Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2019/1789 K.2020/8368

Taraflar arasındaki itirazın iptali davası üzerine yapılan yargılama sonunda, kararda yazılı nedenlerle, asıl ve birleşen davanın kısmen kabulüne ilişkin verilen hüküm, davacı vekili, davalı ... vekili ve davalı ... tarafından süresi içinde temyiz edilmekle, dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Asıl ve birleşen davada, davacı vekili; davalıların maliki ve sürücüsü olduğu trafik sigortasız aracın yaptığı kazada ölen 3. kişinin hak sahiplerine 23.188,00 TL destek tazminatı ödediklerini belirterek, ödenen bedelin rücuen tahsili için başlatılan takibe itirazın iptalini ve % 40 icra inkar tazminatının davalılardan tahsilini talep etmiştir.

Davalı ... vekili, kusura itiraz ederek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ..., husumet itirazında bulunarak davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılamada toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre; asıl ve birleşen davanın kısmen kabulü ile 20.601,69 TL'lik alacak için davalıların itirazının iptaline ve takibin devamına; davacının icra inkar tazminatı talebi ve fazla isteğinin reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili, davalı ... vekili ve davalı ... tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince toplanan delillerin takdirinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına; mahkeme ilk hükmünü temyiz etmeyen davalı ... açısından kesinleşen yönlere ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesinin mümkün olmamasına; daha önce temyize konu edilip bozma kapsamı dışında bırakıldığı için kesinleşen yönlerin incelenmesinin mümkün olmamasına göre; davacı vekili ve davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dava, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu ve ... Yönetmeliği gereği, trafik kazasında ölenin yakını olan 3.kişilere ödeme yapan davacının ödediği bedelin, zarardan sorumlu olduğu iddia edilen davalılardan rücuen tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davaya konu kazayı yapan aracın kayıt maliki olan davalı ...'nın, araç üzerinde fiili tasarrufu bulunmadığı ve işleten sıfatının kalmadığına ilişkin savunması üzerinde durularak, delillerinin toplanması ile sorumluluğun değerlendirilmesi yönünden, mahkeme ilk hükmü bozulmuştur. Davalı delillerini toplayan mahkemece; davalı ...'nin aracı haricen sattığını ve kazadan önce bağlattığını savunmasına rağmen, aracın haczi ve trafikten men edilmesi işlemlerinin davaya konu kazadan sonra gerçekleştiği ve davalının kaza tarihi itibariyle işleten sıfatının devam ettiği gerekçesiyle, adı geçen davalının da zarardan sorumlu olduğuna karar verilmiştir.

Davalı delilleri arasında yer alan ve aracın haricen satılmasına rağmen resmi devrinin alınmaması nedeniyle, alıcıyı devre zorlamak amacıyla başlatıldığı iddia edilen icra takibine ilişkin, Kestel İcra Müdürlüğü'nün 2008/208 E. sayılı dosyası, dosya kapsamında yer almaktadır.

Anılan icra dosyası incelendiğinde; davalı ...'nin borçlu olduğu kambiyo senedine dayalı icra takibinin 21.07.2008 tarihinde (davaya konu kazadan önce) başlatıldığı; aynı gün, davalımız ...'nin borcu kabul ile verdiği muvafakat gereği, davalı aracı üzerine haciz şerhi ile yakalanarak trafikten men edilmesine ilişkin şerhin işlendiği; araç kaydı üzerindeki haciz ve yakalama şerhinin davaya konu kazadan önce davalı onayı ile konulduğu; davaya konu kazayı yapması üzerine aracın yakalanıp trafikten men edildiği, ...

Emniyet Müdürlüğü'nün 29.08.2008 tarihli cevabi yazısından anlaşılmaktadır. Kayden hacizli ve yakalamalı olan araçla ilgili trafikten men işlemini gerçekleştirmek, ilgili kamu idarelerinin görevinde olup, davalı araç malikinin bu hususta yapabileceği bir şey sözkonusu değildir. Bu itibarla; aracın bağlanması işleminin kazadan sonra gerçekleşmesi nedeniyle, işletenliğin devam ettiğine ilişkin mahkeme gerekçesi yerinde olmamıştır.

Açıklanan vakıalar karşısında mahkemece; ... Yönetmeliği rücu edebileceği kişilerin tarifi işleten tanımı ile araç üzerindeki fiili tasarruf kriteri dahilinde, araç üzerinde fiili hakimiyeti bulunmadığını 08.08.2006 tarihli "araç satış mukavelesi" ve icra dosyasında yaptığı işlemler ile ispat eden davalı ...'nin, üzerinde fiili tasarrufu kalmayan aracın işleteni olduğu yönündeki mahkeme kabulü ve gerekçesi doğru görülmemiş ve kararın bozulması gerekmiştir. 3-Bozma ilamının kapsam ve şekline göre, davalı ... vekilinin, hükmün fer'ilerine ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.