir.

Davalılar, usulüne uygun tebligata rağmen davaya cevap vermemiş ve duruşmaları da takip etmemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, yapılan yargılama ve toplanan delillere göre; davanın kısmen kabulü ile 2.000,00 TL. manevi tazminatın dava tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ...'ten tahsiline; davalı ... hakkındaki davanın ve davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dava, trafik kazası sonucu oluşan cismani zarar nedeniyle, zarardan sorumlu olduğu iddia edilen davalılardan manevi tazminat istemine ilişkindir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85/1. maddesi "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar" hükmünü amirdir. Yine aynı kanunun, işleten sıfatının kapsamını belirleyen 3. maddesi "İşleten: Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde

kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır" düzenlemesine yer vermiştir.

Davaya konu olayda, davacının yolcu olarak bulunduğu araca çarpmak suretiyle kazaya ve davacının cismani zarara uğramasına yol açan ... plakalı aracın, kaza tarihi itibariyle, davalılardan ... adına kayıtlı olduğu, ... İl Emniyet Müdürlüğü'nün 15.01.2014 tarihli cevabi yazısı ile sabittir.

Yukarıda ifade olunan yasal düzenlemeler gereği, trafik kazası sonucu davacının uğradığı cismani zarardan, araç işleteni sıfatıyla sorumlu olan davalı ... hakkındaki davanın, hiçbir yasal gerekçe gösterilmeksizin reddine karar verilmesi doğru görülmemiş ve kararın bozulması gerekmiştir.

2-Davacı vekili, dava konusu kaza sonucu davacının cismani zarara uğramasından duyduğu üzüntü nedeniyle, manevi tazminat isteminde bulunmuş; mahkemece talebin kısmen kabulüne karar verilerek hükümde belirtilen miktarda manevi tazminata karar verilmiştir.

6098 sayılı TBK'nun 56. maddesi (818 sayılı BK'nun 47. md.) hükmüne göre, hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Manevi tazminat, zarara uğrayanda, manevi huzuru gerçekleştirecek ve tazminata benzer bir fonksiyonu da olan özgün bir nitelik taşır. Manevi tazminat bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir.

Zarar görenin zenginleşmemesi, zarar sorumlusunun da fakirleşmemesi gerekmektedir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.6.1976 günlü ve 7/7 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı’nın gerekçesinde takdir edilecek manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar açıkça gösterilmiştir.

Bunlar her olaya göre değişebileceğinden, hakim bu konuda takdir hakkını kullanır iken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

O halde mahkemece, meydana gelen trafik kazası sonucu davacının cismani zarara uğraması nedeniyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amacıyla; tarafların sosyal ve ekonomik durumları, özellikle, kazaya karışan araçlardan birinde yolcu olan davacının kazada hiçbir kusurunun bulunmayışı, davacının kaza nedeniyle % 5,2 oranında sürekli maluliyete uğrayacak biçimde yaralanmış olması nedeniyle oluşan zararın

ağırlığı gözönünde tutularak, olay tarihindeki paranın alım gücüne uygun düşen, manevi tazminat isteminde bulunan davacı için hak ve nesafet kuralları çerçevesinde daha yüksek manevi tazminata hükmedilmesi gerekirken, somut olay ile bağdaşmayan, düşük miktarda manevi tazminata hükmedilmesi uygun görülmemiştir.

3-Davacı taraf, dava dilekçesinde, davaya konu ettiği manevi tazminat için olay tarihinden itibaren faize karar verilmesini istemiştir. Mahkemece, hüküm altına alınan tazminat için, dava tarihinden itibaren faize karar verilmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, haksız eylemden kaynaklanmaktadır. Haksız eylem faili, ihtar ve ihbara gerek olmaksızın, zararın doğduğu anda, başka bir anlatımla haksız eylem tarihinden itibaren zararın tamamı için temerrüde düşmüş sayılır. Dolayısıyla, zarar gören, gerek kısmi davaya, gerekse sonradan açtığı ek davaya veya ıslaha konu ettiği kısma ilişkin olarak, haksız eylem tarihinden itibaren temerrüt faizi isteme hakkına sahiptir.

Bu nedenlerle mahkemece, hüküm altına alınan tazminata kaza tarihinden itibaren faiz işletilmesine karar verilmesi gerekirken; yanılgılı değerlendirmeyle, yazılı olduğu şekilde karar verilmesi de doğru görülmemiştir.