Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2016/12342 K.2019/7266

Taraflar arasındaki tasarrufun iptali davasının yapılan yargılaması sonunda verilen hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davacı vekilince istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen 11.6.2019 Salı günü davacı vekili Av. ... geldi. Davalılar tarafından gelen olmadı. Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan davacı vekili dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, davalı borçlu ... hakkında takip başlatıldığını, takibin semeresiz kaldığını, borçlunun dava konusu ... (daha sonra ... olan) plakalı aracını 31.12.2013 tarihinde davalı ...'ye devrettiğini, belirterek, bu tasarrufun iptalini talep etmiştir.

Davalı ... vekili, dava konusu aracın borçlu tarafından harici satış ile dava dışı ...'ya satıldığını müvekkilinin aracı bu şahıstan aldığını ancak resmi satışın borçlu üzerinden yapıldığını, mal kaçırma amaçlarının olmadığını haksız açılan davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Davalı ... vekili, aracın raiç bedelden satıldığını, davanın görülebilme koşullarının oluşmadığını belirtmiştir.

Mahkemece, aracın gerçek değeri ile satış bedeli arasında önemli oransızlık olmadığı, satışın muvazaalı olarak yapıldığının ispatlanmadığından bahisle davanın reddine karar verilmiş; hüküm davacı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava İİK'nun 277 ve devamı maddelerine dayalı olarak açılan tasarrufun iptaline ilişkindir.

İİK'nun 277 ve izleyen maddelerinde düzenlenen tasarrufun iptali davalarında amaç, borçlunun haciz yada iflasından önce yaptığı ve aslında geçerli olan bazı tasarrufların geçersiz ya da "iyiniyet kurallarına aykırılık" nedeniyle alacaklıya karşı sonuçsuz kalmasını ve dolayısıyla o mal üzerinden cebri icraya devamla alacağın tahsilini sağlamaktır.

Davacı, iptal davası sabit olduğu takdirde, tasarruf konusu mal üzerinde cebri icra yolu ile hakkını almak yetkisini elde eder ve tasarruf konusu taşınmaz mal ise, davalı üçüncü şahıs üzerindeki kaydın düzeltilmesine gerek olmadan o taşınmazın haciz ve satışını isteyebilir (İİK.md.283/1). Bu yasal nedenle iptal davası, alacaklıya alacağını tahsil olanağını sağlayan, nispi nitelikte, yasadan doğan bir dava olup; tasarrufa konu malların aynı ile ilgili değildir.

Bu tür davaların dinlenebilmesi için, davacının borçludaki alacağının gerçek olması, borçlu hakkındaki icra takibinin kesinleşmiş olması, iptali istenen tasarrufun takip konusu borçtan sonra yapılmış olması ve borçlu hakkında alınmış kesin veya geçici aciz belgesinin (İİK.nun 277 md) bulunması gerekir. Bu ön koşulların bulunması halinde ise İİK.nun 278, 279 ve 280.maddelerinde yazılı iptal şartlarının bulunup bulunmadığı araştırılmalıdır.

Somut olayda, dava koşulları yönünden incelendiğinde, borcun 01.02.2013 tanzim tarihli bonolardan kaynaklandığı tasarrufun bu tarihten sonra 31.12.2013 tarihinde gerçekleştiği, borçlu hakkındaki takibin kesinleştiği borçlu adresinde 12.06.2014 tarihinde yapılan haczin İİK'nun 105.maddesi anlamında aciz belgesi niteliğinde olduğu sabittir.

Dava konusu aracın satış bedeli ile gerçek değeri arasında önemli bir bedel farkı olmadığı, davalı borçlu ve üçüncü kişi arasında bir akrabalık bağı olduğu iddia ve ispat edilmemiştir. Ancak dosya içeriğindeki davacı alacaklı tarafından sunulan delillerden, davalıların aynı ticari çevrede faaliyette bulundukları Çekmeköy Sanayici ve İş Adamları Derneğinin yönetiminde yer aldıkları ve birlikte dernek faaliyetlerini yürüttükleri dolayısı ile birbirlerini tanıdıkları sabittir. Bu halde İİK’nun 280/1.maddesi gereğince üçüncü kişi Ali’nin borçlunun mali durumunu bildiği veya bilmesi lazım gelen kişilerden olduğu anlaşıldığından davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.