Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2016/680 K.2016/5128

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacılar vekili ile davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacılar vekili, müvekkillerinin desteğinin davalıya zorunlu mali sorumluluk sigortalı araçta yolcu iken gerçekleşen kazada öldüğünü açıklayıp ıslah ile artırılan toplam 186.380,02 TL maddi tazminatın tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, dava konusu olayda hatır taşıması olduğunu, murisin alkollü aracın sürücüsü olduğunu bildiği halde bindiğini ve ağır kusurlu olduğunu, açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, toplanan delillere ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, desteğin davalıya sigortalı araçta ücretsiz olarak hatır taşıması ile taşınan yolcu olduğu gerekçesi ile hükmedilecek tazminattan Borçlar Kanununun 43 ve 44. maddeleri gereğince hakkaniyet oranında indirim yapılarak davacı ... için 149.104,02 TL'nin tahsiline, davacı ...'un maddi tazminat talebinin reddine karar verilmiş; hüküm, davacılar vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacılar vekili ile davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine, karar vermek gerekmiştir.

2-Dava, trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir.

Davacı vekilince murisin ölmeden önce müteahhit olup inşaat işleri ile ilgilendiğini ileri sürmüş ve mahkemece yapılan desteğin ekonomik ve sosyal durum araştırmaları ve dosyaya sunulan vergi kaydı ve harcama belgelerine göre bilirkişi tarafından desteğin gelirinin asgari ücretin 3,79 katı olduğu kabul edilip 65 yaşına kadar aktif dönem hesabı yapılmıştır. Çalışma hayatının aktif çalışma dönemi ve emeklilik dönemi olan pasif devre olarak ayrılması ve özel yasalarında çalışma süreleri ayrık olarak belirtilmemiş (asker, polis vb. gibi)

kişiler yönünden 60 yaşın aktif çalışma devresi, bakiye yaşam süresi varsa bu sürenin de pasif çalışma dönemini oluşturduğu Dairemiz ve Yargıtay'ın yerleşik uygulaması ile benimsenmiştir.

Somut olayda maddi tazminatın belirlenmesinde mahkemece hükmüne esas alınan hesap raporunda desteğin aktif çalışma yaşı 65 olarak belirlenmiştir. Bu durumda mahkemece, yukarıdaki açıklama doğrultusunda, aktif çalışma devresinin 60 yaşla sınırlı olduğu gözetilmek suretiyle yapılacak hesaplamaya göre destekten yoksun kalma tazminatına hükmedilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

3-Dava, trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir. Dava ve ıslah dilekçesinde toplam 186.380,02 TL maddi tazminat istenmiştir. Yerel mahkemece, desteğin kazaya sebebiyet veren araçta ücretli yolcu olmadığı, araçta hatır yolcusu bulunduğu hususları göz önüne alınarak BK.nun 43. ve 44. maddeleri gereğince bilirkişi raporunda belirlenen tazminat miktarından takdiren %20 oranında indirim yapılarak davanın kısmen kabulü ile toplam 149.104,02 TL maddi tazminata karar verilmiş ve takdiri indirimler nedeniyle reddedilen bölüm üzerinden davalı yararına 4.400,36 TL vekalet ücreti takdir edilmiştir.

Yasal, hakkaniyet ve takdiri indirimler nedeni ile davanın kısmen kabul edilmesi halinde, indirimden dolayı reddedilen kısım yönünden davalı yararına vekalet ücreti takdir edilip edilmeyeceği önem kazanmaktadır. Kısmen reddedilen miktar, Borçlar Kanunu'nun 43,44 ve 161/son maddesinden kaynaklanan bir indirim ise indirim miktarı yasadan kaynaklandığından bu indirim nedeni ile davalı yararına vekalet ücreti takdir edilemeyecektir.

Şu durumda; yerel mahkemece, kısmen reddedilen miktarın, asıl alacaktan takdiri indirim yapılması nedeniyle yasadan kaynaklandığı ve bu durumda davalı yararına vekalet ücreti takdir edilemeyeceği nazara alınarak karar verilmesi gerekirken, yazılı olduğu şekilde, BK.nun 43. ve 44.maddeleri gereğince yapılan indirimden dolayı reddedilen kısım için davalı yararına vekalet ücretine hükmedilmesi doğru olmadığından kararın bozulması gerekmiştir.