Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2016/7644 K.2019/3655

Taraflar arasındaki kasko sigorta poliçesinden kaynaklanan itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

- KARAR -

Davacı vekili; davacıya ait davalının kasko sigorta poliçesi ile sigortacısı olduğu aracın 03/11/2014 günü meydana gelen trafik kazası sebebiyle hasar gördüğünü, hasar dosyasından ödenecek olan 14.000,00 TL hasar tazminat tutarından aracın rent a car amaçlı kiralık olarak kullanıldığının tespit edildiği gerekçesiyle ödenmeyen bakiye 11.200,00 TL hasar tazminat bedelinin ödenmesi talebiyle davalı sigorta şirketi aleyhine ... 14. İcra Müdürlüğünün 2015/1946 Esas sayılı dosyası ile ilamsız takip yapıldığını ve takibin durdurulmasına karar verildiğini belirterek itirazın iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili; icra dairesinin yetkili olmadığını ve davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, takibe dayanak herhangi bir belge sunulmadığını ve aracın rent a car olarak kiralandığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, davacının aracını kiralama amacıyla 3.kişilere verildiğinin anlaşıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş; hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, kasko sigorta sözleşmesine dayanılarak açılan maddi tazminat istemine ilişkindir.

Mal sigortaları türünden olan kasko sigortası poliçesinin teminat kapsamında giren hususlar Kasko Sigortası Genel Şartlarının A/1. maddesinde belirlenmiştir. Diğer taraftan TTK'nun 1282. maddesi uyarınca, sigortacı, geçerli bir sigorta ilişkisi kurulduktan sonra oluşan rizikolardan sorumlu olduğu gibi aynı yasanın 1281. maddesi hükmüne göre kural olarak rizikonun teminat dışında kaldığına dair iddianın sigortacı tarafından somut delillerle kanıtlanması gerekmektedir.

Olayın sigortalının ihbar ettiği şekilde değilde sigortacının iddia ettiği şekilde gerçekleşmesi halinde ise bu oluş şeklinin Kasko Sigortası Genel Şartlarının A.5.maddesinde sayılan teminat dışında kalan hallerden olması gerekmektedir.

İlkeler yukarıda anlatılan şekilde olmakla birlikte sigortalı Kasko Sigortası Poliçesi Genel Şartlarının 1.5.maddesi ve TTK 1292/3.maddesi uyarınca rizikonun gerçekleştiğine dair doğru ihbar mükellefiyetini kasten yerine getirmez veya iyiniyet kurallarına açıkça aykırı şekilde sigorta teminatı dışında kalan bir hususu sanki bu oluşan rizikonun teminat içinde imiş gibi ihbar ederse ispat külfeti yer değiştirip rizikonun teminat içinde kaldığını ispat külfeti sigortalıya geçer.

Davaya konu riziko sigorta poliçesinin yürürlükte olduğu tarihte meydana gelmiştir. Davacının aracı tek taraflı trafik kazasında hasarlanmıştır.

Davacı tarafından, rent a car işi ile oğlu ...'ün oğlu olan torunu ...'e aracı verildiği, onun da tanıdığı olan ... isimli bir arkadaşına aracın emaneten verildiği, araç içerisinde bulunan ...'nın da aracın ... isimli bir arkadaşının sevk ve idaresinde iken kazanın gerçekleştiği iddia etmiştir.

Davalı sigorta şirketi, davacı aracının rent a car olarak kullanıldığı sırada rizikonun meydana geldiğini, bu nedenle poliçe hükümlerine göre tespit edilen hasarın % 80 oranında tenzili muafiyet uygulanarak davacıya ödendiğini ileri sürmüştür.

Davacı vekili; aracın kiralık olarak kullanılmadığını, davalının buna ilişkin somut bir delil sunmadığını, tanık listesinde bildirdiği tanıklarının dinlenilmediğini ve bu kişilerin dinlenmeleri halinde bu hususun anlaşılacağını iddia etmiştir.

Aracın olay anındaki sürücüsü ...'dur. Mahkemece dinlenen sürücü ... tanık olarak alınan beyanında aracın kiralık olduğundan bahsetmemiştir.

Bu durumda mahkemece, öncelikle davacı tarafça bildirilen diğer tanıkların usulüne uygun biçimde dinlenmeleri, daha sonra aracın kiralık olarak kullanılıp kullanılmadığının tespiti için davacının oğlu dava dışı ...'e ait ...

Oto Kiralama'ya ait (... ) şirketin ticari defter, kayıt ve belgeleri üzerinde konusunda uzman bilirkişi, makine mühendisi ile sigorta hukukçusu bilirkişi kuruluna gerektiğinde mahallinde inceleme yaptırılarak, kazaya karışan ... plakalı aracın rent a car olarak kullanılıp kullanılmadığı hususunda ayrıntılı, gerekçeli, denetime elverişli bir rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi (ispat külfetinin davalı sigorta şirketinde olduğunun, sigortacının soyut iddialarla değil somut delillerle aracın kiralık olduğunu kanıtlaması gerektiğinin gözönünde bulundurulması) gerekirken yazılı olduğu biçimde hüküm kurulması doğru değildir.