Yargıtay 18. Hukuk Dairesi E.2006/10424 K.2007/1202

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü: Mahkemece bir kez bilirkişi incelemesi yaptırılmışsa da alınan rapor hüküm kurmaya yeterli değildir. Şöyleki;

1-Arsaya değer belirlenmesinde 2942 sayılı Kamulaştırma Yasasının (d) bendi hükmü gereğince emlak vergi değerinin de dikkate alınması gerekir. Bu tür nesnel öğeler sayesinde bilirkişilerin öznel değerlendirmelerini denetleme olanağı elde edilmiş olur. Vergi beyanları ve resmi makamlarca yapılan kıymet takdirleri genellikle taşınmazın gerçek değerini tam olarak yansıtmamakta, gerçek değerinden daha düşük değerler belirlenmektedir.

Ancak bu husus dava konusu taşınmaz için olduğu kadar emsal içinde geçerlidir ve emsal karşılaştırması yapılırken dikkate alınması yasa gereğidir.

Bu nedenle dava konusu taşınmaz ve emsal alınan taşınmazın -değerlendirme tarihi itibariyle- bulundukları cadde veya sokak için belediyelerce emlak vergisine esas olmak üzere belirlenen m2 fiyatları, ilgili belediyeden getirtilerek bu değerlerin oranı ile bilirkişi raporunda emsal karşılaştırması sonucu değerlendirmeye esas alınan oranın birbirinden fahiş ölçüde farklı olup olmadığının denetlenmesi gerekirken bilirkişi kurulunca somut emsal kabul edilen Vali Fahri Bey Caddesi üzerinde yer alan 29 parsel sayılı taşınmazın emlak vergisine esas asgari m2 değerinin belediye başkanlığından getirtilip bu denetlemenin yapılmamış olması,

2-107 m2 yüzölçümlü dava konusu taşınmazın 63 m2'lik bölümü kamulaştırıldığına göre artan kesimin konumu, yüzölçümü, vasfı ve özellikle tescil bildirim beyannamesinde artan 44 m2'lik bölümde inşaat yapılamaz şerhinin bulunduğu anlaşılmakla artan kesimde değer kaybı oluşmasının kaçınılmaz olduğu düşünülmeden bilirkişilerin yerinde olmayan gerekçelerle düzenledikleri ek raporlarında değer kaybı olmayacağı yolundaki görüşlerine itibar edilmesi,

3-Kamulaştırılan taşınmazda bulunan enkazın alınması mal sahibinden istenemez. Başka bir ifade ile taşınmaz maliki enkazı almaya zorlanamaz. Takdir komisyonu enkazın mal sahibine ait olduğunu belirtmiş mal sahibi de buna itiraz etmemiş ve dava konusu yapmamış ise enkaz değeri tespit edilerek bu bedelin kamulaştırma bedelinden düşülmesi gerekir. Böyle bir durum yoksa enkaz, belirlenen bedelden düşülemez.

Davalı-karşı davacı malik vekili komisyonun enkazın mal sahibine ait olduğu yolundaki tespitine itiraz ve maddi hata dava dilekçesinde enkazı almayacaklarını belirtmiştir.

Mahkemece, enkazın akibetinin araştırılması kim tarafından alındığının saptanması ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken bu konuda hiçbir inceleme yapılmadan enkaz bedelini kamulaştırma bedelinden düşen bilirkişi raporuna göre karar verilmesi,

4-Davaya konu edilen yapının değerlendirme tarihindeki yaşı da dikkate alınarak anayapının kullanım durumu, yapı tarzı ve keşif tarihindeki durumu gibi unsurlar dikkate alınarak yıpranma oranı belirlenmesi gerekirken yapının yaşı konusunda herhangi bir açıklama yapılmadan %40 oranında yıpranma olduğunun kabul edilmesi suretiyle değerlendirme yapılmış olması,

Doğru görülmemiştir.

Mahkemece açıklanan bozma nedenleri doğrultusunda araştırma yapıldıktan sonra bilirkişi kurulundan ek rapor alınmalı ve oluşacak sonuç doğrultusunda karar verilmelidir.