Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2019/4161 K.2020/7336

...,...

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda verilen hükmün temyizen tetkiki asıl ve birleşen davadalarda davacılar vekili ile asıl ve birleşen davalarda davalı ... vekili tarafından talep edilmiş, asıl ve birleşen davalarda davacılar vekilince de duruşma istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen 03.04.2019 Çarşamba günü davacılar vekili Av. ... ile davalı ... vekili Av. ... geldi. Diğer davalılar tarafından gelen olmadı. Temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraf vekilleri dinlendikten sonra eksiklik nedeniyle mahkemesine iade edilen dosya eksiklik tamamlanıp tekrar gelmekle, incelendi, gereği düşünüldü.

-K A R A R-

Asıl davada davacı vekili, 11.08.2006 günü davalı ...’nın kullandığı davacının yolcu olduğu araç ile davalı sigorta şirketine trafik sigorta poliçesi ile sigortalı davalı ...’in kullandığı aracın karıştığı çift taraflı trafik kazasında davacı yolcunun yaralandığını belirterek şimdilik tedavi gideri ve iş göremezlik karşılığı 10.000,00 TL maddi tazminat ile 30.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan tahsilini talep etmiştir.

Birleşen 2007/190-2008/22 E-K sayılı dosyada davacılar vekili, davacılar ...,... ’nin kızı, davacı ...,... ’nın annesi, davacı ...’nin eşi yolcu ...’ın aynı kazada vefat ettiğini, eş ve çocukların ölenin desteğinden yoksun kaldıklarını ve tüm davacıların manevi zarara uğradığını belirterek şimdilik davacı eş için 10.000,00 TL, davacı çocukların her biri için 10.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının, davacıların her biri için 50.000,00 TL manevi tazminatın aynı davalılardan tahsilini talep etmiştir.

Birleşen 2007/187-2008/138 E-K sayılı dosyada davacı vekili, aynı kazada davalı ...’nın kullandığı araçta yolculuk eden ... ve ... ’ın yaralandığını belirterek davacıların her biri için şimdilik 500,00 TL maddi tazminat ile her biri için 10.000,00 TL manevi tazminatın aynı davalılardan tahsilini talep etmiştir.

Birleşen 2007/199-2008/6 E-K sayılı dosyada davacı taraf vekili, aynı kazada davalı ...’nın kullandığı araçta yolculuk eden davacı ...’nin yaralandığını belirterek bakıcı gideri, daimi ve geçici maluliyet nedeni ile oluşan zararların giderilmesi için şimdilik 10.000,00 TL maddi tazminatın ve 50.000,00 TL manevi tazminatın aynı davalılardan tahsilini talep etmiştir.

Davalılar vekilleri, ayrı ayrı davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre; taleple bağlı kalınarak asıl davanın kabulü ile 10.000,00 TL maddi tazminatın davalılardan tahsiline, manevi tazminatın kısmen kabulü ile 10.000,00 TL manevi tazminatın sigorta şirketi dışındaki davalılardan tahsiline, birleşen 2007/190-2008/22 E-K sayılı dosyada taleple bağlı kalınarak davanın kabulü ile davacı eş ve iki çocuk için 10.000,00’er TL destekten yoksun kalma tazminatının tüm davalılardan tahsiline, manevi tazminatın kısmen kabulü ile davacıların her biri için 10.000,00 TL manevi tazminatın sigorta şirketi dışındaki davalılardan tahsiline,

birleşen 2007/187-2008/138 E-K sayılı dosyada açılan maddi tazminat davasının reddine, manevi tazminatın kısmen kabulü ile davacı ... için 1.500,00 TL, davacı ... için 3.000,00 TL manevi tazminatın sigorta şirketi dışındaki davalılardan tahsiline, birleşen 2007/199-2008/6 E-K sayılı dosyada taleple bağlı kalınarak davanın kabulü ile 10.000,00 TL maddi tazminatın tüm davalılardan tahsiline, manevi tazminatın kısmen kabulü ile 15.000,00 TL manevi tazminatın sigorta şirketi dışındaki davalılardan tahsiline karar verilmiş; hüküm, davacılar vekili ile davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Davacılar vekilinin davacılar için hükmedilen manevi tazminat miktarlarına ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesinde; dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde ve özellikle manevi tazminatın takdirinde TBK'nun 56 (eski BK 47) maddesindeki

özel haller dikkate alınarak hak ve nasafet kuralları çerçevesinde karar verilmesinde bir usulsüzlük bulunmamasına göre davacılar vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde;

a)Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde bir usulsüzlük bulunmamasına göre davalı ... vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan ve yerinde görülmeyen sair itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

b-)2007/190-2008/22 E-K sayılı dava, davacılar desteğinin ölümü nedeni ile Borçlar Kanunu'nun 45. maddesi (6098 sayılı BK m. 53) gereğince destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat istemine, asıl dava ve birleşen diğer davalar cismani zarar nedeni ile maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

İhbar olunan müteselsil borçlu ...tarafından mahkemeye ibraz edilen dilekçede; davacı ... tarafından kendi yaralanmasından dolayı Kayseri 1. İdare Mahkemesinin 2008-27 E. tam yargı davasında 80.850,00 TL maddi tazminat, 30.000,00 TL manevi tazminata, kızının ölümünden dolayı 1.224,75 TL maddi, 25.000,00 TL maneviye hükmedildiği, 08.02.2011 ve 08.04.2011 tarihlerinde davacıya ödeme yaptıkları; davacılar ...,... tarafından Kayseri 2. İdare Mahkemesinin 2008-41 E. tam yargı davasında ... için 6.744,00 TL maddi, 20.000,00 TL manevi, ... için 6.785,00 TL maddi, 20.000,00 TL manevi tazminata hükmedildiği, 20.09.2010 tarihinde ödeme yaptıkları;

davacı ... tarafından Kayseri 2. İdare Mahkemesinin 2007-587 E. tam yargı davasında. 2.690,00 TL maddi (tedavi-maluliyet), 10.000,00 TL manevi tazminata hükmedildiği, 02.03.2011 tarihinde ödeme yaptıkları bildirilmiştir.

Yine, müteselsil borçlulardan biri olan karşı araç trafik sigortacısı Ak Sigorta A.Ş mahkeme tarafından yazılan müzekkereye cevabında; davacı ... yönünden yapılan tedavi gideri ve geçici iş göremezlik için 30.05.2011 tarihinde Ankara 23. İcra Müdürlüğü hesabına 657,00 TL ödeme yaptıklarını, 30.05.2011 tarihinde Ankara 23. İcra Müdürlüğü hesabına 1.655,00 TL ek ödeme yaptıklarını belirterek cevap ekine kendi muhasebe kayıtlarını ibraz etmiş, davacılar bu bilgisayar çıktılarını kabul etmediklerini bildirmiştir.

Riziko tarihi ve dava tarihinde yürürlükte bulunan BK.nun 145 ve 147. maddeleri hükümlerinden çıkan sonuca göre, müteselsil borçlulardan birinin ödemesi oranında diğer borçlular borcundan aynı oranda kurtulurlar. Alacaklı, diğerleri zararına olarak müteselsil borçlulardan birinin durumunu iyileştirdiği taktirde, bu eyleminin sonuçlarına katlanması gerekir. Ödeme savunması, bir def’i değil, itiraz niteliğinde olup, esasen mahkemece, re’sen gözetilmesi de gerekmektedir.

Mahkemece, müteselsil borçluların bildirmiş olduğu bu ödemeler üzerinde durulmamış, bu ödemelerin varlığı ve gerçekliği araştırılmamış ve bildirilen miktarlar(dava konusu taleple ortak olanlar) bilirkişi raporunda hesaplanan miktardan da düşülmemiştir.

Bu durum karşısında, yukarıda açıklanan ilke ve esaslar ışığında, müteselsil borçlular ...ve Ak Sigorta A.Ş tarafından bildirilen ödemelerin varlığı ve gerçekliği araştırılarak temyiz eden davalı ...’nın hukuki durumu değerlendirilmek ve sonucuna göre karar verilmek gerekirken, eksik incelemeye dayalı yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın davalılardan ... yararına bozulması gerekmiştir.