Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2019/2902 K.2020/7675

...,...

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili; müvekkili şirkete Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalı olan davalı şirkete ait aracın davalı şirket çalışanı dava dışı sürücü ... yönetiminde iken alkollü şekilde 21.06.2013 tarihinde karıştığı kaza sonunda karşı araç sahibine ödenen tazminatın davalı şirketten sigorta sözleşmesine aykırılık nedeni ile rücuan tahsili amacı ile aleyhine girişilen takibe davalı tarafın itiraz ettiğini ileri sürerek itirazın iptaline ve %20 icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili; müvekkil şirket adına kayıt ve tescilli bulunan ... sayılı plakalı aracın 06.06.2013 başlangıç tarihli uzun süreli kiralama sözleşmesiyle dava dışı... Yapı Malz. San. Tic. A.Ş firmasına kiralandığını, kazanın meydana geldiğinde araç işleteninin bu firmanın olduğu belirterek davanın öncelikli husumetten reddini kabul edilmediği taktirde esastan savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan delillere ve benimsenen bilirkişi raporuna göre; davalının Karşıyaka 1. İcra Müdürlüğü'nün 2014/256 sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptaline, takibin takip talepnamesindeki koşullar ile devamına, icra inkar tazminatı koşulları bulunmadığından davacının icra inkar tazminatı isteğinin reddine karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmesi

üzerine; Dairemizin 31/10/2017 tarih, 2016/15600 Esas 2017/9880 Karar sayılı ilamıyla, uyuşmazlığın Asliye Ticaret Mahkemesi görevine girdiği gerekçesiyle kararın bozulması üzerine yerel Mahkemece bozma ilamına uyularak görevsizlik kararı verilmiş, görevli mahkemece yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne; davalının Karşıyaka 1. İcra Müdürlüğü'nün 2014/256 icra takibine itirazının iptaline, takibin toplam 3.391,80 TL alacak bedeli üzerinden 3.326,99 TL asıl alacağa 08.01.2014 takip tarihinden itibaren değişen oranlarda yasal faiz yürütülmek sureti ile devamına, alacak likit olmadığından, yasal koşulları oluşmadığından davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiş; hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi kapsamında davacının ödediği tazminatın, davalı sigortalıdan rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Kaza tarihi itibariyle yürürlükte olan Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın B.4.d maddesinde, tazminatı gerektiren olay, işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin veya motorlu aracın hatır için karşılıksız olarak kendilerine verilen kişilerin uyuşturucu veya keyif verici maddeler almış olarak aracı sevk ve idare etmeleri esnasında meydana gelmiş veya olay yukarıda sayılan kişilerin alkollü içki almış olmaları nedeniyle aracı güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş bulunmalarından ileri geliyorsa, sigortacının sigorta ettirene rücu hakkı olduğu açıklanmıştır.

Bununla birlikte, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın B.4.d maddesinin dayanağını teşkil eden KTK'nun 48. maddesinin yasaklamayı düzenleyen ilk fıkrasında, alkollü içki almış olması nedeniyle güvenli araç sürme yeteneklerini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmeleri yasaklanmış olup, aynı maddenin 2. fıkrasındaki yönetmelik düzenlenmesine olanak tanıyan hükümde, yasaklama yetkisi yönetmeliğe bırakılmış olmadığından,

Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 97. maddesinde, yukarıda anılan yasa hükmü tekrarlandıktan ve müteakip, uyuşturucu veya keyif verici maddeler ile alkollü içkilerin oranlarının ne şekilde saptanacağı belirlendikten sonra, yasada yer alan hükmü dikkate almadan salt 0.50 promilin üstünde alınan alkol miktarına göre araç kullanma yasağı getirilmesinin yasal dayanağı bulunmadığından geçersiz bulunmaktadır.

Geçersiz yönetmelik hükümlerinin yasaya aykırı bir şekilde genel şart olarak kabulü de mümkün değildir.

Hasarın, ZMSS teminatı dışında kalabilmesi ve davacı sigortacının sigortalısına rücu edebilmesi için, kazanın meydana geliş şekli itibariyle sürücünün salt (münhasıran) alkolün etkisi altında kaza yapmış olması gerekmektedir. Diğer bir anlatımla, sürücünün alkollü olması, tek başına hasarın teminat dışı kalmasını gerektirmez.

Mahkemece, bilirkişi kurulu tarafından düzenlenen 18.08.2015 tarihli raporda; ... plakalı aracın sürücüsü ...’in idaresindeki ... plakalı aracı ile ...

Caddesi üzerinde seyri esnasında yola gereken dikkati vermediği, kontrolsüz bir şekilde, arkadan gelen trafiği yeterince kontrol etmeden U dönüşü yaparak aniden şerit değiştirdiği esnada aynı yönde seyir halinde olan ... idaresindeki ... plakalı araç ile çarpıştığı, 2918 s. Kanun’un kara yollarında trafiğin akışı hususunu düzenleyen 46. madde düzenlemesine muhalefet ettiği, %75 oranında asli kusurlu olduğu, ... plakalı araç sürücüsü ...,...

Caddesi üzerinde gece vakti, idaresindeki vasıtayla seyri sırasında, yola gereken dikkat ve özeni göstermediği, aracının hızını yol, görüş, hava, trafik ve vasıtanın teknik özelliğini dikkate alarak, ayarlaması, bir tehlike esnasında tedbir alabilecek düzeyde tutması gerekirken bu hususlara dikkat etmeden, mevcut hızıyla ... idaresindeki ... plakalı araca çarpmasıyla karıştığı kazada dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranışından dolayı 2918 s. KTK.’nun 52/b maddesini ihlal ettiği, %25 oranında tali kusurlu olduğu, ... plakalı aracın kaza esnasında park halinde olduğu,

park ettiği mahalde park yasağı bulunduğuna dair her hangi bir veriye rastlanmadığı, kaza mahallinin fiziki konumu itibariyle kazaya etken bir rolünün bulunmadığı, ... plakalı araç maliki ...’ın kusurunun bulunmadığı, davacı ... tarafından hasarı ödenen ... plakalı ...

3.18 İ ... marka, 1999 model otomobilin kaza tespit tutanağındaki kazanın oluş şekli ve hasar durumunun Karşıyaka 2. Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 2013/50 D.İş. s. dosyasında yapılan inceleme sonucu düzenlenen 26.08.2013 tarihli bilirkişi raporundaki tespitlere, Karşıyaka 2. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2014/9 E.s. dosyasında alınan 02.06.2014 tarihli bilirkişi raporundaki ve Karşıyaka 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2014/344 E.s. dosyasında alınan 11.03.2015 tarihli bilirkişi raporundaki hasar değerlendirmelerine uygun düştüğü, ...

Sigorta Eksperliği Ltd. Şti. tarafından düzenlenen 25.07.2013 tarih T-0365 s. hasar ekspertiz raporunda ... plakalı aracın

21.06.2013 tarihinde meydana gelen kazada ön ve sol yan kısımlarından ağır hasarlı, 2.065,99 TL parça, 2.370,00 TL işçilik olmak üzere toplam hasarın 4.435,99 TL olarak belirlendiği, hasar durumunun kazanın oluş şekline, parça ve işçilik bedellerinin aracın marka ve modeli ile piyasa rayiçlerine uygun bulunduğu, ... plakalı aracın sürücüsü ...’in %75 kusur oranına isabet eden hasarın 4.435,99 TL x %75 = 3.326,99 TL hesaplandığı,

kazada hava ve yol şartlarından kaynaklanan bir handikap bulunmayışı ayrıca kazanın, sürücü ...'in kontrolsüz bir şekilde U dönüşü yaparak aniden şerit değiştirmesi sonucunda meydana gelmiş olması nedeni ile münhasıran alkolün etkisi ile meydana geldiğinin saptandığı gerekçesiyle, davacının sigortalısı olan davalıya rücu hakkının bulunduğu kabul edilerek hüküm tesis edildiği ve bu kusur oranlarının, mahkemenin de kabulünde olduğu görülmektedir.

Bu itibarla; kazanın münhasıran alkolden kaynaklandığının kabulünden sonra, karşı sürücünün de olayda %25 kusurlu olduğunun kabul edilmesi, oluşa ilişkin mahkeme kabulünü çelişkili hale getirdiği gibi davacının rücu şartlarının değerlendirilmesinde de hatalı sonuca ulaşılmasına yol açmıştır.

Açıklanan vakıalar karşısında mahkemece; davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sürücüsünün kusuru yanında, karşı araç sürücüsünün kusurlu davranışının da etkili olduğu; karşı araç sürücüsünün kusurlu hareketleri kazada etkili olduğundan, davalı sürücüsünün alkollü olmasının kazanın oluşumuna münhasıran etki ettiğinden bahsedilemeyeceği; davacının sigortalısı olan davalıya rücusu için gerekli şartların oluşmadığı gözönünde bulundurularak, davalının hukuki durumunun takdir ve tayini gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirmeyle, yazılı biçimde hüküm tesisi bozmayı gerektirmiştir.