Yargıtay 18. Hukuk Dairesi E.2005/10952 K.2006/706

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hükmün temyiz incelemesi taraf vekillerince, incelemenin duruşmalı olarak yapılması ise davalılar vekili tarafından yasal süresi içinde verilen temyiz dilekçesi ile istenilmekle taraflara yapılan tebligat üzerine duruşma için tayin olunan günde temyiz edenlerden davalı vekili Av. ... ile davacı vekili Av. ... geldiler. Gelen vekillerin sözlü açıklamaları dinlendikten sonra dosya eksiklik nedeniyle geri çevrilmiş bu kez iade edilmekle dosyadaki bütün kağıtlar okunarak, tetkik hakiminin açıklamaları dinlenip, gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Mahkemece yapılan araştırma ve inceleme ile alınan bilirkişi raporu hükme yeterli değildir.

Şöyle ki;

1-Kamulaştırma Yasasının 11.maddesinin (f) bendinde taşınmaz malın kamulaştırma (değerlendirme) tarihindeki mevki ve şartlarına göre olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelire göre değerinin belirleneceği öngörülmektedir. Bu yöntemle taşınmazın değerinin saptan- masında münavebeye alınacak ürünler yönünden sulu yada kuru tarım arazisi niteliğinde olup olmaması önem taşır.

Ayrıca Yargıtay’ın yerleşmiş uygulamalarında, iklim şartları, topoğrafik yapısı ve bölgesindeki konumu (büyük yerleşim yerlerine uzaklığı vb) dava konusu taşınmazın bulunduğu yerle benzer nitelikte olan, ülkemizin değişik yörelerindeki (değeri önemli şekilde etkileyen kanıtlanmış, farklı ve özel bir faktör bulunması hali hariç) sulu tarım arazilerinin değerlendirilmesinde kapitalizasyon faiz oranı %5, kuru tarım arazilerinde ise %6 olarak alınmaktadır.

Dava konusu taşınmazın saptanan nitelikleri itibariyle kuru tarım arazisi olduğu belirlendiği halde bilirkişi raporunda kapitalizasyon faizinin %6 yerine %5 alınmış olması,

2-Yargıtay’ın yerleşmiş uygulamalarına göre tarım arazilerinin olduğu gibi kullanılması halinde sağlayacağı net gelir üzerinden bilimsel yöntemle yapılacak değerlendirilmesinde, taşınmazın kuru ya da sulanabilir niteliği de gözetilerek dekar başına elde edilebilecek ortalama verim, üretim gideri ve toptan satış fiyatına ilişkin olarak ciddi istatistiki bilgilere dayalı olduğu bilinen o yerdeki tarım müdürlüğünün değerlendirme yılına ait verileri esas alınması gerekir.

Dosyaya getirtilen İlçe Tarım Müdürlüğü cetvelinde kuru soğan ürünü için dekara verim 1500 kg, ortalama satış fiyatı ise 325.000 TL/kg, dekara üretim gideri ise 257.500.000 TL. olarak belirlendiği halde raporda 1250 kg. verim, 250.000 TL/kg fiyat ve 156.250.000 TL/dekar üretim gideri üzerinden; yine cetvelde dekara buğday verimi 217 kg, saman verimi 204 kg, buğday ortalama satış fiyatı 380.000 TL/kg, saman ortalama satış fiyatı ise 150.000 TL/kg. olduğu halde raporda dekara buğday ve saman verimi 250 kg, buğday satış fiyatı 450.000 TL/kg, saman satış fiyatı ise 130.000 TL/kg almak suretiyle değerlendirme yapılmış olması,

3-4652 Sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Yasasının 21. maddesinde tanınan istisnalar bu yasanın uygulanması ile ilgili iş ve işlemlere yönelik olup ... tüzel kişiliğinin yargısal işlemleri ile ilgili olan bu davaya uygulanmayacağı halde davacının harçtan muaf olduğu kabul edilerek alınan karar harcının iadesine karar verilmesi,

Doğru görülmemiştir.

Mahkemece bilirkişi kurulundan yukarıda belirtilen hususlarda ve cetveldeki verilere uygunluk sağlayan ek rapor alınarak oluşacak sonuç doğrultusunda karar verilmelidir.