Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2015/7663 K.2017/9440

Taraflar arasındaki tasarrufun iptali davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili dava dilekçesinde müvekkilinin, davalı ...'dan alacağına karşılık Eylül 2013 tarihinde 29.11.2013 keşide tarihli 24.000,00 TL bedelli, 31.12.2013 keşide tarihli 24.000,00 TL bedelli, 31.01.2014 keşide tarihli 24.000,00 TL bedelli, 28.02.2014 keşide tarihli 24.000,00 TL bedelli ve 25.03.2014 keşide tarihli 24.000,00 TL bedelli çekleri aldığını, çekler bankaya süresinde ibraz edildiğinde çeklerin karşılıksız çıktığını, müvekkilinin bunun üzerine alacaklarını tahsil etmek amacıyla söz konusu ilk dört çek için borçlu aleyhine ... takipleri başlattığını, davalının ... takiplerine karşı herhangi bir itirazda bulunmadığını,

davalının hali hazırda borca yeter ve hacze kabil her hangi bir malvarlığı bulunmaması nedeniyle ... takiplerinin semeresiz kaldığını, borçlunun mal kaçırmak amacıyla ...Ltd. Şti.'deki %50 hissesi ile sahip olduğu taşınmazları rayiç değerlerinin çok altında 3. Şahıslara ve diğer davalıya muvazaalı şekilde devrettiğini, davalının devrettiği taşınmazlardan birinde halen ikamet ettiğini, kendi adına hiç bir menkul veya gayrimenkul bırakmadığını, bu nedenlerle ... İli, ...

İlçesi, ... Mahallesi, 791 Ada, 53 Parsel sayılı taşınmazın 30.10.2013 tarihinde davalılardan ...'a tapuda devrine ilişkin tasarrufun iptaline,

İflas Kanunu'nun 283. maddesi uyarınca taşınmazın kaydına müvekkili lehine haciz konulmasına ve satışını isteme yetkisinin taraflarına verilmesine, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davalılara tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından müvekkili ... aleyhine 4 adet ... takibi yapıldığını, takiplerin hepsinin derdest olup hiç birinden kesin ya da geçici aciz vesikası alınmadığını, ... dosyalarındaki aciz tutanağının da geçici aciz vesikası niteliğinde olmadığını, çünkü gerekli şekil şartlarını taşımadığını, dosyaların halen açık olduğunu ve davacının alacağını tahsil için bu dosyalarla işlem yaptığını, bu nedenle derdestlik itirazında bulunduklarını, müvekkilinin bir kısım malları üzerindeki haczin devam ettiğini ve davacının halen bu mallar üzerinde satış isteme hakkının olduğunu, davacının,

dava dilekçesinde hacizlerin kaldırıldığını belirterek mahkemeyi yanıltmaya çalıştığını, dolayısıyla kanunun öngördüğü kesin veya geçici aciz belgesi alınması yönündeki ön şart yerine getirilmeden davanın açıldığını, davacının, tasarrufunun iptalini istediği taşınmazın dava konusu alacakların doğumundan önce devredildiğini, tasarrufunun iptali istenen taşınmaz üzerinde ...

Bankası A.Ş. lehine 02.07.2012 tarihinde tesis edilmiş olan 800.000,00 TL bedelli ipotek bulunduğunu, davalılardan ...'ın söz konusu taşınmazı satın alma gücünün olduğunu, taşınmazı yatırım amacıyla satın alan ...'ın hali hazırda taşınmazda oturan diğer davalı ...'a taşınmazı kiraladığını, ortada bir muvazaanın olmadığını, bu nedenlerle davanın reddine, mahkeme masrafları ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve toplanan delillere göre; davaya konu tasarrufun borcun doğumundan önce yapıldığı,her ne kadar davacı taraf çeklerin keşide tarihinden önce borcun doğduğunu iddia etmişse de bu iddianın yazılı delille ispat edilemediği, gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, İİK 277 ve devamı maddelerine dayanılarak açılmış tasarrufun iptali istemine ilişkindir. İİK'nun 277 ve izleyen maddelerinde düzenlenen tasarrufun iptali davalarında amaç, borçlunun haciz yada iflasından önce yaptığı ve aslında geçerli olan bazı tasarrufların geçersiz ya da "iyiniyet kurallarına aykırılık" nedeniyle alacaklıya karşı sonuçsuz kalmasını ve dolayısıyla o mal üzerinden cebri icraya devamla alacağın tahsilini sağlamaktır.

Davacı, iptal davası sabit olduğu takdirde, tasarruf konusu mal üzerinde cebri ... yolu ile hakkını almak yetkisini elde eder ve tasarruf konusu taşınmaz mal ise, davalı üçüncü şahıs üzerindeki kaydın düzeltilmesine gerek olmadan o taşınmazın haciz ve satışını isteyebilir (İİK.md.283/1). Bu yasal nedenle iptal davası, alacaklıya alacağını tahsil olanağını sağlayan, nispi nitelikte, yasadan doğan bir dava olup; tasarrufa konu malların aynı ile ilgili değildir.

Bu tür davaların dinlenebilmesi için, davacının borçludaki alacağının gerçek olması, borçlu hakkındaki ... takibinin kesinleşmiş olması, iptali istenen tasarrufun takip konusu borçtan sonra yapılmış olması ve borçlu hakkında alınmış kesin veya geçici aciz belgesinin (İİK.nun 277 md) bulunması gerekir. Bu ön koşulların bulunması halinde ise İİK.nun 278, 279 ve 280. maddelerinde yazılı iptal şartlarının bulunup bulunmadığı araştırılmalıdır. Mahkeme gerekçesinde davaya konu tasarrufun borcun doğumundan önce yapıldığı belirtilerek davanın reddine karar verilmiş ise de varılan sonuç dosya kapsamı ve mevcut delil durumuna uygun düşmemektedir.

Somut olayda takibe dayanak çeklerin keşide tarihine göre iptali istenen tasarruftan sonra düzenlendiği anlaşılmakta ise de bu durumun gerçekten tasarruftan sonra doğmuş bir borç ilişkisini mi yoksa daha önce yapılmış bir ticari ilişkiden kaynaklanan vadeli çek uygulaması olarak da bilinen bir vakıayı mı gösterdiği hususu yeterince araştırılmamıştır.

Takip dosyasına konu çekler 29.11.2013 31.12.2013 31.01.2014 28.02.2014 25.03.2014 keşide tarihli olup; iptali istenen tasarruf ise 31/10/2013 tarihinde yapılmıştır.

Çekte vade olmamasına rağmen ticari hayatta vadeli çek kullanıldığı bilinen bir gerçek olduğundan davacı vekiline 29.11.2013 31.12.2013 31.01.2014 28.02.2014 25.03.2014 keşide tarihli çeklere dayanan borcun temel ilişkisinin tasarruftan önce doğmuş ise borcun doğumu konusunda varsa delillerini ve ticari defterlerini sunması ve borcun daha önce doğduğu ispatlandığı takdirde buna ilişkin dava koşulunun gerçekleştiği kabul edilerek işin esasına girilerek iptal nedenlerinin oluşup oluşmadığı araştırılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekir.

Aksi durumun tespiti halinde ise borcun doğumu tasarruf tarihinden sonra ise şimdiki gibi davanın ön koşul yokluğu nedeni ile reddine karar verilmesi gerekir.

Mahkemece tüm bu maddi hukuki olgular dikkate alınmadan hatalı tespit ve eksik incelemeye dayalı olarak yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.