Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2018/4934 K.2020/921

Taraflar arasındaki, tazminat davasının kabulüne ilişkin verilen karara karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulüne ilişkin kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacılar vekili tarafından istenilmekle, dosyadaki kağıtlar okundu gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacılar vekili, davaya konu kaza tarihi itibariyle trafik sigortası bulunmayan aracın karıştığı kaza sonucu, araçta yolcu olarak bulunan davacıların eşi/ babası...'in öldüğünü; davacıların ölenin desteğinden yoksun kaldığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 300,00 TL. maddi tazminatın dava tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş; 08.09.2017 tarihli ıslah dilekçesiyle toplam taleplerini 262.361,10 TL'ye yükseltmiştir.

Davalı vekili, davanın görevsiz ve yetkisiz mahkemede açıldığını, hatır taşıması nedeniyle tazminattan indirim yapılması gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

İlk derece mahkemesi tarafından, iddia, savunma, yapılan yargılama ve toplanan delillere göre; davanın kabulü ile davacı ... için 182.390,92 TL, ... için 38.051,22 TL. ve İlker için 41.918,96 TL. destekten yoksun kalma tazminatının dava tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline dair verilen hükme karşı, davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

... Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi tarafından yapılan yargılamada toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre; davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm tesisi suretiyle davanın kısmen kabulüne, davacı ... için 119.548,90 TL, ... için 27.375,72 TL. ve İlker için 29.919,13 TL. destekten yoksun kalma tazminatının dava tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, fazla isteğin reddine karar verilmiş; hüküm, davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, istinaf mahkemesi kararının gerekçesinde, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına; davacıların hak kazanacağı tazminatın hesap biçiminin davalı tarafça istinafa konu edildiği ve tazminatın doğru biçimde belirlenmesi mahkemenin görevinde olduğundan, hesabın doğru yapılmasına etki eden tüm unsurların dikkate alınmasında bir isabetsizlik görülmemesine göre; davacılar vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dava, trafik kazası sonucu oluşan ölüm nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.

Davacılar desteğinin, kazayı kapsayan trafik sigortası bulunmayan araçta yolcu iken gerçekleşen kazada öldüğü dosya kapsamından anlaşılmaktadır.

Türk Ticaret Kanunu'nun 1425. maddesine göre sigorta poliçesi genel ve varsa özel şartları içerir. Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Yeni Genel Şartları 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Genel şartların C.10. maddesi ile 12/8/2003 tarihli ve 25197 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları yürürlükten kaldırılmıştır. Yeni genel şartların C.11. maddesine göre; yeni genel şartlar, genel şartların yürürlük tarihi olan 01.06.2015 tarihinden sonra akdedilmiş sözleşmelere uygulanacaktır. Bunun doğal sonucu olarak artık eski genel şartların yeni genel şartların yürürlük tarihinden sonra düzenlenen poliçelerde uygulanma imkanı bulunmamaktadır.

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası teminatının kapsamı, poliçe ve poliçenin ayrılmaz bir parçası olan genel şartlara göre belirlenir. Nitekim

Karayolları Trafik Kanunu'nun 90. maddesinde yapılan değişiklikle zorunlu sigortanın kapsamındaki tazminatları belirlemede Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın göz önüne alınması esası getirilmiştir.

Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları ekindeki, destekten yoksun kalma tazminatı hesaplamasına ilişkin usullere ilişkin Ek 2 nolu cetvelin 3. maddesinde, "hesaplamalarda ölüm tablosu olarak TRH 2010 tablosu dikkate alınır. Tablonun belirli periyodlarla güncellenmesi halinde tazminat tutarı, kaza tarihi itibariyle güncel versiyona göre hesaplanır" düzenlemesine; 4. maddesinde, "hesaplamalarda, iskonto oranı (teknik faiz), % 1,8 olarak dikkate alınır, iskonto oranı gerekli görülen hallerde Hazine Müsteşarlığı tarafından güncellenir" düzenlemesine; 9. maddesinde ise, "tazminat, ax,n formülü ile hesaplanır. Tazminat hesaplanırken Devre Başı Ödemeli Belirli Süreli Rant formülü esas alınır" düzenlemesine yer verilmiştir.

14.04.2016 tarihinde kabul edilen ve 26.04.2016 tarihinde yürürlüğe giren 6704 sayılı Kanun'un 3. maddesiyle, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 90. maddesi "Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanun ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir. Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanun ve genel şartlarda düzenlenmeyen hususlar hakkında 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır" biçiminde değiştirilmiştir. Anılan bu kanun hükmüne göre; kanunun yürürlük tarihinden önceki davalardaki tazminatlar yönünden, Borçlar Kanunu'nun haksız fiile ilişkin hükümlerinin uygulanması gerekecektir.

Somut olayda; davacılar, ölüm ile sonuçlanan kazayı yapan ve trafik sigortası bulunmayan aracın sebep olduğu zarar nedeniyle, davalı ... Hesabına husumet yöneltmiştir. ...'nın zarardan sorumluluğunun doğduğu kazanın tarihi, KTK'nun 90. maddesinde 14.04.2016 tarihinde yapılan ve 26.04.2016 tarihinde yürürlüğe giren değişiklikten önceki bir tarih olan 24.03.2016 ve eldeki davanın açıldığı tarih ise 07.04.2016'dır. Davacıların tazminat alacaklarının hesaplandığı ve Bölge Adliye Mahkemesi tarafından hükme esas alınan 01.02.2018 tarihli aktüer raporunda, destek ve davacıların bakiye ömür sürelerinin TRH 2010 Tablosu'na göre belirlendiği ve % 1,8 teknik faiz de uygulanarak tazminat hesabının yapıldığı görülmektedir.

ZMSS Genel Şartları ekindeki cetvellere göre (TRH 2010 Tablosu ve % 1,8 teknik faizle) tazminat hesabının yapılmasına ilişkin olarak KTK'nun 90. maddesinde yapılan değişikliğin yürürlük tarihi ile dava tarihi dikkate alındığında, Dairemiz içtihatlarına göre tazminat hesaplaması yapılması gerektiğinin gözetilmeyişi doğru değildir.

Açıklanan hukuki vakıalar karşısında; ilk derece mahkemesi tarafından hükme esas alınan 07.09.2017 tarihli aktüer raporundaki hesaplamaların da hatalı olduğu dikkate alınarak, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 1989/4-586 Esas, 1990/199 sayılı kararı ve Dairemizin yerleşik içtihatları gereği, Population Masculine Et– Feminine (PMF 1931) Tablosuna göre desteğin ve davacıların muhtemel yaşam süresinin belirlenmesi; hesaplamalarda progresif rant yönteminin kullanılmasıyla tazminatın belirlenmesi hususlarında rapor alınıp karar verilmesi gerektiği gözetilmediğinden, hukukun yanlış uygulanması nedeniyle, Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar vermek gerekmiştir.