Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2019/3889 K.2020/8565

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davacılar vekili, davalı ... Güven vekili, davalı ... vekili, davalı ... AŞ. (.... Sigorta A.Ş.) vekili temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacılar vekili, davalıların sürücüsü, maliki ve zorunlu trafik sigortacısı olduğu otobüsün karda geri kayarak, aracına kar lastiği takan yaya murise tam kusurlu olarak çarpması sonucu murisin vefat ettiğini beyanla, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla her bir davacı için ayrı ayrı 3.000,00’er TL maddi ve 50.000,00’er TL manevi tazminatın kaza tarihinden işleyecek avans faizi ile davalılardan (davalı ... sadece maddi tazminattan ve poliçe limitiyle sınırlı sorumlu) müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiş, ıslah dilekçesiyle taleplerini davacı eş Handan için 96.714,73 TL, davacı evlatlar Neslihan için 4.453,34 TL, Aslıhan için 3.610,13 TL, Fethullah Musa için 8.264,71 TL’ye yükselterek tüm maddi tazminata dava tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesini talep etmiştir.

Davalılar ayrı ayrı davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davacıların davasının kısmen kabulü karar verilmiş; hüküm, davalı ... vekili, davalı ...Ulaşım Toplu Taş.İşl.San. ve Tic. A.Ş. vekili ve davalı ... Sigorta A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemizin 30/01/2018 tarihli, 2016/9729 E., 2018/462 K. sayılı ilamı ile " ...mahkemece hesap bilirkişisinden iş davası ve yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda peşin sermaye değeri konusunda mahsup için ek rapor aldırılarak sonucuna göre karar verilmesi gerektiği" gerekçesi ile bozulmuştur.

1-Davalı ...’in adli yardım talebinin incelenmesinde; dosya içerisinde bulunan belgelerin incelenmesi sonucu 6100 sayılı HMK'nın 336. maddesi uyarınca davalı ...’in adli yardım talebinin kabulüne karar vermek gerekmiştir.

2-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde ve özellikle, oluşa uygun olarak düzenlenen uzman bilirkişi raporunda belirtilen kusur oranının ve maddi tazminata ilişkin hesaplamanın hükme esas alınmasında (aşağıda nolu bentte belirtilen husus dışında) bir usulsüzlük bulunmamasına, bozma ile kesinleşen yönler hususunda yeniden hüküm kurulamayacak olmasına göre, davalı ... vekili, davalı Bursa Ulaşım Toplu Taş.İşl.San. ve Tic. A.Ş. vekilinin ve davalı Halk Sigorta A.Ş. Vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddine, davalı Halk Sigorta A.Ş. vekilinin hesap raporuna yönelik temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.

3-Dava, trafik kazasından kaynaklanan ölüm nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir.

Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından vefat edenin yakınlarına bağlanan aylığın niteliği ve bağlanan aylığın rücuya tabi ödemelerden olup olmadığının belirlenmesi zararın tazmininden sorumlu olanların mükerrer ödeme yapmasının önüne geçilmesi ve zarar görenlerin gerçek zararlarının üzerinde sebepsiz zenginleşmemesi için önemlidir.

Dairemiz bozma ilamı sonrası yapılan yargılamada SGK tarafından gönderilen müzekkere cevabında, davacılara iş kazası ölüm geliri bağlandığı belirtilmiş ve bağlanan gelirlere ait ilk peşin sermaye değerleri bildirilmiştir. Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda davacılara bağlanan iş kazası geliri sonucunda davacı ... dışında ki davacıların bakiye destek zararı kalmadığı belirlenmiştir.

5510 sayılı Yasa’nın 21. maddesinde.

“İş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketi sonucu meydana gelmişse, Kurumca sigortalıya veya hak sahiplerine bu Kanun gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamı, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, Kurumca işverene ödettirilir.

İşverenin sorumluluğunun tespitinde kaçınılmazlık ilkesi dikkate alınır. İş kazası, meslek hastalığı ve hastalık, üçüncü bir kişinin kusuru nedeniyle meydana gelmişse, sigortalıya ve hak sahiplerine yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerinin yarısı, zarara sebep olan üçüncü kişilere ve şayet kusuru varsa bunları çalıştıranlara rücu edilir.

İş kazası, meslek hastalığı ve hastalık; kamu görevlileri, er ve erbaşlar ile kamu idareleri tarafından görevlendirilen diğer kişilerin vazifelerinin gereği olarak yaptıkları fiiller sonucu meydana gelmiş ise, bu fiillerden dolayı haklarında kesinleşmiş mahkumiyet kararı bulunanlar hariç olmak üzere, sigortalı veya hak sahiplerine yapılan ödemeler veya bağlanan gelirler için kurumuna veya ilgililere rücu edilmez.

Ayrıca, iş kazası veya meslek hastalığı sonucu ölümlerde, bu Kanun uyarınca hak sahiplerine bağlanacak gelir ve verilecek ödenekler için, iş kazası veya meslek hastalığının meydana gelmesinde kusuru bulunan hak sahiplerine veya iş kazası sonucu ölen kusurlu sigortalının hak sahiplerine, Kurumca rücu edilmez.” düzenlemesi getirilmiştir.

Bu durumda mahkemece Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından bildirilen ilk peşin sermaye değerlerinin yarısının hesaplanan tazminattan mahsubu için ek rapor aldırılıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde ve hesaplanan tazminattan Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından bildirilen ilk peşin sermaye değerlerinin tamamının mahsubu sonucu davacı ... yönünden eksik diğer davacılar yönünden bakiye tazminat alacağının kalmadığı yönünde hüküm kurulması isabetli olmamıştır.