Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2015/7253 K.2016/12054

Taraflar arasındaki tasarrufun iptali davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde tüm davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı alacaklı vekili, davalı borçlular .... ve ... hakkında takip başlatıldığını, borçlunun alacağı karşılayacak mal varlığı bulunmadığını, alacaklılardan mal kaçırma amacı ile davalı ... dava konusu 10 parseli 07.06.2013 tarihinde davalı ...'e satmış, davalı ... ise ... plakalı aracını 26.06.2013 tarihinde davalı ...'a, ... plakalı aracını 21.06.2013 tarihinde, .... nolu aracını 20.06.2013 tarihinde davalılardan .....Gıda Tem.İnş. Teks.Loj.San. ve Tic. Ltd. Şti.'ne sattığından, bu devirlere ilişkin tasarrufların iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı .....Gıda Tem.İnş. Teks.Loj.San. ve Tic. Ltd.Şti vekili, müvekkili şirketin sahibi ...'nun borçluların hiçbir zaman muhasabe işini yapmadığını, ... borçluları tanımakla birlikte alacaklılarına zarar verme kastını bilen veya bilmesi lazım gelen kişilerden olmadığını iki aracın satış bedelinin banka aracılığı ile ödendiğini haksız açılan davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Davalı ... vekili, müvekkilinin taşınmazı 90.000,00 TL ye satın aldığını ödemenin banka aracılığı ile yapıldığını ve iyiniyetli olduğunu belirtmiştir.

Davalı ... vekili, borçlu ile müvekkilinin bir ilgisi olmadığı gibi ... plakalı aracı raiç değeri olan 38.000 TL den aldığını belirterek davanın reddini istemiştir.

Davalı borçlular .... ve ... vekilleri, davanın aciz belgesi alınmadan açıldığını, davacı banka ile kefalet ilişkilerinin olduğunu ve satışların borçlarının ödenmesi amacı ile yapıldığını belirtmişlerdir.

Mahkemece, tüm dosya kapsamı, davalılar arasındaki organik ilişki ve bağlantılar ve bilirkişi raporuna göre davacı iddiasını ispatladığından bahisle davanın kabulüne karar verilmiş hüküm tüm davalılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, İİK.277 ve devamı maddelerine dayanılarak açılmış tasarrufun iptali istemine ilişkindir.

1-İcra ve İflas Kanununun 277 ve izleyen maddelerinde düzenlenen tasarrufun iptali davalarında amaç, borçlunun haciz ya da iflasından önce yaptığı ve aslında geçerli olan bazı tasarrufların geçersiz ya da "iyiniyet kurallarına aykırılık" nedeniyle alacaklıya karşı sonuçsuz kalmasını ve dolayısıyla o mal üzerinden cebri icraya devamla alacağın tahsilini sağlamaktır.

Davacı, iptal davası sabit olduğu takdirde, tasarruf konusu mal üzerinde cebri icra yolu ile hakkını almak yetkisini elde eder ve tasarruf konusu taşınmaz mal ise, davalı üçüncü şahıs üzerindeki kaydın düzeltilmesine gerek olmadan o taşınmazın haciz ve satışını isteyebilir (İİK.md.283/1). Bu yasal nedenle iptal davası, alacaklıya alacağını tahsil olanağını sağlayan, nisbi nitelikte yasadan doğan bir dava olup; tasarrufa konu malların aynı ile ilgili değildir.

Borçlunun aciz ya da iflasından önce yaptığı iptale tabi tasarrufları, üç grup altında ve İİK.nun 278, 279 ve 280. maddelerinde düzenlenmiştir. Ancak, bu maddelerde iptal edilebilecek bütün tasarruflar, sınırlı olarak sayılmış değildir. Kanun, iptale tabi bazı tasarruflar için genel bir tanımlama yaparak hangi tasarrufların iptale tabi olduğu hususunun tayinini hakimin takdirine bırakmıştır (İİK.md.281).

Bu yasal nedenle de, davacı tarafından İİK.nun 278, 279 ve 280.maddelerden birine dayanılmış olsa dahi, mahkeme bununla bağlı olmayıp, diğer maddelerden birine göre iptal kararı verebilir (Y.H.G.K.25.11.1987 Tarih, 1987/15-380 Esas ve 1987/872 Karar sayılı ilamı).

Genelde denilebilir ki, borçlunun iptal edilebilecek tasarrufları, alacaklılarından mal kaçırılmasına yönelik olarak yapılan ivazsız veya aciz halinde yapılan tasarruflar ile alacaklılarına zarar verme kastıyla yapılan tasarruflardır.

Somut olayda, dava konusu borçlu .... ile Habip arasındaki taşınmaz satışı ile ilgili olarak taşınmaz tapuda 91.000 TL üzerinden alınmış ve 90.000 TL davalı ... tarafından davalı ...'e banka aracılığı ile havale yapılmıştır. Bilirkişi taşanmazın satış tarihindeki değerini 150.000,00 TL olarak belerlemiştir. İİK'nın 278/2 maddesinde belirtilen edimler arasındaki aşırı fark olmadığı gibi İİK'nun 280. madde kapsamında davalı ...'in borçlunun mali durumunu ve alacaklıları ızrar kastını bildiği veya bilmesi gereken kişilerden olduğuna ilişkin somut bir delil ileri sürülmemiş ve anılan davalının kötü niyeti ispatlanmamıştır.

Bu durumda davalı ... ve ... ilgili davanın bu gerekçelerle reddi gerekirken hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

2-Tasarrufun iptali davasını elinde geçici veya kesin aciz belgesi bulunan alacaklı açabilir. (İİK.m.277) Bu husus, dava şartı olup, hâkim görevi gereği doğrudan gözetmek zorundadır.

Somut olayda, davalı ... yönünden davacı alacaklı tarafından sunulmuş bir aciz belgesi olmadığı gibi dava dayanağı takip dosyasından İİK'nun 105.maddesinde belirtildiği şekilde yapılmış bir haciz de bulunmadığı gibi İİK'nun 143.maddesinde belirtilen aciz belgesi de yoktur. Dosya içiresinde mevcut 13.08.2013 tarihli haciz tutanağında borçlu ... ev adresine gidildiği bu adreste oturduğu tesbit edildiği ancak adres kapalı olduğundan çilingirle girilmediği ve işlem yapıldığı belirtildiğinden bu zaptın İİK'nun 105 niteliğinde bir belge olduğundan söz edilemeyecektir.

Bu halde davalı borçlu ... ve tasarrufta bulunduğu Korkut ve .....Gıda Tem.İnş. Teks.Loj.San. ve Tic. Ltd. Şti yönünden de davanın ön koşul yokluğundan reddine karar verilmesi gerekirken davanın kabulüne karar verilmesi de isabetsizdir.

3-Kabule göre ise, dava konusu .... palaklı araçlar yargılama sırasında davalı üçüncü kişiler tarafından dava dışı şahıslara devredildiği anlaşılmaktadır. Bu durumda davanın İİK'nun 283/2 maddesi kapsamında davacı alacaklıya davayı bedele dönüştürüp dönüştürmeyeceği veya devredilen şahısları davaya dahil edip etmeyeceği belirlenmeden bu araçlarla ilgili tasarrufun iptaline karar verilmesi de hatalıdır.

KARŞI OY

6102 sayılı TTK'nın 4/1.maddesi gereğince tarafları tacir olan ve her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır. Aynı Yasa'nın 5/1.maddesi gereğince de Asliye Ticaret Mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir.

TTK'nın 19.maddesi gereğince bir tacirin borçlarının ticari olması asıl olduğundan İİK'nun 277'nci maddesinde gösterilen tasarrufun iptali davalarında dahi taraflar tacir olduğu takdirde dava TTK'nın 4/1.maddesi gereğince nisbi ticari davadır. Bu nedenle de davada, Asliye Ticaret Mahkemesi görevlidir. Aksi yöndeki çoğunluk görüşüne katılmıyorum.