Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2016/8781 K.2017/3238

Taraflar arasındaki rücuen tazminat alacağına dayanan itirazın iptali-menfi tespit davalarının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davaların kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı ... ve birleşen dosya davacısı ... vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, müvekkili şirkete kasko sigortalı araçta dava dışı ...'ün sevk ve idaresindeki aracın çarpması sonucu meydana gelen hasar bedelinin ödendiğini, ... ... .... ... Müdürlüğünün 2014/867 Esas sayılı dosyası ile yapılan takibin davalı ...'ün itirazı üzerine durduğunu belirterek, itirazın iptalini, takibin devamını ve ... inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili, kusura itiraz ederek, yargılama gerektiren alacak için ... takibi yapıldığı ve itirazın haklı olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Birleşen menfi tespit davasında davacı ... vekili, müvekkilinin karıştığı kaza nedeniyle başlatılan ... takibinde tebligatın okuma yazması zayıf olan eşi tarafından alındığını, şehir dışında olması nedeniyle itiraz edilemediğini ve takibin kesinleştiğini, ... ... .... ... Müdürlüğünün 2014/867 Esas sayılı dosyasına dayalı takipte borçlu olmadığının tespiti ile ....126,56 TL üzerinden kötü niyet tazminatına hükmedilmesini istemiştir.

Birleşen dosya davalısı ... şirketi vekili, müvekkili şirkete kasko sigortalı araca davacı tarafından zarar verildiğini, işleten ve sürücü aleyine yapılan takibe

dava dışı araç maliki Nahit tarafından süresinde itiraz edildiğini ve itirazın iptali davasının açıldığını, davacının süresinde itiraz etmediğini ve kusurlu olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece; itirazın iptali davasının kısmen kabulüne, davalı ...'ün davaya konu ... dosyasına yaptığı itirazın kısmen iptali ile takibin ....860.00 TL asıl alacak ve 242,70 TL işlemiş faiz üzerinden devamına, davacı ... şirketinin fazlaya ilişkin 965,00 TL asıl alacak ve 58,86 TL işlemiş faiz isteminin reddine,

birleştirilen dosyada menfi tespit istemine ilişkin davanın kısmen kabulü ile davaya konu ... dosyasına konu edilen alacağın 965,00 TL asıl alacak ve 58,86 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam ....023,86 TL lik bölümünden davacı ...'ün davalıya borçlu olmadığının ....860,00 TL asıl alacak ile 242,70 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam ....102,70 TL lik bölümünden borçlu olduğunun tespitine, karar verilmiş, hüküm; davalı ... ve birleşen dosya davacısı ... vekili tarafından süresinde temyiz edilmiştir.

...- Dava, kasko ... sözleşmesi uyarınca ödenen tazminatın rücuan tahsili için yapılan ... takibine itirazın iptali ve birleşen dava menfi tespit istemine ilişkindir.

....04.1992 gün .../... sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı hakimin tefhim etmiş olduğu kısa kararla gerekçeli kararın uyum içinde olmasını öngörmektedir. Kısa kararda hükmedilen bir yükümlülüğünün gerekçeli kararda hüküm altına alınmamış olmasının çelişki teşkil etmediğini söylemek mümkün değildir. Yargı erkinin görev ve yetkisi ... ile yasaları amaçlarına uygun olarak yorumlayıp uygulamak keza İBK'nın bağlayıcılığını gözetmekten ibarettir. Kısa kararla gerekçeli karar arasındaki çelişkiye cevaz verilmemesinin amacı, kamunun mahkemelere olan güveninin sarsılmamasına yöneliktir.

Tefhim edilen hüküm başka gerekçeli karardaki hüküm başka ise bu durumun mahkemelere olan güveni sarsacağı tartışmasızdır. Öyle ki İBK ile bu konuya çok büyük bir önem verilmiş, çelişkinin varlığı tespit edildiği takdirde başka bir incelemeye gerek görülmeksizin ve tarafların bu konuyu temyiz sebebi yapıp yapmadıklarına bakılmaksızın kararın salt bu nedenle bozulması gerektiğine işaret edilmiştir.

Diğer taraftan 1086 sayılı HUMK.’nun 381.- 389. maddelerinde (6100 sayılı HMK m. 294-297), hükmün tefhimi, nasıl tesis edileceği ve sonrasında kararın nasıl yazılacağı etraflıca düzenlenmiştir. HUMK’nun 388. maddesinde (HMK m.

297/II); hüküm sonucu kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, istek sonuçlarından her biri hakkında verilen hükümle taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, mümkünse sıra numarası altında birer birer, açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesinin zorunlu olduğu açıklanmıştır. Başka bir anlatımla, tesis edilen hüküm, infazı kabil ve uygulanabilir olmalıdır.

Bu hükümler yargıda açıklık ve netlik prensibinin gereği ve kamu düzeni ile ilgili olup, yasanın aradığı anlamda oluşturulacak kısa ve gerekçeli kararların hüküm fıkralarının açık, anlaşılır, çelişkisiz, uygulanabilir olmasının gerekliliği kadar, kararın gerekçesinin de, sonucu ile tam bir uyum içinde, ifadeleri özenle seçilmiş ve kuşkuya yer vermeyecek açıklıkta olması zorunludur.

...'ın hukuka uygunluk denetimini yapabilmesi için de ortada usulüne uygun şekilde oluşturulmuş bir hükmün bulunması gerektiği açıktır.

Somut uyuşmazlıkta, yerel mahkeme kararının gerekçe bölümünde “....../08/2011 tarihinde meydana gelen ve ... aracın karıştığı zincirleme trafik kazasında davalı adına kayıtlı ve davalının sürücüsü olduğu 34 UN 9433 plaka sayılı araçla davalının meydana gelen kazada tam kusurlu olduğu 41 KT 262 plaka sayılı aracın davacı şirkete kasko sigortalı olduğu, davacı şirketçe sigortalı aracın ön ve arka kısmında meydana gelen hasarlar için 01/.../2011 tarihinde sigortalısına ....500,00 TL lik ödeme yapıldığı sigortalı araç sürücüsünün olayda kusursuz olduğu gibi kazaya karışan diğer ara.ç sürücülerininde kusurunun bulunmadığı,

sigortalı aracın ön kısım harsalarının ....240,03 TL değerinde olduğu, davacı şirketin yaptığı ödemeye göre takip konusu yaptığı ....240,00 TL lik hasar bedelini rücuen kusurlu olan davalıdan talep etmeye hakkının bulunduğu, ödeme tarihinden takip tarihine kadar geçen süre için işlemiş yasal faiz talep edebileceği buna göre işlemiş faizin (....240,00 TL x %... x 79 gün) / 360 = 123,...

TL olması nedeni ile yasal norma uygun bulunduğu, açıklanan nedenlerle davalının ... takibine yaptığı itirazın haklı olmadığı cevap dilekçesinde dile getirdikleri itiraz nedenlerini kanıtlayamadıkları anlaşılmakla davanın kabulü ile davalının ... dosyasına yaptığı itirazın iptali ile takibin devamına karar vermek gerekmiştir.” şeklinde yazıldığı, gerekçenin somut olay ile uyumlu olmadığı, tazminat miktarlarının da farklı olduğu, kısa kararda kısmen kabule karar verilmesine karşın gerekçede davanın kabulüne

karar verildiği görülmektedir. Bu durum HMK'nin 294/.... maddesine aykırılık teşkil ettiğinden ........1992 gün ve 1991/... Esas-1992/... Karar Sayılı ... İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu Kararı uyarınca kısa karar ile gerekçe arasındaki çelişkinin giderildiği bir hüküm kurulmak üzere kararın bozulmasına karar vermek gerekmiştir. ...-Bozma neden ve şekline göre davalı ... ve birleşen dosya davacısı ... vekilinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.