Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2016/13201 K.2019/6700

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davacılar vekili, davalı ... vekili ile davalı ...Ş vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacılar vekili; müvekkillerinden ...'in sevk ve idaresinde bulunan araç ile seyir halinde iken karşı yönden gelen davalı ...'nün sevk ve idaresindeki araç ile çarpışması sonucu müvekkili ve araçta bulunan diğer davacıların yaralandığını, aracın hurda olduğunu, davalı ...'nün kaza sırasında 302 promil alkollü olduğunu, kazada ...’in hayati tehlike geçirecek şekilde yaralandığını, müvekkilinin ameliyat ve ilaç masrafının bir bölümünün Bağkur tarafından karşılandığını, kazada davacı ...'in de ağır biçimde yaralandığını, bacağına 25 dikiş atıldığını, bu nedenlerle davacı ... için 3.000,00 TL tedavi ve yol gideri,

5.000,00 TL gelirden mahrumiyet sebebiyle tazminata, 5.000,00 TL maluliyet sebebiyle tazminat ile 50.000,00 TL manevi tazminat, ..., ... için ayrı ayrı 15.000,00 TL ... ve ... için de ayrı ayrı 10.000,00 TL manevi tazminata karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar vekilleri; davanın reddini savunmuştur. Mahkemece iddia, savunma, toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davanın kısmen kabulü ile davacı ...

...'in maddi tazminat talebinin kabulü ile toplam 211.860,95 TL maddi tazminattan TBK.nun 76. maddesi uyarınca yapılan 10.000,00 TL geçici ödemenin mahsubu ile 201.860,95 TL'nin davalı ... bakımından olay tarihi olan 11/04/2010 tarihinden itibaren davalı ...Ş bakımından dava tarihi olan 17/02/2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine(Davalı ... şirketinin sorumluluğu poliçe limitiyle sınırlı olmak üzere), davacı ...’in tedavi gideri olarak hastane,

ilaç v.b giderler olan 300,00 TL’den %25 kusur indirimi yapılarak 225,00 TL’nin olay tarihi olan 11/04/2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine,

davacı ...'in tedavi gideri olarak bakıcı ve ulaşım gideri olan toplam 2.509,79 TL'den %25 kusur indirimi yapılarak 1.882,34 TL'nin davalı ... bakımından olay tarihi olan 11/04/2010 tarihinden itibaren davalı ...Ş bakımından dava tarihi olan 17/02/2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine(davalı ... şirketinin sorumluluğunun poliçe limitiyle sınırlı olmak üzere),

davacı ...'in manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 6.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 11/04/2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, davacı ...'in kendisine asaleten manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 2.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 11/04/2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine,

fazlaya ilişkin talebin reddine, davacı ... ve ...'in ... için velayeten manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 1.500,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 11/04/2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, davacı ... ve ...'in ... için velayeten manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 1.500,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 11/04/2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine,

fazlaya ilişkin talebin reddine, davacı ...'in kendisine asaleten manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 1.500,00TL manevi tazminatın olay tarihi olan 11/04/2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş, hüküm davacılar vekili, davalı ... vekili ile davalı ...Ş vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Karar tarihi itibariyle temyiz kesinlik sınırı 2.190,00 TL olup, davacılar ... yönü ile hükmedilen manevi tazminat miktarı 2.000,00 TL, ...,...,... yönü ile hükmedilen manevi tazminat miktarı 1.500,00’er TL, olduğundan karar tarihi itibariyle kesin niteliktedir. Kesin olan kararların temyiz istemleri hakkında mahkemece bir karar verilebileceği gibi, 1.6.1990 gün 3/4 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca Yargıtay'ca da temyiz isteminin reddine karar verilebilir. Açıklanan nedenlerle davacılar ...,...,... yönü ile hükmedilen manevi tazminat miktarları kesin olduğundan davalı ... vekilinin temyiz istemlerinin reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde bir usulsüzlük bulunmamasına göre, davalı ... vekilinin sair temyiz istemlerinin reddine karar vermek gerekmiştir.

3-Dava, trafik kazasından kaynaklanan cismani zarar nedeni ile maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Davacılar vekilinin temyiz istemlerinin incelenmesinde;

BK.'nın 47. maddesi hükmüne göre (6098 sayılı BK. md. 56), hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Manevi tazminat, zarara uğrayanda, manevi huzuru gerçekleştirecek ve tazminata benzer bir fonksiyonu da olan özgün bir nitelik taşır. Manevi tazminat bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir.

Zarar görenin zenginleşmemesi, zarar sorumlusunun da fakirleşmemesi gerekmektedir. Takdir edilecek miktarın, mevcut halde elde edilmek istenen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. Hakim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

Somut olayda davacılar vekili, davacı ... için 50.000,00 TL manevi tazminat talebinde bulunmuş, mahkemece 6.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmiştir. Dosyada mevcut ATK 3. İhtisas Kurulu’nun 30.12.2013 tarihli raporunda, davacı ...’in meydana gelen kazadan dolayı maluliyet oranının %12,2, iyileşme süresinin kaza tarihinden itibaren 18 aya kadar uzayabileceği, belirlenmiştir.

Meydana gelen trafik kazası sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amacıyla tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli, davalıların sorumluluğun niteliği, tarafların kusur durumu, davacıda meydana gelen maluliyetin derecesi de gözönünde tutularak, olay tarihindeki paranın alım gücüne uygun düşen, davacı ... için

hak ve nasafet kuralları çerçevesinde bir miktar daha yüksek manevi tazminata hükmedilmesi gerekirken, meydana gelen olayla bağdaşmayan manevi tazminata hükmedilmesi uygun görülmemiştir.

4-Somut olayda mahkemece Borçlar Kanunu hükümlerine göre 07.04.2015 tarihli celsede davacılar lehine 10.000,00 TL geçici ödemeye karar verilmiş, gerekçeli kararda geçici ödeme miktarı tazminattan mahsup edilerek hüküm kurulmuştur. Dosyada geçici ödemeye dair bir belge bulunmamaktadır. Davacılar vekili de ödemenin yapılmadığını iddia etmiştir. Buna göre mahkemece geçici ödemenin yapılıp yapılmadığı araştırılarak, bu hususun kararda değerlendirilmesi gerekirken eksik inceleme ile hüküm kurulması doğru olmamıştır.

5-Davalı ...Ş vekilinin temyiz istemlerinin incelenmesinde,

Çalışma gücü kaybı zararının hesabında yaralanan veya malul olanın gelirinin belirlenmesi tazminatın doğru tespitinde önemli bir yer tutmaktadır.

Somut olayda mahkemece hükme esas alınan 24.07.2015 tarihli bilirkişi raporunda, ÇKS kayıtlarında davacının Ödemiş’te 3 ayrı parselde ziraat yaptığı, italyan çimi ve mısır ektiği, İzmir Tarım ve Gıda Hayvancılık Müdürlüğü maliyet çizelgesi hesabına göre 1 dekardan elde edilecek gelirin 350,00 TL olduğu, davacının ekip biçtiği 31,091 dekardan toplam 10.881,85 TL gelir elde edebileceği, ayrıca mısırdan toplam 19.587,33 TL gelir elde edebileceği, 1.500,00TL destekleme parası aldığı, hepsinin toplam 31.969,00 TL’yi bulduğu, buna göre aylık gelirinin 2.664,08 TL(31.969,00:12), asgari ücretin 4,6 katı olduğu değerlendirilerek hesaplama yapılmıştır.

Davacı gibi aylık net sabit geliri olmayan serbest olarak mesleki çalışma yapan, ticari işletmesi bulunan veya tarımsal faaliyet icra eden kişiler yönünden işletmesine ilişkin bilgileri, işletme defteri ve vergi kayıtları toplanarak, yapılan işten sağlanan bir gelirin bulunması halinde bu gelirin elde edilmesinde yaralı ya da malul olan kişinin bedensel ve yönetsel katkısı belirlenip, kişinin yerine başkasının çalıştırılması olanağı gözönüne alınarak ona yapılacak ya da yapılması gereken ücret temel esas alınarak bu miktar üzerinden çalışma gücü zararının hesaplanması gereklidir.

Bu bakımdan böyle bir davada gerçek zararın belirlenmesi için, davacının gelirinin daha net kriterle ortaya konulması gerekmekte olup, açıklanan hususlar gözönüne alınarak hakkaniyete uygun muhtemel bir gelirin belirlenmesi ile uzman aktüer bilirkişiden yeniden bilirkişi raporu alınması gerekirken, yazılı olduğu şekilde eksik incelemeye dayalı olarak karar verilmesi doğru görülmemiştir.

6-Somut olayda mahkemece hükme esas alınan 07.12.2015 tarihli Ziraat Mühendisi bilirkişi raporunda davacının ektiği ürünleri yetiştirebilmesi için ve hayvanlarına bakabilmesi için yerine çalıştıracağı işçi için günlük ortalama 60,00 TL'den 18 aylık geçici iş göremezlik dönemi için 32.400,00 TL masrafı olacağı belirlenmiş, mahkemece hem 18 aylık geçici iş göremezlik dönemine ilişkin maluliyet zararına hem de bu süre zarfından davacının yerine çalışacak tarım işçisine ödenecek ücrete hükmedilmiştir. Bu durum mükerrer ödemeye neden olacağından, yanılgılı değerlendirme ile yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

7-Davalı ..., zarara neden olan aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olup, kaza tarihindeki poliçe limiti 175.000,00 TL’dir. Mahkemece, 201.860,95 TL tazminattan davalı ... şirketinin poliçe limiti ile sınırlı olarak müteselsilen sorumluluğuna karar verilmiş ise de, poliçe limitinin kararda belirtilmemesi doğru olmadığı gibi, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.2.b maddesi uyarınca, bu davalıya yükletilecek yargılama gideri, harç ve vekalet ücretinin, sorumlu olduğu miktara oranlanarak hüküm altına alınması gerekirken, tamamından sorumlu tutulması doğru görülmemiştir.