Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2016/4452 K.2019/9821

Taraflar arasındaki tasarrufun iptali davasının yapılan yargılaması sonunda verilen hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davacı vekilince istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen 09.04.2019 Salı günü davacı vekili Av. ... ve davalılar ... Metal Taş. ve İnş. San. Tic. A.Ş ve ... vekili Av. ... ile davalı ... vekili Av. ... geldiler. Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraf vekilleri dinlendikten sonra vaktin darlığından dolayı işin incelenerek karara bağlanması başka güne bırakılmış olup dosya incelendi gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili dava dilekçesinde, davalı ...’in ortağı olduğu ... Bakır San Tic. AŞ.'nin davacıya borçlu olduğu, davalı ...’in bu borçlar sebebi ile verilen çeklerde aval olarak yükümlülük altına girdiğini, borcun ödenmemesi sebebi ile davalı borçlu aleyhine icra takiplerinin başlatıldığını, davalı ... ve dava dışı ... Bakır, ... Metal, ... arasında 12.08.2011'de de imzalanan Avukatlık Kanunu 35/A maddesine göre düzenlenen protokole göre dava konusu gayrımenkul kaydına ipotek konulacağının kararlaştırıldığını, ancak söz konusu gayrımenkul kaydına davalı ... Metal Taş. ve İnş. San Tic. AŞ lehine 2. dereceden 2.400.000,00 TL bedelli ipotek konulduğunu, davalılar arasındaki ipotek işleminin muvazaalı olduğunu, iptal edilmesi gerektiğini, İpotek paraya çevrilir

ise davalı Avedis ve ...'ın eylemlerinin haksız fiil olması sebebi ile oluşan zarardan ve borçtan birlikte sorumlu tutulmasına karar verilmesini, davalı ...'ın davalı ...'ın ve dava dışı Tavusbaylar Madencilik isimli firmanın arkasındaki kişi olması sebebi ile namı müstear yolu ile gerçekte haksız fiil yapan ve sebepsiz yere zenginleşen kişi olması nedeni ile oluşan borçtan ve zarardan şahsen sorumlu tutulmasını, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydı ile ipotek paraya çevrilir ise zararın 50.00 TL'sinin tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... Metal Taş. Ve İnş. San Tic. AŞ dava dışı ... Bakır ile geçmişten gelen ticari ilişki içinde olduğunu, ... Bakır'ın borçlarını ödeyememesi sebebi ile davalı Avedis tarafından müvekkile 3 adet USD, 3 adet TL çek verildiğini, söz konusu çeklerin ticari defterlere kaydedildiğini, söz konusu borçlara karşılık ipotek alındığını, ve ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile icra takibine başlandığını,davalı borçlu ile aralarında muvazaalı işlem olmadığı gibi, davalı borçlu Avedis in alacağın tahsilini engellemek maksadı ile kıymet taktirine itiraz ettiğini, davalı borçlu tarafından verilen çekler sebebi ile 2.000.438,57 TL bedel üzerinden İstanbul 25. İcra Müdürlüğü’nün 2011/4778 ile takip başlatıldığını beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.

... Metal Taş. Ve İnş. San Tic. AŞ ve ... vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafından kısmı dava açılamayacağı, davacının fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile davayı 50.000,00 TL üzerinden açtığını, ipotek bedelinin ne olduğunun belli olduğunu, harcın tamamlanması gerektiğini, ipotek işleminin resmi senede dayalı olması sebebi ile tanık ile ispat yasağı olması sebebi ile tanık dinlenemeyeceğini, müvekkil ... adına dava açılmasının da hukuka aykırı olduğunu husumetten reddi gerektiği, beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı...vekili kısaca davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, toplanan deliller, tüm dosya kapsamına göre dosyadan aldırılan 09/02/2015 tarihli bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere davalı ... Metal Taş. Ve İnş. San. Tic. Aş ile diğer davalı ...'in hissedarı olduğu ... Bakır San ve Tic. Aş'nin ticari defterlerine göre; davalı ...'ın alacağının, ... Bakır ticari defterlerinde kısmen teyid edildiği, ipotek tarihinde muvazaanın mevcut olmadığı

ve davalı ...'den diğer davalıların da alacağı mevcut olduğu anlaşılmakla muvazaanın bulunmadığı sonucuna varılarak davanın reddine karar verilmiş; hüküm, süresi içerisinde davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava İİK'nun 277 ve devamı maddeleri gereğince açılmış tasarrufun iptali istemine ilişkindir.

İİK'nun 277 ve izleyen maddelerinde düzenlenen tasarrufun iptali davalarında amaç, borçlunun haciz yada iflasından önce yaptığı ve aslında geçerli olan bazı tasarrufların geçersiz ya da "iyiniyet kurallarına aykırılık" nedeniyle alacaklıya karşı sonuçsuz kalmasını ve dolayısıyla o mal üzerinden cebri icraya devamla alacağın tahsilini sağlamaktır.

Davacı, iptal davası sabit olduğu takdirde, tasarruf konusu mal üzerinde cebri icra yolu ile hakkını almak yetkisini elde eder ve tasarruf konusu taşınmaz mal ise, davalı üçüncü şahıs üzerindeki kaydın düzeltilmesine gerek olmadan o taşınmazın haciz ve satışını isteyebilir (İİK.md.283/1). Bu yasal nedenle iptal davası, alacaklıya alacağını tahsil olanağını sağlayan, nispi nitelikte, yasadan doğan bir dava olup; tasarrufa konu malların aynı ile ilgili değildir.

Bu tür davaların dinlenebilmesi için, davacının borçludaki alacağının gerçek olması, borçlu hakkındaki icra takibinin kesinleşmiş olması, iptali istenen tasarrufun takip konusu borçtan sonra yapılmış olması ve borçlu hakkında alınmış kesin veya geçici aciz belgesinin (İİK.nun 277 md) bulunması gerekir. Bu ön koşulların bulunması halinde ise İİK.nun 278, 279 ve 280.maddelerinde yazılı iptal şartlarının bulunup bulunmadığı araştırılmalıdır.

Somut olayda, dava koşulları yönünden incelendiğinde borcun davalının ortaklığı bulunan ... Bakır ile olan bakır ham madde alımı ile ilgili olduğu, davacı ile davalı ... Bakır, ... Metal, davalı...ve ... tarafından imzalanmış 12.08.2011 tarihli protokole dava dışı asıl borçlu ... Bakır ve ... Metal’in borçlarına karşılık 22.07.2011- 18.08.2011 tarihleri arasında keşide edilen çeklerin davacıya teslim edildiği, davalı ...’in söz konusu çeklere aval verdiği, çek bedellerinin ödenmemesi sebebi ile davacı tarafından Bakırköy 14. İcra Müdürlüğü’nün 2011/110 – 1762, Bakırköy 15. İcra Müdürlüğünün 2011/235-293-505-6792, Bakırköy 16. İcra Müdürlüğü 2011/368- 778-5819-5913-12142, Bakırköy 17 İcra Müdürlüğü 2011/245-3267

sayılı dosyaları ile icra takibinin yapıldığı, Bakırköy 16. İcra Müdürlüğü’nün 2011/12142 sayılı dosyasıborca, faize ve ferilere itiraz edilmesi sebebi ile bu dosya hariç diğer tüm icra dosyalarının kesinleştiği, 20.03.2012 tarihli hacze kabil malı yoktur içerikli haciz tutanaklarının İİK 105 kapsamında aciz vesikası hükmünde olduğu anlaşılmıştır.

İİK 279/1 “Borçlunun teminat göstermeği evvelce taahhüt etmiş olduğu haller müstesna olmak üzere borçlu tarafından mevcut bir borcu temin için yapılan rehinler borçlu tarafından hacizden veya mal bulunmaması sebebiyle hacizden yahut iflasın açılmasından evvelki bir sene içinde yapılmışsa batıldir”.

İİK 280/1 ise “malvarlığı borçlarına yetmeyen bir borçlunun, alacaklılarına zarar verme kasdı ile yaptığı tüm işlemler borçlunun içinde bulunduğu mali durumun ve zarar verme kasdının, işlemin diğer tarafınca bilindiği veya bilinmesini gerektiren açık emarelerin bulunduğu hallerde iptal edilebilir .Şu kadar ki, işlemin gerçekleştiği tarihten itibaren beş yıl içinde borçlu aleyhine haciz veya iflas yolu ile takipte bulunulmuş olmalıdır “ hükmüne haizdir.

İİK 279/1 hükmüne göre İİK 105 kapsamında geçici aciz aciz vesikası hükmünde kabul edilen haciz tutnaklarının 20.03.2012 tarihli olmasına, dava konusu tasarrufunda İİK 279 da bahsi geçen 1 yıllık süre dolmadan 17.08.2011 de yapılmış olmasına, davalıların dava konusu bu ipotek tesisi ile tapuya şerh edilmiş, ipotek taahhüd belgesi düzenlendiğinin de ispat edilememiş olmasına, bunun aksinin iddia ve ispat edilmediğinin de anlaşılmış olmasına göre ve İK'nun 280/1 maddesine göre davalı ...

Metal’in davalı borçlu ile aynı sektörde faaliyet gösterdiği, aralarında geçmişten gelen ticari ilişki bulunduğunun taraflarında kabulünde olduğu, dosyadan dinlenen tanık beyanlarına göre davalıların faaliyet gösterdiği sektörün küçük bir sektör olduğu, davalıların birbirini tanıdığının beyan edilmesine göre, davalı üçüncü kişi olan ...

Metal’in davalı borçlunun mali durumu ve alacaklılarını ızrar kastını bilen veya bilmesi lazım gelen kişilerden olup olmadığı hususu değerlendirilmeksizin, ve mahkemece İİK 277,279,280, 283 hükümleri irdelenmeksizin eksik inceleme sonucu yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

2-Bozma neden ve şekline göre davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar verildi.