Yargıtay 18. Ceza Dairesi E.2016/7643 K.2018/9536

Yerel Mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede:

1- Sanık...’a yükletilen görevi yaptırmamak için direnme eylemiyle ulaşılan çözümü haklı kılıcı zorunlu öğelerinin ve bu eylemin sanık tarafından işlendiğinin Kanuna uygun olarak yürütülen duruşma sonucu saptandığı, bütün kanıtlarla aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların temyiz denetimini sağlayacak biçimde ve eksiksiz sergilendiği, özleri değiştirilmeksizin tartışıldığı, vicdani kanının kesin, tutarlı ve çelişmeyen verilere dayandırıldığı,

Eylemin doğru olarak nitelendirildiği ve Kanunda öngörülen suç tipine uyduğu,

TCK'nın 53/1-b maddesinin, Anayasa Mahkemesinin 08/10/2015 tarih ve 2014/140 esas, 2015/85 sayılı kararıyla iptal edilmesinin, infaz evresinde resen gözetilebileceği,

Anlaşıldığından, sanık...’ın ileri sürdüğü nedenler yerinde görülmemiş olmakla, tebliğnameye uygun olarak, TEMYİZ DAVASININ ESASTAN REDDİYLE HÜKMÜN ONANMASINA,

2- Sanık... hakkında kurulan hükme yönelik temyize gelince, başkaca nedenler yerinde görülmemiştir.

Ancak;

a-)Sanığa ek savunma hakkı verilmeden, iddianamede gösterilmeyen TCK'nın 265/3 ve 43/2. maddelerinin uygulanması suretiyle CMK'nın 226/2. maddesine aykırı davranılması,

b-)Dairemizce de benimsenen Ceza Genel Kurulu'nun 2011/10-182 esas, 2011/39538 sayılı ve 11.10.2011 tarihli kararında da kabul edildiği üzere Adil Yargılanma Hakkı, Anayasanın 36/1 maddesinde: “Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı merciileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir.”, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin “Adil yargılanma hakkı” başlıklı 6/1. maddesinde de: "Herkes davasının, ... cezai alanda kendisine yöneltilen suçlamaların esası konusunda karar verecek olan, yasayla kurulmuş, bağımsız ve tarafsız bir mahkeme tarafından, adil ve kamuya açık olarak, ... görülmesini isteme hakkına sahiptir..." denilerek teminat altına alınmıştır.

Gerek Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi gerekse 5271 sayılı CYY, tercüman görevlendirilmesi konusunu savunma hakkı çerçevesinde ele almıştır.

Buna göre, ücretsiz olarak tercüman görevlendirilmesi için AİHS, kişinin yargılamanın yapıldığı ülkenin vatandaşı veya yabancı olması ölçütünü değil “duruşmada kullanılan dili anlamaması veya konuşamaması”nı esas alırken, Ceza Yargılaması Yasası da aynı yaklaşımla, kişinin “meramını anlatabilecek derecede Türkçe bilmemesini” yeterli görmüştür.

Bunun sonucu olarak Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmakla birlikte meramını anlatacak ölçüde Türkçe bilmeyen şüpheli veya sanıklara tercüman görevlendirilmesi savunma hakkının kullanılması açısından zorunlu iken, ülkemiz vatandaşı olmasa bile savunmasını yapabilecek derecede ve yeterlilikte Türkçe bilen şüpheli veya sanıklara tercüman görevlendirilmesi zorunluluğu bulunmamaktadır.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi verdiği Luedicke, Belkacem ve Koc/Almanya, 28 Kasım 1978, Kamasinski/Avusturya, 19 Aralık 1989 ve Hermi/İtalya kararlarında, Sözleşme’nin 6. maddesinin 3. fıkrasının e) bendinde tercüman yardımından karşılıksız yararlanma hakkının bildirildiğini hatırlatmaktadır, Bu hak, sadece duruşmada sözlü ifadelerde değil, aynı zamanda yazılı belgelerde ve hazırlık soruşturmasında da geçerlidir. Hükümde mahkemede kullanılan dili anlayamayan ya da konuşamayan sanığın, adil yargılanma hakkından yararlanabilmesi için duruşmada kullanılan dili anlaması ya da tekrar aktarması için sanığa gerekli olan yani aleyhine başlatılan her türlü işlemin tercüme edilmesi ya da açıklanması için tercüman hizmetlerinden karşılıksız yararlanma hakkının olduğu bildirmektedir.

Yukarıdaki açıklamalar ışığında, soruşturma aşamasında tercümana ihtiyaç duymaksızın Türkçe ifade veren sanığın kovuşturma aşamasında tercüman talebinde bulunması üzerine CMK’nın 202. maddesi uyarınca usulune uygun olarak atanan tercüman huzurunda savunmasının alınması gerektiği ve tercüman masrafının mahkumiyet halinde yargılama gideri olarak sanıktan tahsil edileceği gözetilmeden söz konusu talebin tercüman giderinin sanık tarafından savunmadan önce yatırılmaması gerekçesi ile savunma alınmadan karar verilmesi,

c-) TCK'nın 53/1-b maddesinde yer alan hak yoksunluğunun uygulanmasına ilişkin hüküm, Anayasa Mahkemesinin 08/10/2015 tarih ve 2014/140 esas, 2015/85 sayılı kararıyla iptal edilmiş olması,