Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2019/4995 K.2020/8835

Taraflar arasındaki tasarrufun iptali davasının yapılan yargılaması sonunda verilen hüküm davacı vekili ve davalılar ... ile ... vekillerince temyiz edilmiş, davacı vekilince de duruşma talep edilmiş olmakla duruşma için tayin edilen 22.12.2020 Salı günü davacı vekili Av. ... ... ile davalı ... ve ... İnş. Nak. San. Tic. Ltd. Şti. vekili Av. ... geldiler. Diğer davalılar tarafından gelen olmadı. Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraf vekilleri dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, davalı borçlular ... ve ... İnş. Nak. San. Tic. Ltd. Şti. hakkında takip başlatıldığını, takibin semeresiz kaldığını, borçluların dava konusu taşınmazlarını diğer davalılara sattığını belirterek tasarrufların iptalini talep etmiştir.

Mahkemece, davanın reddine ilişkin kararı Dairemizin 15.11.2916 tarih 2017109 Esas 2018/447 Karar sayılı ilamı ile borçlu Mustafa’nın adresinde yapılmış bir haciz bulunmadığından davacının bu yöne ilişkin temyiz itrazının reddine, borçlu şirket adresinde 06.02.2013 tarihinde yapılan hacizde 40.550,00 TL'lık mal haczedildiği, ancak muhafaza altına alınmadığı aynı adrese 10.03.2013 tarihinde gidildiğinde hacze kabil mal bulunamadığı, dosya içeriğinden anılan şirket adına kayıtlı araçlar olduğu ve bu araçlar üzerindede hacizlerin bulunduğunun görüldüğü,

Mahkemece haciz miktarlarına ve araç değerine göre borçlu şirketin aciz durumunun oluşup oluşmadığı araştırılarak oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerektğinden bahisle bozulmuş, bozmadan sonra davanın reddine karar verilmiş hüküm davacı vekili ve davalılar ... ve ... vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

Dava İİK’nun 277 ve devamı maddelerine dayalı olarak açılan tasarrufun iptali istemine ilişkindir.

1-Dava şartları, mahkemenin esası hakkında inceleme yapabilmesi için gerekli şartlar olup, (HMKnun 114) bu şartların var olup olmadığı davanın her aşamasında öncelikle ve resen incelenir. (HMK’nun 115). Bu genel dava şartlarının yanında yasada somut uyuşmazlığa ilişkin özel dava şartları belirlemiş ise bu şartlarında HMK’nun 11.maddesi kapsamında araştırılması ve değerlendirilmesi gerekmektedir.

HMK'nun 115/2. maddesinde açıkca belirtildiği gibi dava şartları noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için süre verilir, bu süre içinde noksanlık giderilmemiş ise dava dava şartı noksanlığından red edilir.

HMK’nun 115/3.maddesinde ise “Dava şartı noksanlığı, mahkemece, davanın esasına girilmesinden önce fark edilmemiş, taraflarca ileri sürülmemiş ve fakat hüküm anında bu noksanlık giderilmişse, başlangıçtaki dava şartı noksanlığından ötürü, dava usulden reddedilemez.”

Bozma ilâmında sonra davacı vekili tarafından ibraz edilen tarihli haciz borçlulardan Mustafa’nın adresinde yapılan 14.05.2015 tarihli tutanağı İİK’nun 105.maddesinde anlamında geçici aciz belgesi niteliğinde olduğundan, bu davalı yönünden dava şartı noksanlığı tamamlanmıştır. HMK'nın 115/3 maddesi hükmü karşısında artık davanın esası incelenerek sonucuna göre bir karar vermek gerekirken bu eksikliğin giderildiği gözetilmeden usulden red kararı verilmesi doğru olmamıştır.

2-Dairemizin bozma ilamında, davalı borçlu şirket yönünden, adına kayıtlı araçlar üzerinde hacizler olduğundan haciz miktarlarına ve araç değerine göre borçlu şirketin aciz durumunun oluşup oluşmadığı araştırılarak oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerektiği belirtilmiş, mahkemece borçlu şirketten araçların getirmesi ve değer tesbiti yapılması istenilmiş, araçlar gelmediği için aciz hali olmadığı kabul edilmiş ise de varılan sonuç dosya kapsamına, uygun bulunmamıştır.

Borçlu şirket adına kayıtlı araçların marka ve modelleri ve üzerlerindeki takyidatlar trafik kayıtlarında belli olduğundan, borçlu adına kayıtlı olan araçlar ve üzerlerindeki hacizleri belirten kayıtların ilgili birimden istenilerek, konusunda uzman bilirkiyi aracılığı ile araçların rayiç değerlerinin tesbiti yapılarak , üzerindeki hacizlerle birlikte davacı alacaklının alacağı karşılama imkanı olup olmadığı, dolayısı ile borçlunun aciz halinin oluşup oluşmadığı tesbit edilmesi gerekirken, hatalı değerlendirme ve mahkemece resen araştırılması gereken bir hususun borçlunun iradesine bırakılması usul ve yasaya aykırıdır.