Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2016/19537 K.2019/9438

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davacılar vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

- KARAR -

Davacılar vekili; davalının trafik sigortacısı olduğu davacı ... adına kayıtlı aracın sürücüsü ...'in dava dışı sürücü ile karıştığı trafik kazasında davacıların murisi ...'in vefat ettiğini, davacıların destekten yoksun kaldıklarını beyanla fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davacı ... için 2.000,00 TL, diğer davacılar için ayrı ayrı 1.000,00 TL'den toplam 6.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı ile davacı ...'in yaralanmasına bağlı dalağının alınması ve kolunun kırılması nedeniyle iş gücü kaybı olarak 1.000,00 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren yasal faiziyle davalıdan tahsilini talep etmiş,

ıslah dilekçesiyle destekten yoksun kalma tazminatı talebini ... yönünden 136.303,71 TL, ... yönünden 2.602,80 TL, ... yönünden 8.627,90 TL'ye, ... yönünden sürekli iş görmezlik tazminatı talebini 106.538,27 TL'ye yükseltmiştir.

Davalı ... şirketi vekili; müteveffanın idaresindeki aracın müvekkili nezdinde trafik sigortası olduğunu, davacıların destekten yoksun kaldıklarını ispat etmek zorunda olduklarını, poliçe genel şartlarının A-3b maddesi uyarınca davacı işleten ... tarafından ileri sürülen tazminat taleplerinin teminat dışı olduğu, müvekkilinin temerrüte düşmediğini ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan delillere ve benimsenen bilirkişi raporuna göre; davacı ... ’in destekden yoksun kalma tazminat alacak davasının kabulü ile 136.303,71 TL'nin, ...’in destekten yoksun kalma tazminat davasının kabulü ile 2.602,80 TL'nin, ...’in destekten yoksun kalma tazminat davasının kabulü ile 8.627,90 TL'nin davalı ... şirketinin temerrüde düşürüldüğü tarih olan 12/12/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, ...’in iş göremezlik alacak davasının kabulü ile; 106.538,27 TL'nin davalı ...Ş.'den sigorta şirketinin temerrüde düşürüldüğü 12/12/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmiş; hüküm, davacılar vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde, dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davalı vekilinin aşağıdaki (2) ve (3) nolu bentler dışında kalan, yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dava, trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma maddi tazminat istemine ilişkindir.

Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın “Sigortanın Kapsamı” başlıklı A-1.maddesindeki, “Sigortacı, bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde düzenlemesi karşısında, araç işleteni olan (sigortalı) davacı ... , kendisinin üçüncü kişilere karşı hukuki sorumluluğunu teminat altına alan davalı ... şirketinden tazminat talep edemeyeceği gözden kaçırılarak yazılı şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.

3-Mahkemece hükme esas alınan hesap raporunda destekten yoksun kalma ve iş göremezlik zararının hesabında, gelirin doğru biçimde belirlenmesi, tazminatın doğru tespitinde önemli bir yer tutmaktadır. Çalışma hayatının aktif çalışma dönemi ve emeklilik dönemi olan pasif devre olarak ayrılması ve pasif devrede zararın asgari geçim indirimsiz asgari ücret düzeyinde bir zarar olacağının kabulünün gerektiği Dairemizin yerleşmiş içtihatlarındandır. Pasif devre zararının hesaplanması sırasında esas alınan ücret, bir çalışmanın karşılığı değil, ekonomik bir değer taşıyan yaşamsal

faaliyetlerin sürdürülmesinin karşılığıdır. Hal böyle oluncada ücretle fiilen çalışanlara uygulanmak için getirilen asgari geçim indiriminin, ücretli bir çalışmanın söz konusu olmadığı pasif dönem (devre) zararının hesaplanmasında dikkate alınamayacağı açıktır. Zira, asgari geçim indirimi (AGİ), ücretin eki olmadığından, tazminat alacaklarının hesaplanmasına esas ücrete dahil edilemez.

Somut olayda, hükme esas alınan bilirkişi raporunda, desteğin ve malul kalan davacı ...’in gelirleri yönünden aktif dönem ve pasif dönem olarak ayrım yapılmaksızın bakiye yaşam süreleri de belirlenmeden hesaplama yapılmıştır. Bilirkişi raporu denetime elverişli değildir. Bu durumda mahkemece, davacıların destekten yoksun kalma zararı ile ... ’in sürekli iş göremezlik zararının bakiye yaşam süreleri belirlenerek, aktif dönem ile pasif dönemin ayrı ayrı hesaplanmak suretiyle yukarıda açıklanan ilkeler doğrultusunda ek rapor alındıktan sonra, varılacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması doğru değildir.

4-2918 sayılı KTK.'nun 99/1. maddeleri ile ZMSS poliçesi Genel Şartlarının B.2. maddesi uyarınca rizikonun belge ve bilgileri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortanın tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. Bu sebeple davalıya usulüne uygun bir başvuru yapılıp, yasada belirlenen süre dolmadan alacağın muacceliyetinden ve dolayısıyla temerrütünden söz edilemez.

Somut uyuşmazlıkta, davacılar tarafından sigorta şirketine yapılan başvurunun 30.10.2014 tarihinde davalıya ulaştığı dikkate alınarak temerrüt tarihi belirlenip, tespit edilecek temerrüt tarihinden itibaren davalının faizle sorumlu tutulması gerekirken, mahkemece, davalı ... şirketinin davacılara ödeme yaptığı tarihin temerrüt tarihi olarak belirlenmesi doğru olmamıştır.