Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2016/11513 K.2016/9703

Davacı vekili, harca esas değeri 36.445,40 TL göstererek, davalının maliki olduğu ancak zorunlu trafik sigortası bulunmayan aracın dava dışı araçla çarpışması ve kaldırımdaki dava dışı yayalara çarpması sonucu yayaların yaralanmalarından, dava dışı araçta ise hasardan doğan zararların davacı tarafından zarar görenlere ödendiğini beyanla ödenen tazminatın davalıdan rücuen tahsili için davalı aleyhine başlatılan takibe davalının haksız itirazının iptalini, takibin devamını ve %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre, mahkemenin yetkisizliği nedeniyle, davanın HMK m. 115 uyarınca usulden reddine, HMK m. 20 uyarınca kararın kesinleşmesinden itibaren 2 hafta içerisinde müracaat edilmesi durumunda dosyanın yetkili ve görevli olan...Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş; hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dava, trafik kazası nedeni ile ... tarafından ödenen maddi tazminatın rücuen tahsili istemine ilişkindir.

10.04.1992 gün 7/4 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı hakimin tefhim etmiş olduğu kısa kararla gerekçeli kararın uyum içinde olmasını öngörmektedir. Kısa kararda hükmedilen bir yükümlülüğünün gerekçeli kararda hüküm altına alınmamış

olmasının çelişki teşkil etmediğini söylemek mümkün değildir. Yargı erkinin görev ve yetkisi Anayasa ile yasaları amaçlarına uygun olarak yorumlayıp uygulamak keza İBK'nın bağlayıcılığını gözetmekten ibarettir. Kısa kararla gerekçeli karar arasındaki çelişkiye cevaz verilmemesinin amacı, kamunun mahkemelere olan güveninin sarsılmamasına yöneliktir.

Tefhim edilen hüküm başka gerekçeli karardaki hüküm başka ise bu durumun mahkemelere olan güveni sarsacağı tartışmasızdır. Öyle ki İBK ile bu konuya çok büyük bir önem verilmiş, çelişkinin varlığı tespit edildiği takdirde başka bir incelemeye gerek görülmeksizin ve tarafların bu konuyu temyiz sebebi yapıp yapmadıklarına bakılmaksızın kararın salt bu nedenle bozulması gerektiğine işaret edilmiştir.

Diğer taraftan 1086 sayılı HUMK.’nun 381.- 389. maddelerinde (6100 sayılı HMK m. 294-297), hükmün tefhimi, nasıl tesis edileceği ve sonrasında kararın nasıl yazılacağı etraflıca düzenlenmiştir. HUMK’nun 388. maddesinde (HMK m. 297/II); hüküm sonucu kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, istek sonuçlarından her biri hakkında verilen hükümle taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, mümkünse sıra numarası altında birer birer, açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesinin zorunlu olduğu açıklanmıştır. Başka bir anlatımla, tesis edilen hüküm, infazı kabil ve uygulanabilir olmalıdır.

Bu hükümler yargıda açıklık ve netlik prensibinin gereği ve kamu düzeni ile ilgili olup, yasanın aradığı anlamda oluşturulacak kısa ve gerekçeli kararların hüküm fıkralarının açık, anlaşılır, çelişkisiz, uygulanabilir olmasının gerekliliği kadar, kararın gerekçesinin de, sonucu ile tam bir uyum içinde, ifadeleri özenle seçilmiş ve kuşkuya yer vermeyecek açıklıkta olması zorunludur.

Yargıtay'ın hukuka uygunluk denetimini yapabilmesi için de ortada usulüne uygun şekilde oluşturulmuş bir hükmün bulunması gerektiği açıktır.

Somut uyuşmazlıkta, yerel mahkemenin yargılamayı sonuçlandırdığı 22/12/2015 tarihli tensip kısa kararında "Mahkemenin görevsizliği nedeniyle davanın HMK m. 115 uyarınca usulden reddine, HMK m.20 uyarınca kararın kesinleşmesinden itibaren 2 hafta içersinde müracaat edilmesi durumunda dosyanın görevli...Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine," denildiği halde, gerekçeli kararda “Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle, davanın HMK m.115 uyarınca

usulden reddine, HMK m.20 uyarınca kararın kesinleşmesinden itibaren 2 hafta içerisinde müracaat edilmesi durumunda dosyanın yetkili ve görevli olan...Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,” şeklinde yazıldığı görülmektedir. Bu durum HMK'nin 294/3. maddesine aykırılık teşkil ettiğinden 10.4.1992 gün ve 1991/7 Esas-1992/4 Karar Sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu Kararı uyarınca kısa karar ile gerekçeli karar arasındaki çelişkinin giderildiği bir hüküm kurulmak üzere kararın bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

2-Bozma neden ve şekline göre davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.