Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2015/7404 K.2015/9300

Davacılar ... ve diğerleri ile davalılar ...., ... ve ... arasındaki dava hakkında ...Asliye Hukuk Mahkemesi'nce verilen 05/02/2013 gün ve 2009/305 Esas 2013/35 Karar sayılı hükmün, Dairemizin 08/09/2014 gün ve 2013/12452-2014/11265 sayılı kararı ile düzeltilerek onanmasına karar verilmiş olup, süresi içinde davalılar... ve ... vekili tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla, dosya incelendi, gereği düşünüldü:

- KARAR -

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne, davalı ... yönünden feragat nedeniyle reddine dair verilen hüküm, davalılar ... ve ... vekili vekili tarafından süresi içerisinde temyiz edilmekle, Dairemizce, sair temyiz itirazların reddine, davalı lehine vekalet ücreti takdir edilmesi gerektiği gerekçesiyle hükmün düzeltilerek onanmasına karar verilmiş, davalılar ... ve ... vekilince karar düzeltme isteminde bulunulmuştur.

1-Dosya içeriğine, Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre 6100 Sayılı HMK.nın geçici 3. maddesinin 2.fıkrası delaletiyle 1086 Sayılı HUMK.nın 440. maddesinde sayılan nedenlerden hiç birisine uygun olmayan aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair karar düzeltme taleplerinin reddi gerekmiştir.

2-Dava, trafik kazasından kaynaklanan destektan yoksun kalma tazminatı ile manevi tazminat istemine ilişkindir.

Davacılar vekili ile davalı sigorta şirketi arasında yargılama harici sulh protokolü imzalandığı ve bu protokol gereği davalı sigorta şirketinin 20/04/2011 tarihinde davacı ... ve ...'a, 39.790,00 TL'si ana para olmak üzere toplam 50.219,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı ödemesi yaptığı ve yine protokol

gereği olarak davacılar vekilinin, davalı sigorta şirketi yönünden davadan feragat ettiğini mahkemeye bildirdiği görülmüştür.

KTK.nun 91. Maddesinde işletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırma zorunluluğu getirilmiştir. Aynı yasanın 85. Maddesi ile aracın işletilmesi sırasında 3. şahısların bedeni ve maddi zarara uğratılmasından işleten doğrudan sorumlu tutulmuş, 97. madde gereğince de, zarar görenin, zarara neden olan aracın zorunlu trafik sigortacısından doğrudan talep ve dava hakkı bulunduğu belirtilmiştir. Ancak, zorunlu trafik sigortacısının zarardan sorumluluğu 93. madde gereğince belirlenen ve poliçede belirtilen teminat miktarı ile sınırlıdır.

İşleten ve zorunlu trafik sigortacılarının 3. kişilere karşı sorumluluklarının niteliği ise kanundan doğan 818 sayılı BK'nun 51. maddesince müteselsilen sorumluluk olup, BK'nun 142/1.maddesi gereğince; alacaklı, müteselsil borçluların tümünden veya birinden borcun tamamen veya kısmen tahsilini isteyebilir. Borcun tamamen tahsiline kadar bütün borçlulularm sorumluluğunun devam edeceği de aynı yasanın 142/2 maddesinde açıklanmıştır.

Müteselsil borçlulardan birinin alacaklıya karşı sürebileceği def'iler varsa bunu diğer borçlulardan bağımsız olarak ileri sürmesi mümkün olup, bu defi sonucu kurtulduğu borç miktarını diğer müteselsil borçlulara karşı da ileri sürebilir. Bu def'iler BK'nun 143. maddesinde gösterilen ve şahsi ilişkiler veya müteselsil borcun sebep veya konusundan doğan def'iler olup bunların dışında ileri sürülen def'iler müteselsil borçlular arasındak i rücu hakkını kaldırmaz.

BK'nun şimdiye kadar sözü edilen düzenlemeler alacaklıya karşı dış ilişkilerle ilgili olup, borcun ödenmesinden sonra müteselsil borçlular arasındaki iç ilişkilerde BK.nun 144. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre müteselsil borçlular arasında aksine bir sözleşme bulunmadığı takdirde borçlulardan biri diğer borçluların durumunu ağırlaştıramaz. Dış ilişkide alacaklıya karşı sonuç doğurabilen böyle bir işlem, iç ilişkide rücu hakkını kısmen veya tamamen kaldırıcı etkiye sahip değildir.

Diğer taraftan davadan feragat, öncelikle bir usul işlemidir. Dava konusu olayda, davalılar arasında ihtiyari dava arkadaşlığı bulunduğundan davacı tarafın davalılardan birisi hakkındaki feragati usul hukuku bakımından diğer davalı aleyhine bir sonuç doğurmaz ise de, davadan feragat aynı zamanda bir maddi hukuk işlemi olduğundan, davalı sigorta şirketi hakkındaki feragatin, rücu hakkı bulunan diğer davalıları etkileyip etkilemediğinin üzerinde durulması gerekir.

Yukarıda açıklandığı üzere, davalılar alacaklıya karşı borçtan müteselsilen sorumludurlar. BK.nun müteselsil sorumlulukta borçluların iç ilişkilerini düzenleyen hükümleri gereğince, müteselsil borçlulardan biri alacaklıya borcu ödediği takdirde, diğer müteselsil borçlulara rücu hakkı bulunmaktadır.

Bunun yanında, BK.nun 145/2 maddesine göre, sorumlulardan birinin zararı ödemesi halinde diğerleri bu oranda borçtan kurtulur. Ancak, müteselsil borçluların borçtan tamamen veya kısmen kurtulabilmeleri için alacaklının bil fiil tatmin edilmiş olması gerekir.

Bunun aksinin kabul edilebilmesi için alacaklının açıkça davadan feragat etmiş olması veya böyle bir feragatin durumdan kesin olarak anlaşılması lazımdır. Yine BK.nun 147. maddesi hükmüne göre, rücu hakkından yararlanan müteselsil borçlulardan her biri ödediği miktar oranında alacaklının haklarına halef olacağına ve alacaklının diğerleri zararına müteselsil borçlulardan birinin durumunu iyileştirdiği takdirde bu fiilin neticelerini şahsen tahammül edeceğine dair hükmüne havidir.

Yukarıda açıklanan ilkeler ışığında somut olaya bakıldığında; dava açıldıktan sonra davalı sigorta şirketi tarafından davacı ... için 26.526,50 TL, davacı ... için 13.263,25 TL destekten yoksun kalma tazminatı ödemesi yapılmış olup poliçe limiti sakatlanma ve ölüm halinde kişi başına 125.000,00 TL olduğu halde davacılar vekili davalı sigorta şirketi yönünden davadan feragat etmiştir. Bu durumda, davacıların, davalı sigorta şirketinin, yaptığı ödemenin üzerindeki bakiye teminat limitinden zımnen feragat ettiğinin kabulü gerekir. Böylelikle davacı taraf, davalı sigorta şirketinin durumunu

iyileştirirken diğer müteselsil davalıların (borçluların) iç ve dış ilişkideki durumlarını ağırlaştırmıştır. O halde mahkemece, BK.nun 145/1 ve 147/2 maddeleri uyarınca, davacıların feragati ile davalı sigorta şirketinin tüm borçtan kurtulduğu anlaşılmakla, diğer davalıların da teminat limiti kadar borçtan kurtulduğunun kabulü gerektiği ve buna göre varsa sorumlu olduğu tazminat miktarının belirlenlenmesi gerektiği gözetilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.