Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2019/3565 K.2020/5193

Taraflar arasındaki rücuen tazminat alacağına dayanan itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine dair verilen yerel mahkeme kararının davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesi’nce verilen istinaf talebinin esastan reddine ilişkin kararının Yargıtay'ca incelenmesi süresi içinde davacı vekili tarafından istenmiş olmakla dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili; 26.11.2014 tarihinde davacı ... şirketine zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi ile sigortalı, ehliyetsiz davalının işleteni ve sürücüsü olduğu aracın ehliyetsiz sürücünün sevk ve idaresinde olduğu sırada 2009 doğumlu yaya ... çarpması ile yaralamalı trafik kazasına karıştığını, poliçe kapsamında 239.931,00 TL maluliyet tazminatı ödendiğini, bu tutarın davalıdan tahsili için başlatılan takibin itiraz ile durduğunu ileri sürerek, itirazın iptali ile % 20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili; kazanın 6 yaşında olan çocuğun annesinin elinden fırlaması ile davalıya ait araca çarpması şeklinde gerçekleştiğini, sürücü ehliyetsiz olsa dahi kusurunun bulunmadığını ve rücu koşullarının oluşmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre, kazanın oluşumunda aracın ehliyetsiz sürücüsünün kusurunun bulunmadığı, buna göre davacı ... şirketinin davalı sigortalıya rücu etme şartlarının oluşmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar

verilmiş, davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuş, Bölge Adliye Mahkemesi’nce davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1. maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, zorunlu trafik sigortacısı tarafından zarar gören dava dışı üçüncü kişiye ödenen tazminatın ehliyetsizlik nedeniyle sigortalısından rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi Genel Şartlarının "tazminatın azaltılması veya kaldırılması sonucunu doğuran haller" başlıklı 4/c maddesinde tazminatı gerektiren olayın, aracın Karayolları Trafik Kanunu'na göre gereken ehliyetnameye haiz olmayan kimseler tarafından sevk edilmesi sonucunda vukua gelmiş ise, sigortacının bu hususu zarar görenlere karşı ileri süremeyeceği ve fakat ödemede bulunduktan sonra tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene rücu edebileceği hükme bağlanmış bulunmaktadır.

Zorunlu trafik sigorta şirketi ehliyetsiz araç kullanılması sebebine dayanarak kendi sigortalısına onun veya sigortalı aracın sürücüsünün kusuru oranında rücu edebilir.

Mahkemece yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye yeterli değildir.

Kaza tespit tutanağına göre; karayolunda yapılan incelemede fren izi, lastik izi, kazınma izi, kan izi, kazaya ait başka bir iz tespit edilememiş, araç kaza mahallinden sürücü tarafından kaldırıldığından kazanın oluşu ve kusur tespiti yapılamamıştır.

Soruşturma aşamasında alınan 16.02.2015 tarihli trafik bilirkişi raporunda; mağdur yaya ... yolu kontrol etmeden tedbirsiz ve dikkatsiz bir şekilde aniden yola çıkarak, kendi istikametine doğru gelen aracın sağ tarafına çarpması nedeniyle asli kusurlu olduğu; davalı araç sürücüsünün yerleşim yeri olan kaza mahallinde tedbirsiz ve dikkatsiz olarak yasal hız sınırının üzerinde aracı kullanması nedeniyle tali kusurlu olduğu belirtilmiştir.

Mahkemece aldırılan 25.04.2018 tarihli ATK raporunda ise, müdrik yaşta olmayan yaya ... , yakın mesafeden gelmekte olan davalı idaresindeki araca rağmen, kısa mesafeden aniden yola girerek olaya sebebiyet vermiş olması nedeniyle asli derecede ve tam kusurlu olduğu; davalı sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki otomobille seyri sırasında kısa mesafeden aniden önüne çıkan yayaya çarpması sonucu karıştığı olayda olayın oluş şekli itibarı

ile alacak bir önlemi olmadığından, ayrıca olayda etkenlik arzedecek herhangi bir trafik kural ihlali de görülmediğinden kusursuz olduğu tespiti yapılmıştır.

Ceza yargılaması ve dosyada alınan bilirkişi raporu arasında açık çelişki bulunmaktadır.

Bu durumda mahkemece, ... Üniversitesi Trafik Kürsüsü veya Karayolları Genel Müdürlüğü Fen Heyeti gibi kurumlardan seçilecek konusunda uzman bilirkişiden tüm dosya kapsamı ve deliller ile ceza dosyasındaki ve dosyamızdaki bilirkişi raporu incelenerek, raporlar arasındaki çelişkileri giderecek şekilde dava konusu trafik kazasında kazanın taraflarının kusur oranının tespit edilmesi hususunda ayrıntılı, gerekçeli, denetime elverişli bir rapor alınması gerekirken eksik inceleme ile yazılı biçimde hüküm kurulması doğru değildir.