Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2016/19269 K.2017/11960

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, davacı şirkete zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalı davalının işleteni olduğu aracın ehliyetsiz sürücü sevk ve idaresinde iken yaşanan kaza nedeni ile oluşan ve hak sahiplerine ödenen toplam 38.049,00TL tedavi, araç hasarı ve destekten yoksun kalma bedelinin ödeme tarihlerinden işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna dayanılarak; davanın kabulü ile rücuen tazminat alacağı olan 5.750,00.-TL'nin 27/12/2007, 18.501,00 TL'nin 20/04/2007, 4.150,00.-TL'nin 20/04/2007, 356,00.-TL.nin 23/11/2006 ve 9.292,00.-TL'nin 02/02/2009 tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarakdavacıya verilmesine karar verilmiş; hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde ve özellikle, oluşa uygun olarak düzenlenen uzman bilirkişi raporunda belirtilen kusur oranının hükme esas alınmasında bir usulsüzlük bulunmamasına göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan ve yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Dava, sigorta sözleşmesi kapsamında hak sahiplerine ödenen maddi tazminatın rücuen tahsili istemine ilişkindir. Davalı taraf esas hakkındaki beyanını sunarken hatır taşıması ve müterafik kusur nedeni ile indirim yapılması gerektiğini savunmuş, davacı tarafça itiraz dilekçesi sunulmamıştır.

6098 sayılı Borçlar Yasasının, "Tazminatın belirlenmesi" üst başlıklı 51/1 maddesi ile( 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 43.maddesi); Hâkimin, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirleyeceği hükme bağlanmıştır.

Tazminattan indirim sebeplerini düzenleyen, Türk Borçlar Yasasının 52.maddesinde (Borçlar Kanunu 44. Madde) öngörülen sebepler, daha çok zarar görenle ilgilidir. "Hiç kimsenin kendi kusurundan yararlanamayacağı" yönündeki genel hukuk ilkesinin etkisiyle, maddede sayılan belirli hal ve durumlarda tazminattan indirim yapılması mümkün bulunmaktadır.

Anılan madde kapsamında yer alan indirim sebeplerinden bir kısmı; zarar verici fiile rıza, ortak veya kişisel kusurdur. Zarar gören, zararlandırıcı olayın sebep olacağı zarara önceden razı olabilir. Zarar gören, zarara açık veya örtülü bir irade beyanıyla razı olabileceği gibi, rızanın, diğer bir takım olgulardan da çıkarılması mümkündür.

Bu duruma yargısal kararlarda en sık rastlanılan örnek; içkili sürücünün arabasına, onun bu durumunu bilerek binen bir kişinin, meydana gelebilecek zarara önceden, kapalı bir şekilde razı olduğunun kabulü yönündedir. Makul bir insanın aynı şartlarda kendi yararı gereğince yapmaması gereken harekette bulunması da, zarar görenin ortak kusurunu ifade etmektedir. Zarar görenin bu kusuru, illiyet bağını kesmeyecek yoğunlukta ise tazminattan bir indirim sebebidir.

Burada da hâkim, somut olayın özelliklerini dikkate alarak, hakkaniyet düşüncesiyle indirim yapabilecektir.

Hatır taşıması bir kimseyi ücretsiz olarak ve bir karşılık almadan ve bir yararı bulunmadan taşıma halidir. Yani hatır için taşımada taşımanın karşılıksız olması veya alınan karşılığın önemsiz olması gerekir. Taşıma, işletenin veya sürücünün değil taşınanın yararına olmalıdır.

Müterafik kusur ise; aynı şartlar altındaki makul, dürüst ve ortalama bir kişinin, kendi menfaati icabı, zarara uğramamak için kaçınacağı veya kaçınması gereken bir davranış tarzını ifade etmektedir. (..., .... Borçlar Hukuku Genel Hükümler. Y. 2015. S. 582)

Buna göre, hatır taşıması indirimi için kural olarak hatır taşıması şartlarının varlığı yeterli iken, müterafik kusur indirimi için zarar görenin, zararı önleyici ya da azaltıcı tedbirleri almamasında kusurlu olmasını ifade etmektedir.

Somut olayda davacının oğlu olan sürücü ile zarar gören diğer üçüncü kişilerin arkadaş olduğu, olay günü de düğüne gitmek için bir arada bulundukları, sürücünün ehliyetsiz olduğu hususunun araca binen kişiler tarafından da bilindiği anlaşılmıştır.

Mahkemece yukarıdaki hukuki bilgiler ve somut olaydaki veriler, dairemizin yerleşmiş içtihatları dikkate alınarak tazminat miktarından hatır taşıması ve müterafik kusur nedeni ile indirim yapılması gerekip gerekmediği hususunun kararda denetime olanak sağlayacak biçimde tartışılması gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması isabetli bulunmamış, bozmayı gerektirmiştir.