Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2016/6471 K.2019/1521

Taraflar arasındaki tazminat davası üzerine yapılan yargılama sonunda, kararda yazılı nedenlerle, davanın kısmen kabulüne ilişkin verilen hüküm, davalı .... vekili tarafından süresi içinde temyiz edilmekle, dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, 31.08.2012 tarihinde, davalı ...'un; sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile park ettiği sırada davacı ...'ün 5 yaşındaki oğlu ...'e çarptığını, kaza sonucunda ...'ün bacak kemiğinin kırıldığını, kazada davalı ...'un ağır kusurlu olduğunu, kazaya karışan aracın davalı ... şirketi tarafından sigortalandığını, davalı ...'un sorumluluğunun kusura dayalı, diğer davalılar araç maliki ...Teknik Ltd.

Şti. ve ...nin sorumluluklarının ise kusursuz sorumluluk olduğunu, maddi tazminat taleplerinin tedavi gideri, kazalı küçüğün ekonomik geleceğinin sarsılması nedeni ile maddi zarar, ulaşım/yol ve muhafaza giderlerine ilişkin olduğunu beyanla, bu olay sonucu davacı ... 'ün yaşadığı psikolojik baskı ve sıkıntı ve aile olarak içine düştükleri durum, çektikleri acı ve elem dolayısıyla 21.000,00 TL manevi, tedavi giderleri, ekonomik geleceğin sarsılması, ulaşım yol ve muhafaza giderleri için ise şimdilik 1.000,00 TL maddi tazminatın davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar...Sigorta A.Ş., ...Teknik Ltd. Şti. vekilleri ile davalı asıl ... davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, iddia, savunma, yapılan yargılama ve toplanan delillere göre; davanın kısmen kabulü ile 2.704,97 TL maddi tazminattan sigorta şirketinden 10.06.2013 temerrüt tarihinden, diğer davalılar yönünden 31.08.2012 kaza tarihinden başlamak üzere yasal faizi ile müşterek ve müteselsilen tahsiline, 10.000,00 TL manevi tazminatın sigorta şirketi dışındaki diğer davalılardan (... ve ...Teknik Ltd. Şti'nden) 31.08.2012 tarihinden itibaren yasal faizi ile tahsiline, manevi tazminatın fazlaya ilişkin 11.000,00 TL'lik kısmının reddine karar verilmiş; hüküm, davalı ... Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dava, davacının, oğlu küçük ...'in yaralanması nedeniyle; tedavi gideri, kazalı küçüğün ekonomik geleceğinin sarsılması nedeniyle oluşan maddi zarar, ulaşım/yol ve muhafaza giderlerine ilişkin maddi ve kaza sonucunda aile olarak içine düştükleri durum, çektikleri acı ve elem nedeniyle manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

Hukuk davalarında sıfat (husumet), dava konusu subjektif hak (dava hakkı) ile taraflar arasındaki ilişkidir. Taraf sıfatı, dava konusu subjektif hakka ilişkindir. Bir subjektif hakkı dava etme yetkisi kural olarak o hakkın sahibine aittir. Bu nedenle o hakka ilişkin bir davada davacı olma sıfatı da, o hakkın sahibine aittir.

Bir kişinin bir davada gerçekten davacı sıfatına sahip olup olmadığı hususu, usul hukuku sorunu olmayıp, dava konusu (subjektif) hakkın özüne ilişkin bir maddi hukuk sorunudur.(Prof. Dr. B. Kuru Hukuk Muhakemeleri Usulü 1990, 5. Baskı 1. Cilt Sy. 755 vd.).

Taraf sıfatının bu anlamda önemli özelliği ise, def'i değil itiraz niteliğinde olması nedeniyle taraflarca süreye ve davanın aşamasına bakılmaksızın her zaman ileri sürülebileceği ve taraflar ileri sürmemiş olsalar bile mahkemece re'sen nazara alınmasıdır.

Diğer taraftan, küçüğün velayeti anne ve babada olup, küçüğün hakları ile ilgili davalarda husumet, küçüğün yasal temsilcileri olan ya da velayet kendisinde olan anne ve babaya düşmektedir. Küçüğün reşit olmaması nedeniyle kanuni mümessilin takip ettiği davalarda hükmün de, davanın tarafı olan çocuğa yönelik olarak verilmesi gerekmektedir.

Somut olayda; eldeki dosyadaki dava dilekçesinde davacı vekili davacı ...'ün küçük yaştaki oğlunun trafik kazasında yaralanmasından dolayı; tedavi gideri, kazalı küçüğün ekonomik geleceğinin sarsılmasından kaynaklanan zarar ile ulaşım/yol ve muhafaza gideri kalemlerinden oluşan maddi ayrıca; aile olarak içine düştükleri durum, çektikleri acı ve elem nedeniyle manevi tazminat talebinde bulunmuş, Mahkemece hükme esas olunan hesap bilirkişisi raporu doğrultusunda; davacının çocuğunun geçici iş göremezlik zararı 2.466,97 TL ile 238,00 TL ulaşım gideri olmak üzere 2.704,97 TL'nin davalılardan, 10.000,00 TL manevi tazminatın ise bir kısım davalılardan tahsiline karar verilmiştir.

Dava, kazada yaralanan küçük ...'i ilgilendiren zarar kalemleri yönünden küçüğe velayeten açılmadığı gibi, davacı tarafından davacı vekiline verilen vekaletnamede de vekaletin aynı zamanda küçük ...'e velayeten verilmemiş olduğu görülmektedir. Bu durumda yerel Mahkemece, küçük ...'i ilgilendiren geçici iş göremezlik tazminatı yönünden davanın taraf sıfatı yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken, bu tazminat kalemi yönünden davacı baba lehine hüküm kurulmak suretiyle karar verilmiş olması doğru görülmemiş ve bozmayı gerektirmiştir.

2-Sorumluluğu doğuran olayın, zarar görenin vücut bütünlüğünü ihlal etmesi hali 6098 sayılı TBK m. 54'te özel olarak hükme bağlanmıştır. Bu hüküm gereğince, vücut bütünlüğünün ihlali halinde mağdurun malvarlığında meydana gelmesi muhtemel olan azalmanın ve dolayısıyla maddi zararın türleri; tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar şeklinde düzenlenmiştir.

Somut olayda davacı; oğlu...’un yaralanıp geçici iş göremediğinden bahisle de maddi tazminat isteminde bulunulmuştur. Küçük ... kaza tarihinde 5 yaşında olup hükme esas alınan ATK raporuna göre davacı...'un sürekli maluliyetinin bulunmadığı, iyileşme süresinin 6 aya kadar uzayabileceği tespit edilmiştir. Hesap bilirkişisi tarafından küçük... için, geçici işgöremezlik tazminatı hesabı yapılmış, mahkemece bilirkişi raporu esas alınarak geçici iş göremezlik tazminatına da hükmedilmiştir.

Küçük... kaza tarihinde henüz 5 yaşında olup, gelir getiren bir işte çalıştığının iddia ve ispat edilemediği, dolayısıyla tedavi müddeti boyunca mahrum kaldığı herhangi bir kazancı olmadığından, mahkemece geçici işgöremezlik zararı bulunmadığının gözetilmemesi de doğru görülmemiştir.

3-Davacı vekili, dava konusu kaza sonucu aile olarak içine düştükleri durum, çektikleri acı ve elem nedeniyle davacı için 21.000,00 TL. manevi tazminat isteminde bulunmuş; mahkemece talebin kısmen kabulüne karar verilerek hükümde belirtilen miktarlarda manevi tazminata karar verilmiştir.

6098 sayılı TBK'nun 56.(818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 47.) maddesi hükmüne göre, hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Manevi tazminat, zarara uğrayanda, manevi huzuru gerçekleştirecek ve tazminata benzer bir fonksiyonu da olan özgün bir nitelik taşır. Manevi tazminat bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir.

Zarar görenin zenginleşmemesi, zarar sorumlusunun da fakirleşmemesi gerekmektedir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.6.1976 günlü ve 7/7 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı’nın gerekçesinde takdir edilecek manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar açıkça gösterilmiştir.

Bunlar her olaya göre değişebileceğinden, hakim bu konuda takdir hakkını kullanır iken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

O halde mahkemece; meydana gelen trafik kazası sonucu çocuğunun yaralanması ve tedavisi sürecinde yaşadığı psikolojik baskı ve sıkıntı nedeniyle davacının duyduğu acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amacıyla; tarafların sosyal ve ekonomik durumları, kazanın oluşumu, kusur durumu ve kazanın meydana geldiği tarih ve olay tarihindeki paranın alım gücü göz önünde bulundurularak davacı için hak ve nasafet kuralları çerçevesinde daha düşük manevi tazminata hükmedilmesi gerekirken, somut olay ile bağdaşmayan, bir miktar yüksek manevi tazminata hükmedilmesi uygun görülmemiş ve kararın bozulması gerekmiştir.