Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2015/832 K.2017/6687

Taraflar arasındaki, trafik kazası sonucu oluşan cismani zarar nedeniyle maddi tazminat davası üzerine yapılan yargılama sonunda, kararda yazılı nedenlerle, davanın kabulüne ilişkin verilen hüküm, davalı ... vekili ve davalı ... Sigorta A.Ş. (eski ... Sigorta AŞ) vekili tarafından süresi içinde temyiz edilmekle, dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, davalı ... tarafından trafik sigortası yapılan aracın karıştığı kazada, araç içinde yolcu olarak bulunan davacının ağır biçimde yaralanıp maluliyete uğradığını, kazaya karışan karşı aracın trafik sigortası bulunmadığını, davacının uğradığı maddi zarardan her iki davalının da sorumlu olduğunu belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 1.000,00 TL. maluliyet tazminatının kaza tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müteselsilen tahsilini talep etmiş; 23.01.2014 tarihli ıslah dilekçesiyle, taleplerini 112.064,54 TL'ye yükseltmiştir.

Davalı ...Ş. vekili, sigortalı araç sürücüsü kazada kusursuz olduğundan kendilerinin de zarardan sorumlu olmadığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla poliçe limitiyle sınırlı olarak ve sigortalının kusuru oranında zarardan sorumlu tutulabileceklerini, davacının sigortalı araçta yolcu olduğunu ve hatır taşıması nedeniyle tazminattan indirim yapılması gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... vekili, kazaya karışan sigortasız araç sürücüsü ile malikine davanın ihbarı gerektiğini, kaza tarihinde geçerli limitle sınırlı olarak ve sürücünün kusuru oranında zarardan sorumlu olduklarını, maluliyet raporunun...'dan alınması gerektiğini, davadan önce temerrüde düşürülmediklerini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma, yapılan yargılama ve toplanan delillere göre; davanın kabulü ile 112.064,54 TL'nin dava tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmiş; hüküm, davalı ... vekili ve davalı ... Sigorta A.Ş. (Euro Sigorta) vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre; davalı ... vekili ve davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dava, trafik kazası sonucu oluşan cismani zarar nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir.

Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin, zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir sorumluluk sigortası türüdür.

Bu sebepledir ki, sigorta şirketinin sorumluluğu, sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve poliçe limitiyle sınırlıdır. Zira, kanunun emredici hükmü gereği yaptırılan zorunlu trafik sigortalarında sigortacı, işletene düşen hukuki sorumluluğu teminat altına aldığına göre, ancak işletenin sorumlu olduğu oranda zarardan sorumlu olacaktır. İşletene hukuken yükletilemeyen zarardan, onun sorumluluğunu teminat altına alan sigortacının sorumlu tutulması da mümkün değildir.

KTK'nun 86/1. maddesi gereği ise, işletenin eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kusursuzluğu oranında sorumluluğunun kalkacağı açıktır.

Mahkeme tarafından, trafik kazasına karışan araç sürücülerinin kusur oranlarının belirlenmesi konusunda herhangi bir araştırma yapılıp rapor alınmadığı; davacının araçlardan birinin içerisinde yolcu olması nedeniyle kazada kusuru olmadığı, kazaya karışan araçlar nedeniyle davalıların davacıya karşı müteselsilen sorumlu oldukları gerekçesiyle kusur incelemesi yapılmadan davalıların zarardan müteselsilen sorumluluğuna karar verildiği görülmektedir. Mahkemenin, davacının uğradığı zarardan davalıların davacıya karşı müteselsilen sorumlu oldukları yönündeki kabulü KTK'nun 88/1. maddesine uygun olsa da; davalıların zarardan sorumlu

tutulabilmelerinin ön şartı, kazaya karışan sigortalı (... yönünden ise sigortasız) araç sürücüsünün kazada kusurlu olmasıdır.

Bu durumda; kazada, davacının yolcu olarak bulunduğu ve davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından sigortalı araç sürücüsünün kusursuz ve sigortasız karşı araç sürücüsünün asli kusurlu olduğunun kaza tespit tutanağıyla saptanmış olduğu; davalı ... Sigorta'nın ancak sigortalı araç sürücüsünün kusuru bulunması halinde 3. kişilerin zararlarından sorumlu tutulabileceği göz önünde bulundurularak; konusunda uzman bilirkişiden kusur raporu alınması ve oluşacak sonuca göre davalıların zarardan sorumluluğunun belirlenmesi gerekirken; eksik inceleme ve hatalı gerekçeyle, yazılı olduğu biçimde hüküm tesisi doğru görülmemiştir.

3-Mahkeme tarafından hükme esas alınan 16.12.2013 tarihli bilirkişi raporunda, davacının muhtemel bakiye yaşam süresinin, CSO 1980 Tablosuna göre belirlendiği görülmektedir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 1989/4-586 Esas- 1990/199 sayılı kararı ve Dairemizin yerleşik içtihatları gereği,... Et – .. (... 1931) Tablosu esas alınarak, kazada yaralanan davacının muhtemel yaşam süresinin belirlenmesi ve tazminat hesaplamasının buna göre yapılması gerekmektedir. Bu itibarla, rapor düzenleyen bilirkişiden ek rapor alınarak oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, hatalı hesaplama içeren bilirkişi raporuna göre, yazılı olduğu biçimde hüküm tesisi doğru görülmemiştir.

4-Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili, yaptığı tüm savunmalarda, davacının, trafik sigortalı araçta hatır için taşındığını ifade etmiş, mahkeme tarafından bu hususta herhangi bir inceleme ve irdeleme yapılmamıştır.

2918 sayılı KTK'nun 87/1. maddesinde "Yaralanan veya ölen kişi, hatır için karşılıksız taşınmakta ise veya motorlu araç, yaralanan veya ölen kişiye hatır için karşılıksız verilmiş bulunuyorsa, işletenin veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin sorumluluğu ve motorlu aracın maliki ile işleteni arasındaki ilişkide araca gelen zararlardan dolayı sorumluluk, genel hükümlere tabidir" düzenlemesine yer verilmiş; aracın hatır için verildiği ya da hatır için taşıma yapılan durumda oluşacak zararlarla ilgili değerlendirmenin genel hükümlere tabi olduğu belirtilmiştir. Anılan kanun hükmünün atıf yaptığı genel hükümler, Türk Borçlar Kanunu'nun sorumluluğa ilişkin hükümleri olup, böylesi durumda 6098 sayılı TBK'nun 52. maddesi uygulama alanı bulacaktır.

Davaya konu trafik kazasında, davacının, dava dışı 3. kişinin sevk ve idaresindeki sigortalı araçta yolcu olarak bulunduğu görülmektedir. Kazaya ilişkin olarak yürütülen ceza soruşturmasında, gerek davacı gerekse araç sürücüleri şikayetçi olmadığından takipsizlik kararı verilmiş olup; alınan beyanlarda ise davacının sigortalı araçtaki taşınma sebebi yer almamıştır. Bu durum karşısında, davacı ile araç maliki ve/veya sürücüsü arasındaki ilişki ve davacının araçta hatır için taşınıp taşınmadığının irdelenmesi, hatır için davacının taşınması durumu varsa, 6098 sayılı TBK'nun 52. maddesinin uygulanıp uygulanmayacağının hükümde tartışılması gerekirken, eksik inceleme ile yazılı biçimde hüküm tesisi doğru görülmemiştir.