Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2017/1992 K.2019/10097

Taraflar arasındaki tasarrufun iptali davasının yapılan yargılaması sonunda verilen hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davalı vekilince istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen 15.10.2019 Salı günü davacı vekili Av. ... ile davalı vekili Av. ... geldiler. Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraf vekilleri dinlendikten sonra vaktin darlığından dolayı işin incelenerek karara bağlanması başka güne bırakılmış olup dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili; çeşitli illerde faaliyet gösteren ... Grubu Şirketleri adı altındaki şirketlerin ... isminde bir şahsa ait olmasına rağmen vergi daireleri ve denetim elemanları tarafından yapılan araştırmalarda çoğunun kağıt üzerinde ...'in yanında çalışan kişiler adına kayıtlı olduğunun tespit edilmiş olduğunu, ...Birleşik Tekstil Tur. İnş. San. ve Akaryakıt Tic. Ltd. Şti. gerekse ...

Petrol Ürünleri A.Ş. aleyhine ödeme vadesi gelmiş hatta geçmiş vergi borçlarından dolayı vergi daireleri tarafından 6183 Sayılı A.A.T.U.H.K. uyarınca icra takipleri yapılmış ve bu takiplerin kesinleşmiş olduğunu, borçlu şirketlerden vergi alacağını tahsil amacıyla idare tarafından yapılan malvarlığı araştırmasında borçlu şirketler adına kayıtlı iken borçlarından dolayı başka kişilere satılmış olduğunun, bu satışların resmi ve yasal gibi gözükse de gerçekte muvazaalı olduğunu belirterek davalarının kabulü ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla ... ili ... ilçesi Dayınlar Mahallesi ...

Şosesi mevkii 449 ada 236 parsel sayılı taşınmazın 11.08.2005 tarihinde davalı ... tarafından ...'e yapılan satışındaki gerçek satış bedelinin tespiti ile bu bedelin yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline ve hazineye ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili; davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan delillere göre; açılan davanın kabulü ile 492.845,20 TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş; hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dava, 6183 Sayılı AATUHK'nun 24 ve devamı maddeleri gereğince açılmış tasarrufun iptali istemine ilişkin olup bu tür davalar yasanın 25.maddesi gereğince borçlu ve onunla hukuki işlemde bulunan 3.kişiler aleyhine açılır. Borçlu ile hukuki işlemde bulunan 3.kişi iptale tabi tasarrufa konu malı 4.kişiye devretmişse, davacı, 4.kişinin kötüniyetli olduğu iddiası ile davasını ona karşı da yöneltebileceği gibi 6183 sayılı Yasanın 31. maddesi gereğince davalı 3. kişinin dava konusu mal, hak ve değerleri elinden çıkardığı tarihteki bedel ile sorumlu tutulmasını da isteyebilir.

Somut olayda; dava konusu gayrımenkulün dava dışı borçlu ... Birleşik Tekstil Tur.İnş.San...Şti. Adına kayıtlı iken 05/11/2004 tarihinde yine dava dışı 3.kişi Yıldıray ...’a ... İcra Müdürlüğü 2003/759 sayılı icra dosyası kapsamında cebri icra yoluyla devredildiği, daha sonra 21/04/2005 tarihinde Yıldıray ... tarafından davalı 4.kişi konumundaki ...’a devredildiği ve onun tarafından da 11/08/2005 tarihinde dava dışı ...’e satıldığı anlaşılmaktadır.

Borçlu ile 3. kişi arasında zorunlu dava arkadaşlığı bulunduğundan borçlunun veya 3.kişinin veya her ikisinin de dava dilekçesinde yer almaması halinde yer almayan tarafa (... Birleşik Tekstil Tur.İnş.San.Şti. ve Yıldıray ...’a) dava dilekçesi ve duruşma gününün tebliği ile taraf teşkilinin sağlanması gerekirken taraf teşkili sağlanmadan yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

2- 6183 Sayılı Yasanın 26. maddesinde İİK 284. maddesine paralel biçimde kamu alacağından dolayı açılan tasarrufun iptali davasının tasarrufun yapıldığı tarihten itibaren beş yıl içinde açılması öngörülmüştür. Anılan dava açma süresi hak düşürücü süre niteliğinde olduğundan mahkemece davanın süresinde açılıp açılmadığının res'en incelenmesi gereklidir.

Somut olayda dava konusu gayrımenkulün dava dışı borçlu ... Birleşik Tekstil Tur.İnş.San.Şti. adına kayıtlı iken 05/11/2004 tarihinde yine dava dışı 3.kişi Yıldıray ...’a ... İcra Müdürlüğü 2003/759 sayılı icra dosyası kapsamında cebri icra yoluyla devredildiği anlaşıldığından söz konusu ihale tarihi 05/11/2004 olup eldeki dava 5 yıllık hak düşürücü süre geçirilerek 31/03/2010 tarihinde açılmıştır. O halde mahkemece davanın hak düşürücü süre yönünden res’en dikkate alınması gerekirken yazılı biçimde hüküm tesisi isabetli değildir.

3-Kabule göre de; 1136 Sayılı Avukatlık Kanunu'nun 168.maddesinde değişiklik yapan 5904 Sayılı Yasa'nın 35.maddesi “6183 sayılı Yasanın uygulanmasından doğan her türlü davalarda vekalet ücreti tutarı maktu olarak belirlenir” hükmü gereğince taraflar yararına maktu vekalet ücreti takdiri gerekirken nispi vekalet ücreti takdiri doğru görülmemiştir.