Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2016/2565 K.2017/8104

Taraflar arasındaki rücuen tazminat davası üzerine yapılan yargılama sonunda, kararda yazılı nedenlerle, asıl ve birleşen davanın kısmen kabulüne ilişkin verilen hüküm, davacı vekili ve davalı ... ... vekili tarafından süresi içinde temyiz edilmekle, dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Asıl davada, davacı vekili; davalı ...'ne ait işhanında bulunan ve diğer davalı gerçek kişilerin kullanımında olan dükkanda yangın çıktığını, bu yangında davacı tarafından sigortalı işyerindeki emteanın yanarak hasar gördüğünü, davalı ...'ın sahibi olduğu trafonun yetersiz kalması nedeniyle bu davalının da zarardan sorumlu olduğunu belirterek, davacı tarafından sigortalısına ödenen 8.454,00 TL'nin ödeme tarihi olan 15.01.2004'ten işleyecek reeskont faiziyle birlikte davalılardan müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

Birleşen davada, davacı vekili; asıl davaya konu edilen yangın olayı ile ilgili olarak davalı idarenin de kusurlu olduğunun alınan raporlarla saptandığını ileri sürerek, sigortalılarına ödenen 8.454,00 TL'nin ödeme tarihinden işleyecek reeskont faiziyle birlikte tüm davalılardan tahsilini talep etmiştir.

Davalılar, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma, yapılan yargılama ve toplanan delillere göre; davalı ... hakkındaki davanın reddine; asıl ve birleşen davadaki diğer davalılara yönelik davanın kısmen kabulü ile davalı ...'nden 1.663,00 TL, ...'den 4.157,50 TL, ...'dan 831,50 TL. ve ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı'ndan 1.663,00 TL. olmak üzere toplam 8.315,00 TL'nin ödeme tarihi 15.01.2004'ten işleyecek reeskont faiziyle birlikte bu davalılardan tahsiline, fazla isteğin reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili ve davalı ... ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre; davalı ... ... vekilinin, aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dava, işyeri ... poliçesi gereği sigortalısına ödeme yapan davacının ödediği bedelin, zarardan sorumlu olduğu iddia olunan davalılardan müteselsilen tahsili istemine ilişkindir.

Davacı taraf, davalı ... ...'nün, davaya konu yangının çıktığı ... İşhanı'nın maliki olduğu gerekçesiyle zarardan sorumlu olduğunu iddia ederek bu davalıya husumet yöneltmiştir. Yangının çıktığı işhanının, olay tarihi itibariyle, bu davalının mülkiyetinde olduğu konusunda davalı tarafın bir itirazı bulunmadığı gibi bu hususta taraflar arasında bir uyuşmazlık da sözkonusu değildir.

Yargılamanın devamı sırasında yayımlanan, 12.11.2012 tarih ve 6360 sayılı kanun ile, bazı il özel idarelerinin tüzel kişiliğine son verilmiş ve bu idarelerin, büyükşehir belediye başkanlıklarına devirleri düzenlenmiştir.

Anılan kanunun "Büyükşehir belediyesi kurulması ve sınırlarının belirlenmesi" başlıklı 1. maddesine göre, ... büyükşehir belediyesinin sınırları il mülki sınırları olarak belirlenmiş; bu maddenin 5 numaralı alt bendinde, tüzel kişiliği kaldırılan il özel idareleri arasında ... İl Özel İdaresi de sayılmıştır.

Anılan kanunun 3. maddesinin 2 numaralı alt bendinde; "sözkonusu il özel idarelerinin mahkemelerde süren davaları ile il özel idaresi olarak faaliyet gösterdikleri dönem ve yapılan işlemlere ilişkin olarak açılacak davalarda muhatap, devir işleminin yapıldığı ilgili kurum ve kuruluştur" düzenlemesine;

geçici 1. maddesinin 5 numaralı alt bendinde ise "Bu Kanun ile tüzel kişilikleri kaldırılan il özel idarelerinin her türlü taşınır ve taşınmaz malları, hak, alacak ve borçları, komisyon kararıyla ilgisine göre bakanlıklara, bakanlıkların bağlı veya ilgili kuruluşları ile bunların taşra teşkilatına, valiliklere, yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığına, büyükşehir belediyesine ve bağlı kuruluşuna veya ilçe belediyesine devredilmesine karar verilir.

Devir işlemi, yapılacak ilk mahalli idareler genel seçimi tarihinde uygulamaya konulur" düzenlemesine yer verilmiştir.

Bu durumda mahkemece; yukarıda anılan mevzuat hükümleri gereği, davalı ... ...'nün tüzel kişiliğinin kaldırıldığı ve idareye ait tüm mal, hak ve borçların bağlandığı idareye geçtiği; davalı ... İl Özel İdaresi'nin davada taraf sıfatı kalmadığı hususları gözetilerek, bu davalının hukuki durumunun takdiri gerekirken, eksik incelemeyle, yazılı olduğu biçimde hüküm tesisi doğru görülmemiştir.

3-Davacı taraf, sigortalısı ile aralarındaki poliçe hükümleri gereği sigortalısına ödeme yapıp halefiyeti kazandıktan sonra, ödemenin sebebi olan yangının çıktığı işmerkezinin maliki ve işleticisi idare, yangında kusuru olduğu iddia olunan idare, işmerkezindeki yangının çıktığı dükkanın işletmecisi ile haksız eylemiyle yangına neden olan işçisi ve elektrik idaresi aleyhine, müteselsil sorumluluk esasına göre dava açmıştır.

Olay tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun müteselsil mesuliyete ilişkin "muhtelif sebeplerin içtimaı halinde" başlıklı 51/1. maddesinde "Müteaddit kimseler muhtelif sebeplere (haksız muamele, akit, kanun) binaen mesul oldukları takdirde haklarında, birlikte bir zarar vukuuna sebebiyet veren kimseler hakkındaki hükümlere göre muamele olunur" düzenlemesine yer verilmiştir. Bu düzenlemenin atıfta bulunduğu, aynı kanunun 50/1. maddesinde ise "Birden ziyade kimseler birlikte bir zarar ika ettikleri takdirde müşevvik ile asıl fail ve fer'an methali olanlar, tefrik edilmeksizin müteselsilen mesul olurlar. Hakim, bunların birbiri aleyhinde rücu hakları olup olmadığını takdir ve icabında bu rücuun şumulünün derecesini tayin eyler" şeklinde düzenleme yapılmıştır.

Anılan bu yasal düzenlemelerde de ifade olunduğu üzere, birden çok kişinin birlikte zarara sebep olduğu, her birinin sorumluluğunun farklı sebepten doğduğu hali ifade eden "eksik teselsül" halinde, bu kişiler dış ilişkide zararın tamamından zarar görene karşı sorumlu olacaktır. Bu kişilerin kusur durumlarına göre zarardan sorumlulukları vs. gibi konular, kendi aralarındaki iç ilişkiyi ilgilendiren bir husus olarak kalacaktır.

Somut olaya bakıldığında; davacının sigortaladığı işyerinin bulunduğu iş merkezinin olay tarihi itibariyle işletmecisi ve bina maliki olan davalı ... İl Özel İdaresi'nin sorumluluğu, BK'nun 58. maddesine; yangının çıktığı işyerinin işletmecisi olan davalı ...'nin sorumluluğu, adam çalıştıranın sorumluluğuna ilişkin BK'nun 55. maddesine; yangının çıkmasına kusuru ile sebep olan davalı ...'ın sorumluluğu ise, haksız fiil failinin sorumluluğuna ilişkin BK'nun 41. maddesine dayanmaktadır. Görüldüğü gibi, her bir davalının sorumluluğu farklı sebebe dayanmaktadır. Sorumluluk sebepleri farklı olan bu davalılar, halefiyet gereği sigortalısının haklarına sahip olan davacı sigortacıya karşı, yukarıda anılan mevzuat hükümleri gereği ve "eksik teselsül" ilkesine göre müteselsilen sorumludur.

İfade olunan tüm bu sebeplerle, zararın oluşumunda kusurları ve farklı sebeplerden kaynaklanan sorumlulukları bulunan davalıların, davacının talep ettiği zararın tamamı için, davacıya karşı müteselsilen sorumlu oldukları gözetilmek suretiyle karar verilmesi gerekirken; hatalı biçimde, davalıların kusur oranlarına göre zarardan sorumluluklarına karar verilmesi doğru görülmemiştir.