Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2016/15658 K.2019/97

Taraflar arasındaki tasarrufun iptali davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalılar ... ve ...AŞ. vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, davalı borçlu ... İnş. Turz. Paz. Dış Tic. AŞ. hakkında takip başlatıldığını, borçlunun alacağı karşılayacak mal varlığı olmadığını ve alacaklılarından mal kaçırmak amacıyla dava konusu taşınmazını 01.12.2004 tarihinde davalı Yelgiç'e devrettiğini belirterek davalılar arasındaki tasarrufların iptali ile diğer davalı şirket ortakları ..., ... ve ...'in alacaklılarını zarara uğratmak kastı ile kusurlu hareketleri sonucu verdikleri bu zararın kendilerinden tahsilini talep etmiştir.

Davalı Yelgiç vekili, taşınmazı 17.04.1998 tarihinde gayrimenkul satış vadi sözleşmesi ile alındığını tapunun 01.12.2004 tarihinde devredildiğini, satışın raiç bedel üzerinden yapıldğını belirterek haksız açılan davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Davalı borçlu şirket vekili, dava konusu dairenin inşaat halinde iken satıldığını, teslimin daha sonra olduğunu belirtmiştir.

Mahkemece, davalı borçlu şirketin mali muhasebe incelemelerine ve olağan hayat tecrübelerine göre, ... ili ... semtinde bir taşınmazın satış fiyatı bakımından davalılardan Yelgiç'in beyan ettiği satın alım bedeli bakımından düşük bedelle satış yapılmış olduğu ve ayrıca 185.000,00 TL'lik satış bedeline nazaran 91.000,00 TL'lik nakit tahsilatın büyük kısmının ortaklara 2 gün içinde

ödendiği ve teslim alınan toplam 94.000,00 TL'lik üç senedin vade tarihleri geçmesine rağmen tahsil edilmediği davalı şirketin alacaklılarından mal kaçırma kasdı ile hareket ettiğini gerekçesiyle tasarrufun iptali davasının kabulüne, tasarrufun iptali davasında yönetim kurulu üyelerinin mesuliyetinin tasarrufun iptalini gerektiren bir husus olarak ileriye sürülmesi ve davanın tarafları arasında Bakırköy yargı çevresinde açılan davalarda ileri sürüldüğü dikkate alındığında yönetim kurulu üyelerinin kişisel sorumlulukları yönünden talebin reddine karar verilmiş; hüküm, davalılar ... ve ... İnş. Turz. Paz. Dış Tic. A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, İİK.277 ve devamı maddelerine dayanılarak açılmış tasarrufun iptali istemine ilişkindir.

Bu tür davaların dinlenebilmesi için, davacının borçludaki alacağının gerçek olması, borçlu hakkındaki icra takibinin kesinleşmiş olması, iptali istenen tasarrufun takip konusu borçtan sonra yapılmış olması ve borçlu hakkında alınmış kesin veya geçici aciz belgesinin (İİK.nun 277 md) bulunması gerekir. Bu ön koşulların bulunması halinde ise İİK.nun 278, 279 ve 280.maddelerinde yazılı iptal şartlarının bulunup bulunmadığı araştırılmalıdır.

Özellikle İİK.nun 278.maddesinde akdin yapıldığı sırada kendi verdiği şeyin değerine göre borçlunun ivaz olarak pek aşağı bir fiyat kabul ettiği ve yasanın bağışlama hükmünde olarak iptale tâbi tuttuğu tasarrufların iptali gerektiğinden mahkemece ivazlar arasında fark bulunup bulunmadığı incelenmelidir. Aynı maddede sayılan akrabalık derecesi vs. araştırılmalıdır.

Keza İİK.nun 280.maddesinde malvarlığı borçlarına yetmeyen bir borçlunun alacaklılarına zarar vermek kastıyla yaptığı tüm işlemler, borçlunun içinde bulunduğu mali durumu ve zarar verme kastının işlemin diğer tarafınca bilindiği veya bilinmesini gerektiren açık emarelerin bulunduğu hallerde tasarrufun iptal edileceği hususu düzenlendiğinden yapılan işlemde mal kaçırma kastı irdelenmelidir.

Öte yandan İİK.nun 279.maddesinde de iptal nedenleri sayılmış olup bu maddede yazılan iptal nedenlerinin gerçekleşip gerçekleşmediği de takdir olunmalıdır.

Somut olayda, tasarrufun iptaline karar verilmiş ise de varılan sonuç dosya kapsamı ve mevcut delil durumuna uygun düşmemiştir.

Dava koşulları yönünden dosya incelendiğinde, davacının alacağının 17.08.1999 depremi sonucu davacının evinde oluşan hasar nedeni ile 07.09.1999 tarihinde açtığı Bakırköy 9.Asliye Hukuk Mahkemesinin 1999/579 Esas 2004/307 karar sayılı ilamına dayalı alacak ve vekalet ücreti olduğu, borçlu

hakkındaki takiplerin kesinleştiği, alacağın gerçek olduğu, her iki takip dosyası açısından da 03.02.2005 tarihinde borçlu adresinde haciz yapıldığı ve haciz tutanağının İİK'nun 105.maddesi kapsamında aciz belgesi niteliğinde olduğu ve davanın İİK 284.maddesinde öngörülen 5 yıllık hakdüşürücü süre içinde açıldığı anlaşılmaktadır.Dava konusu tasarruf ise borcun doğmundan sonra 01.12.2004 tarihinde dava konusu taşınmazın tapudaki devri ile gerçekleşmiştir.

Davalı Yelgiç vekili, tasarrufun 17.08.1998 tarihli satış vadi sözleşmesi ile borcun doğumundan önce gerçekleştiğini iddia etmiş isede sunulan sözleşme tapuya şerh edilmediğinden, üçüncü kişileri bağlayıcı özelliği olmayıp sözleşmenin tarafları yönünden hüküm ifade edeceğinden itibar edilmemiştir.

Bu halde mahkemece, dava konusu tasarrufun İİK 278, 279, 280.maddeler gereğince iptale tabi olup olmadığının belirlenmesi gerekir. Borçlu ve üçüncü kişi arasında akrabalık ve yakınlık iddia ve ispat edilmediğinden İİK'nun 278/3-2 maddesine göre aktin yapıldığı sırada kendi verdiği şeyin değerine göre borçlunun ivaz olarak pek aşağı bir fiyat kabul ettiği bir akit olup olmadığının değerlendirilmesinin yapılması gerekir. Mahkemenin tasarrufun iptali gerekçesi de budur.

Yapılacak iş, emlak uzmanı ve inşaat bilirkişilerinden oluşan bir heyet ile mahallinde keşif yapılarak dava konusu taşınmazın 01.12.2004 tarihindeki raiç bedeli tesbit edilerek tapuda belirtilen değer arasında önemli bir oransızlık olup olmadığının tesbit edilmesidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular dikkate alınmadan eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olmuştur.