Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2018/1542 K.2019/12149

Taraflar arasındaki tasarrufun iptali davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili; müvekkilinin davalı ...’dan alacaklı olduğunu, davalı borçlu aleyhine İstanbul 9. İcra Müdürlüğü’nün 2009/29741 sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığını, adına kayıtlı 32 adet gayrımenkulünü kardeşi olan davalı ...'a devredildiğinin öğrenildiğini beyan ederek, tasarrufun iptali, icra dosyasından cebri icra yetkisi verilmesi talep ve dava edilmiştir.

Davalı ... vekili davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan delillere göre; davacı vekilinin aciz belgesi sunmadığından davanın dava şartı yokluğu nedeni ile reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, İİK'nun 277 ve devamı maddelerine dayanılarak açılmış tasarrufun iptali istemine ilişkindir.

İİK'nun 277 ve izleyen maddelerinde düzenlenen tasarrufun iptali davalarında amaç, borçlunun haciz yada iflasından önce yaptığı ve aslında geçerli olan bazı tasarrufların geçersiz ya da "iyiniyet kurallarına aykırılık" nedeniyle alacaklıya karşı sonuçsuz kalmasını ve dolayısıyla o mal üzerinden cebri icraya devamla alacağın tahsilini sağlamaktır.

Davacı, iptal davası sabit olduğu takdirde, tasarruf konusu mal üzerinde cebri icra yolu ile hakkını almak yetkisini elde eder ve tasarruf konusu taşınmaz mal ise, davalı üçüncü şahıs üzerindeki kaydın düzeltilmesine gerek olmadan o taşınmazın haciz ve satışını isteyebilir (İİK.md.283/1). Bu yasal nedenle iptal davası, alacaklıya alacağını tahsil olanağını sağlayan, nispi nitelikte, yasadan doğan bir dava olup; tasarrufa konu malların aynı ile ilgili değildir.

Bu tür davaların dinlenebilmesi için, davacının borçludaki alacağının gerçek olması, borçlu hakkındaki icra takibinin kesinleşmiş olması, iptali istenen tasarrufun takip konusu borçtan sonra yapılmış olması ve borçlu hakkında alınmış kesin veya geçici aciz belgesinin (İİK.nun 277 md) bulunması gerekir. Bu ön koşulların bulunması halinde ise İİK.nun 278, 279 ve 280. maddelerinde yazılı iptal şartlarının bulunup bulunmadığı araştırılmalıdır.

Mahkemece; verilen kesin süreler içerisinde takibe konu edilen kredi alacağı ile ilgili olarak kesin aciz vesikasının sunulamadığı, davacı tarafından dosyaya ibraz edilen haciz tutanaklarının İİK 105.

Maddesine göre geçici aciz vesikası hükmünde olduğu ileri sürülmüş ise de, bu konuda alınan 14/04/2014 tarihli bilirkişi raporunda; belirtildiği üzere icra dosyasında borçlunun menkullerine ulaşılamadığına dair haiz tutanağının mevcut olduğu, ..., ... ve ... plakalı vasıtalar ile ...

T.M. ... köyünde bulunan 1288 parsel 3800 metre kare tarlanın 1/2 hissesine haciz uygulandığı, ayrıca dosyada muhtelif hacizler bulunduğu, hacizli malların kıymet takdirleri yapılarak satılması halinde davacı alacaklının icra dosyasına satıştan pay isabet edip etmeyeceği veya ne kadar isabet edeceği belirsiz olduğundan haciz tutanaklarının İİK.'nın 105. Maddesine göre geçici aciz vesikası niteliğinde olmadığı, İİK.'nın 277.

Maddesinde alacaklının elinde geçici yada kesin aciz vesikasının bulunmasının dava şartı olarak düzenlendiği, usul hükümlerine göre dava şartının mahkemece yargılamanın her aşamasında resen dikkate alınması gerektiği, davacı banka tarafından dosyaya geçici yada kesin aciz vesikası sunulamadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

Aciz belgesinin dava açılmadan, dava açıldıktan sonra veya temyiz aşamasından ve hatta hükmün Yargıtay'ca onanmasından veya bozulmasından sonra bile sunulma olanağı vardır.

Somut olayda borçlu davalının adresinde 05.10.2009 tarihinde haciz işlemi yapıldığı, borçluya ait haczi kabil menkul mal bulunamadığı, davalı borçlu adına kayıtlı olduğu iddia edilen ... ve ..., ... plakalı araçların kaydında çokça haciz olduğunun ve ... İli, ...

İlçesi, ... köyü, 1288 parselde mevcut ½ hisse üzerinde de dava dışı alacaklı tarafından dava dışı Eskişehir 7. İcra Müdürlüğü’ğün 2009/3033 sayılı dosya ile 109.000 TL üzerinden haciz konulduğunun anlaşılmasına, davacı ile davalı arasında görülen itirazın iptali davası neticesinde de davalı borçlunun borçlu olduğunun tespit edilmiş olmasına göre 05.10.2009 tarihli haciz tutanağının geçici aciz vesikası niteliğinde olduğunun kabulü ile bu yöndeki dava şartının gerçekleştiği düşünülerek işin esasına girilmek suretiyle tarafların delillerinin toplanması,

hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu üzere karar verilmiş olması doğru bulunmamıştır.