Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2018/3594 K.2018/12455

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı ...Ş.'nin bankadan ... poliçe nolu katılımcısı olup, Vakıfbank ...

Şubesinden 16/07/2010 tarihinde emekliye ayrıldığını, 20/07/2010 tarihli iştira ibranamesine göre toplam alacak tutarının 42.494,93 TL olduğu halde 40.150,13 TL'sinin ödendiğini, 2.344,30 TL sinin ödenmediğini, taraflar arasında imzalanan sözleşme hükümlerine göre şirketin 7 iş günü içerisinde katılımcının hakkı olan 2.344,30 TL yi ödemekle yükümlü olduğu halde, bu hususta gönderilen 17/09/2010 tarihli ihtarnameye olumlu yanıt vermediğini, davacının hakkını ödemediğini tüm bu nedenlerle 2.344,30 TL alacağın 20/07/2010 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine,

mahkeme masraf ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili dosyaya sunduğu cevap dilekçesinde; müvekkili şirketin hayat sigortaları ve bireysel emeklilik alanında faaliyet gösterdiğini, Vakıflar Bankası T.A.O. Şirketin acentesi olduğunu, davacının ise T.Vakıflar Bankası T.A.O çalışanı olduğunu, müvekkili şirketin 01/12/2005 -28/02/2006 tarihleri arsında yürütülen pazarlama faaliyetlerine ilişkin olarak 30/05/2006 tarih ve Ref: YY/tm ... sayılı yazısı ile T.Vakıflar Bankası T.A.O Genel müdürlüğüne uygulama koşullarına ilişkin yazının

iletildiğini, bankanın 14/06/2006 tarih ve 899 sayılı tebliği ile bu hususu tüm banka çalışanlarına duyurulduğunu, duyurulan tebliğ ile komisyonların peşin olarak ödendiği, uzun vadeli bu sistemden süresinden önce ayrılmalarda %15 stopaj uygulandığı, yapılan komisyon ödemelerinin ileriki yılları kapsadığı,

dolayısı ile iptallerde komisyonların iptal tarihine kadar şirkete kazandıracağı gelir tutarı düşüldükten sonra kalan kısmının ilgili personelden tahsili cihetine gidileceğinin duyurulduğunu, bu tebliğ kapsamında şirketin katılımcılar tarafından iptal edilen sözleşmelerde komisyon iadesine ilişkin uygulama prosedürü belirlendiği ve kapsamda iptal edilen sözleşmeler için 2.344.30 TL nin davacıdan istendiğini davacıdan iadesi talep edilen 2.344,30 TL nin ödenmemesi üzerine alacak tutarı davacıdan sigorta alacağından mahsup edildiğini, tüm bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.

Mahkemece; davacı tarafın kampanya koşullarında poliçe üretimi gerçekleştirdiği, yatırımcıların kendi istekleri ile sistemden ayrılıp poliçelerini iptal ettirdikleri, bu iptallerde davacının kusurunun bulunmadığı, davalı tarafın çalışanlara duyurulan tebliğ ve prosedürlere göre komisyon alacak hakkının 11/03/2009 tarihinde doğduğu anlaşmakta ise de çalışanının hizmet akdi devam ederken gerekli inceleme ve araştırmaları yapıp poliçelerin iptal tarihinde çalışandan kesinti yapılmadığı,

davalı taraf şirkette üretimi gerçekleşen ve sonrasında yatırımcıların kendi istekleri ile iptal ettirdikleri poliçelerin zamanında kontrollerini gerçekleştirmediği, gerekli özen ve titizliği göstermediği, davacının emekli olacağı 1,5 sene sonrası talep edilmesinde davalı tarafın kendi kusurunun da olduğu gerekçesi ile davacının davasının kabulü ile kazandıran kampanya komisyon pirimi 2.344,30 TL nin şirket çalışanı olduğu dönemde kesilmediği için 20/07/2010 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya iadesine, karar verilmiş hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, davacının eksik ödenen iştira bedelinin ödenmesi talebine ilişkindir.

Somut olayda; Davacı dava dışı Vakıfbank personeli olup, 06.07.2010 tarihinde bankadan emekli olduğunu davalı ... de adına biriken iştira bedelinin de emeklilik ile beraber talep edildiğini, iştira bedelinin 42.494,93 TL olarak hesaplandığını ancak ödeme yaparken 2.344,30 TL'nin kesildiğini beyan ederek ödenmeyen bedelin iadesini talep etmiş, davalı da beyanlarında Vakıfbank'ın

iştiraki olduğunu, dava dışı Vakıfbank kanalı ile banka personeline duyurulan 2006/ 899 sayılı tebliğ gereğince " ... tarafından Bankamız müşteri potansiyelinden yararlanarak Bireysel Emeklilik katılımcı sayısı ve fon miktarını arttırmak amacı ile 01.12.2005-28.02.2006 tarihleri arasında 3 aylık dönem için, mevcut uygulamadaki bireysel emeklilik işlemlerine aracılık eden personele ödenen komisyonların peşin olarak ödenmesinden ibaret olan bir kampanya düzenlendiği,

Uzun vadeli yatırımı içeren bir sistem olan bireysel emeklilik sisteminden süresinden önce ayrılınması halinde yatırılan meblağların ve nemaların %15 stopaj vergisine tabi olduğu,

Bu nedenle sistemden ayrılmak isteyen yatırımcıların bu yönü ile uyarılması öte yandan kampanya nedeni ile personele yapılan komisyon ödemelerinin ileriki yılları da kapsadığı, dolayısı ile iptallerde komisyonların işlemin iptal tarihine kadar geçecek sürede şirkete kazandıracağı gelir tutarı düşüldükten sonra kalan kısmının ilgili personelden iadeten tahsili yoluna gidileceği,

Bu itibarla iptal taleplerinin önlenmesi için işleme aracılık eden Banka personelinin çaba göstermesi gerektiği " duyurulmuş,

Banka içi tebliğe esas davalı ... tarafından dava dışı Vakıfbank a yazılan yazıda ise. 2006/899 sayılı tebliğe esas olmak üzere “... kazandıran kampanya döneminde sisteme dahil olan katılımcıların sistemden ilk 3 yıl içinde ayrılınması halinde Bankamızın ilgili tebliğ doğrultusunda komisyon iadesi istenecektir.

5000 TL üzeri sözleşmelerin iptali halinde komisyon iadesi istenecek olup, ortak satış yapan bir banka personelinin birden fazla kampanya iptali olması halinde toplam iptal sözleşme tutarı dikkate alınacak ve 5000 TL üzerinde ise iadeye konu olacaktır. Komisyon iadesi hesaplamasında Şirketimizin fon işletim gider kesintisi ve yönetim gider kesintisi kazançları hesaplanacak personele ödenen komisyondan düşülecek kalan tutarın %80 i iade istenecektir.

Sisteme girişte yatırılan tutar ile ayrılma işlemi itibari ile fon büklüğünün ortalaması alınır ve 0.0209 ile çarpılıp adatlandırılarak FİG kazancı hesaplanır. Müşteriden alınan YGK toplamının Banka personeline isabet eden kısmı hesaplanarak bu iki tutar ödenen komisyondan düşülür.

Personelden iade alınacak komisyon istenmeden önce personelin Şirketimizden aldığı dönüşüm komisyonlarına bakılacak birkaç dönemlik dönüşüm komisyonu alacağımızı karşılıyor ise iade istenmeyecek ve bu durum personele bildirilecektir.

Banka personelinden alacağımız ilkiş ve dönüşüm komisyonu ile tahsil edilemiyor ve personelin ödeyemeyeceği anlaşılır ise komisyon alacağımız yukarıdaki yöntemle hesaplandıktan sonra personelin talebi ile Şirketimiz bu tutar kadar ikraz kullandıracaktır. "açıklamaları mevcut olup söz konusu yazı ve kampanya koşulları 2006/899 sayılı banka içi tebliğ ile banka personeline duyurulmuştur.

Davacı banka personeli de söz konusu tebliğ gereğince dava dışı 3. şahıslarla 10 adet bireysel emeklilik sözleşmesi düzenlenmesini sağlamış bunun karşılığında da prim hak kazanmıştır.

Dosya içerisinden sigortacı bilirkişiden aldırılan kök ve ek rapora göre bireysel emeklilik poliçeleri satın alan müşteri detayları incelendiğinde 8 adet müşterinin özel sebepler ve ödeme güçlüğü nedenleri ile poliçelerini iptal ettirdikleri görünmektedir. Banka içi personele duyurulan tebliğ sonrasında dava dışı müşterilerle yapılan bireysel emeklilik sözleşmelerinin sonuçlarını doğurmadan ilgilileri tarafından iptal edildiği davalı şirketin de davacının emeklilik sisteminde biriken alacağından 2.344,30 TL kesmiş olduğu anlaşılmıştır.

Davalı tarafından dava dışı banka kanalı ile personele duyurduğu tebliğ şartlarına göre prim kesintisinin yapılmasına göre mahkemece davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.