Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2018/4870 K.2019/1588

Taraflar arasındaki, trafik kazası sonucu oluşan cismani zarar nedeniyle maddi ve manevi tazminat davası üzerine yapılan yargılama sonunda, kararda yazılı nedenlerle, davanın kabulüne ilişkin verilen hüküm, davalı ... ... ... San. A.Ş. vekili ve davalı ... tarafından süresi içinde temyiz edilmekle, dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, davalıların işleteni ve sürücüsü olduğu aracın davacıya çarpmasıyla oluşan kazada davacının ağır yaralandığını, tedavinin sürdüğü 1 yıl boyunca çalışamadığını ve maddi zarara uğradığını, oluşan cismani zarar nedeniyle manevi açıdan da zarar gördüğünü belirterek 5.000,00 TL maddi ve 20.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müteselsilen tahsilini talep etmiş; 05.03.2015 tarihli ıslah dilekçesiyle, maddi tazminat taleplerini 24.169,17 TL'ye yükseltmiştir. Davalı ... ... ... San. A.Ş. vekili, davaya konu alacakların zamanaşımına uğradığını, talep edilen tazminatların fahiş olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma, yapılan yargılama ve toplanan delillere göre; davanın kabulü ile 24.169,67 TL maddi tazminatın kaza tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müteselsilen tahsiline. 20.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ...'dan tahsiline karar verilmiş; hüküm, davalı ... ... ... San. A.Ş. vekili ve davalı ... tarafından temyiz edilmiştir. 1-Davalı ... ... ... San.

A.Ş. vekilinin temyiz talebi yönünden; davalı vekili tarafından, mahkemece verilen 31.03.2015 tarihli kararla ilgili temyiz dilekçesinin, HUMK'nun 432. maddesinde öngörülen 15 günlük yasal sürede verildiği, davalı vekilinin temyiz başvurusu yaparken temyiz yoluna başvuru harcı ile birlikte maktu temyiz karar harcı yatırdığı ve davalı vekilinin temyiz dilekçesinin temyiz defterine kaydedildiği; eksik harcın tamamlanması konusunda işlem yapılmak üzere Dairemiz'ce verilen geri çevirme kararından sonra, davalı vekiline eksik harcın 7 günlük kesin sürede yatırılması,

aksi halde temyiz isteminden vazgeçilmiş sayılacağı ihtarını içeren 25.07.2018 tarihli muhtıranın 13.08.2018 tarihinde tebliğ edildiği; davalı vekilinin muhtıra ile verilen kesin süreden sonra (27.08.2018) tarihinde harç ikmalini yaptığı görülmektedir.

HUMK'nun 434/3. (yeni 6100 sayılı HMK'nın 344.) maddesinde öngörülen eksik harç ödenmesi ile ilgili işlemin uygulanmasına rağmen, davalı tarafın 7 günlük kesin sürede eksik temyiz karar harcını yatırmamış olması karşısında; davalı tarafın temyiz isteminin reddi yönünde mahkemece bir karar verilebileceği gibi 01.06.1990 gün ve 3/4 Sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca, Yargıtayca da bu yolda karar verilebileceğinden, davalı ... ... ... San. A.Ş. vekilinin temyiz isteminin, kesin sürede eksik temyiz karar harcının ikmal edilmemiş olması nedeniyle reddi gerekmiştir.

2-Dava, trafik kazası sonucu oluşan cismani zarar nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

T.C. Anayasası'nın 36/1. maddesinde "Herkes meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı merciileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir" düzenlemesine; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 27. maddesinde "Davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahiptirler. Bu hak; yargılama ile ilgili olarak bilgi sahibi olunmasını, açıklama ve ispat hakkını içerir" düzenlemesine; yine, HMK'nun 122/1. maddesinde "Dava dilekçesi, mahkeme tarafından davalıya tebliğ edilir. Davalının iki hafta içinde davaya cevap verebileceği tebliğ zarfında gösterilir" düzenlemesine yer verilmiştir.

Bir davanın görülmesi için taraf teşkilinin sağlanması esas olup, hakimin bu hususu re'sen gözetmesi gerekir. Yargılamanın sağlıklı bir biçimde sürdürülebilmesi, iddia ve savunma ile ilgili delillerin eksiksiz toplanıp tartışılabilmesi, davanın süratle sonuçlandırabilmesi, öncelikle tarafların yargılamanın aşamalarından haberdar edilmesi ile mümkündür.

HMK'nun 280/1. maddesindeki bilirkişi raporlarının tebliği; aynı Kanun'un 177/2. maddesindeki ıslah dilekçesinin tebliği; 122/1. maddesindeki dava dilekçesinin tebliği konusundaki düzenlemeler, adil yargılanma hakkının kapsamında yer alan savunma haklarının etkin biçimde kullanılmasını teminen konulmuş olup hassasiyetle üzerinde durulmalıdır. Anılan tüm bu yasal düzenlemelerde, davada taraf olanların haklarının korunması amaçlanmış olup tarafların yargılama süreçlerine etkin katılımının sağlanması ise, mahkemece yapılan tüm tebligatların usulüne uygun olması ile sağlanabilecektir.

Somut olayda; davalı ...'a dava dilekçesinin tebliği için çıkartılan tebligatların bila teblig üzerine, davalının güncel MERNİS adresi ilgili nüfus müdürlüğünden temin edilmeden dava dilekçesinin tebliğe çıkartıldığı ve tebligat çıkartılan adrese Tebligat Kanunu'nun 21/2. maddesi gereği tebliğ edildiği; davalıya ön inceleme duruşma gününün Tebligat Kanunu'nun 35. maddesine göre tebliğ edildiği; yargılama kapsamında alınan bilirkişi raporları ile davacı tarafın ıslah dilekçesinin ise tebliğ edilmediği; davalının, davaya ve ıslaha karşı cevap verme ve savunmalarını yapıp delillerini bildirme imkanından yoksun bırakıldığı görülmektedir.

Yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler gereği, davalıya dava dilekçesinin usulüne uygun şekilde tebliği ile davalının savunma hakkını kullanması ve delillerini bildirmesinin sağlanması, delil bildirdiği takdirde delillerinin toplanarak oluşacak sonuca göre karar verilmesi; dava sonucuna doğrudan etki eden bilirkişi raporlarının davalıya tebliği ile varsa itirazlarının alınması ve bu itirazlarının karşılanması; yine, davacı tarafın ıslah dilekçesinin tebliğ edilmesi gerekirken, usulünce yapılmış tebligat olmadan ve davalının savunma haklarını da kısıtlar biçimde yargılamaya devam edilip yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiştir.

3-Bozma ilamının kapsam ve şekline göre; davalı ...'ın sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.