Yargıtay 18. Hukuk Dairesi E.2006/6773 K.2006/9195

Dava dilekçesinde eğitim ve öğretim gideri olarak kendilerine yapılan masraflar ile işlemiş faiz toplamı olan 38.730.78 YTL'nin 21.500 YTL'sinden sorumlu olmadıklarının tespiti istenilmiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Davacı vekili dava dilekçesinde, davacılardan ...'nün 2001-2005 yılları arasında Kuleli Askerî Lisesinde okuduktan sonra Kara Harp Okulunda öğrenime başladığını, ancak daha sonra veli isteğiyle Ağustos 2005'te okuldan ayrıldığını, davalı idare tarafından eğitim ve öğretim gideri olarak 24.306.70 YTL asıl alacak ile 19.8.2005 tarihine kadar işlemiş 14.424.08 YTL faizin istendiğini, bu alacağın 1.000 YTL'sinin 28.11.2005 tarihinde ödendiğini;

ancak, kendilerinden yüklenme senedinde yer almayan personel ve amortisman giderinin istendiğini, bu nedenle asıl alacak ile beraber işlemiş faizi almak üzere toplam istenen 38.730.78 YTL tutarındaki borcun 21.500 YTL'sinden sorumlu olmadıklarının tespitini istemiştir.

Yargılama aşamasında davacıların sorumlu olduğu miktarın belirlenmesi için alınan bilirkişi raporunda yüklenme senedinde yer almayan personel ve amortisman giderinden davacıların sorumlu olmayacağı, bu kalemlere ait masrafların belirlenen harcamalardan düşülmesi ve buna göre değerlendirmenin yapılması gerektiği ileri sürülerek bu kalemlere ait masraflar düşüldükten sonra davacıların 11.838.32 YTL asıl alacak ile 19.8.2005 tarihine kadar işlemiş 4.910.67 YTL faiz borçlarının olduğu, buna göre;

davacılara bildirilen toplam 38.730.78 YTL borcun 21.981.79 YTL'sinden davacıların sorumlu olmadığı belirtilmiş, mahkemece de bu rapor esas alınarak davacılar ... ile ... yönünden davanın kabulü, davacı ... yönünden ise yükümlünün 18 yaşını

doldurmuş olması nedeniyle aktif husumet ehliyeti yokluğu nedeniyle reddi yolunda hüküm kurulmuş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir. 1-Dosya içerisinde bulunan ve ... 9. Noterliğince 14.8.2001 tarihinde 27224 yevmiye ile düzenlenen, davacı yükümlü ...'nün velisi ... tarafından da imzalanan yüklenme senedinde "Silahlı Kuvvetler adına öğrenci olarak okulun giriş şartlarına uygun şekilde kayıt ve kabulüm yapıldığı taktirde subay çıkıncaya kadar yürürlükte bulunan veya öğrenim süresi içerisinde çıkacak kanun, tüzük, yönetmelik, yönerge ve sair mevzuat hükümlerini kabul ettiğimi, bunlara aynen uyacağımı ...." şeklinde taahhüt verilmiştir.

5401 Sayılı Askeri Öğrencilerden Başarı Göstermeyenler Hakkındaki Yasanın 3.maddesine göre; "... sebepleri dışında okullarla yükseköğrenim kurumlarından çıkarılan öğrencilere Devlet tarafından yapılan bilumum masraflar faizi ile birlikte mukavelesi gereğince ödettirilir." Askeri Okullara Alınan Öğrenciler ile Silahlı Kuvvetler Hesabına Fakülte ve Yüksek Okullarda Okuyan Öğrenciler için Yüklenme Senedi Düzenlenmesine ve Bu Okullardan Çeşitli Sebeplerle Ayrılacak Öğrencilere veya Kefillerine Ödettirilecek Tazminata Dair Yönetmelik'e 13.02.1992 tarih 21141 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak eklenen değişiklik gereğince askeri okullardan

başarısızlık, disiplinsizlik ve benzeri diğer nedenlerle ilişiği kesilen öğrencilerin sorumlu oldukları masraflar belirtilmiş bu durumdaki öğrencilerin sorumlu olduğu masraf kalemleri arasında personel ve amortisman giderleri de sayılmıştır.

Somut olayda; askeri okullara giriş sırasında davacı ve kefil tarafından verilen yüklenme ve kefalet senetlerinin düzenlendiği tarihte yukarıda sözü edilen yasa ve yönetmelik hükümleri yürürlüktedir ve bunlar bilinerek yüklenme senedi imzalanmıştır. Yüklenme senedinin içeriğinde ise yasa ve yönetmelik hükümlerine uyulacağı taahhüt edildiğine göre, davacıların sorumlu olacağı masraflar arasında personel ve amortisman giderlerinin de dahil edilmesi gerekirken yerinde olmayan bilirkişi raporu doğrultusunda hüküm kurulması,

2- Yukarıda sözü edilen yüklenme senedinde yükümlü ve kefilin ödeyeceği tazminatın faizinin başlangıç tarihi "sarf tarihi" olarak belirtilmiştir. Sarf tarihinden maksat, ilgili kurum tarafından yükümlüye yapılan her bir kalem masrafın yapıldığı tarihtir. Şayet sarf tarihlerinin tespiti mümkün değilse faizin başlangıç tarihi olarak eğitim ve öğretim dönemi sonunun faiz başlangıcına esas alınması gerekir.

Yukarıdaki açıklamalar ışığında somut olaya bakıldığında, 2001 yılında Kuleli Askerî Lisesinde eğitim ve

öğretimine başlayan davacı ...'nün 2005 yılında askerî liseyi bitirdikten sonra aynı yıl Kara Harp Okulunda eğitim ve öğretimine başladığı ancak; Ağustos 2005'te okuldan ayrılmak suretiyle ilişiğinin kesildiği anlaşılmaktadır. Dosya içerisine getirilen masraf çizelgelerinden yükümlüye yapılan her bir kalem masrafın sarf tarihi belirtilmediği için hükme esas bilirkişi raporunda 19.8.2005 tarihine kadar işlemiş faizi borcunun 2001-2002, 2002-2003, 2003-2004 ve 2004-2005 yılı eğitim ve öğretim dönemleri için eğitim ve öğretim dönemi sonu yerine yıl sonunun esas alınması,

Kabule göre de;

3- Yine yukarıda bahsi geçen yüklenme senedi ile kefalet senedine göre; davacılardan ... yükümlüye yapılan masraflarla beraber işlemiş faizi olmak üzere toplam borcun 18.983.457.000 TL'sine kefil olduğu halde salt asıl alacak miktarı olan 11.838.32 YTL'den sorumlu tutulması,

4- Davcılar vekili dava dilekçesinde asıl alacak ile beraber işlemiş faiz tutarı olan toplam 38.730.78 YTL borcun 21.500 YTL'lik kısmından sorumlu olmadıklarının tespitini istemiş ve bu miktar üzerinden başvurma harcını yatırmıştır. Mahkemce dava kabul edildiğine göre müddeabihin miktarı olan 21.500 YTL üzerinden karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davada kendilerini vekille temsil ettiren ve açtıkları dava kabulle sonuçlanan davacılar ... ve ... lehine 2.160 YTL nisbî vekalet ücreti yerine daha az vekalet ücretine hükmedilmesi,

Doğru görülmemiştir.

Mahkemece, yukarıda sözü edilen (1) ve (2) numaralı bozma sebepleri göz önüne alınarak bilirkişiden ek rapor alınmalı, alınan ek raporun bozmaya uygunluğu da denetlendikten sonra (3) ve (4) numaralı bozma sebepleri de dikkate alınarak hasıl olacak sonuç doğrultusunda karar verilmelidir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde temyiz edenlerden davacı tarafa iadesine, 14.11.2006 gününde oyçokluğuyla karar verildi.

(Karşı Oy)

Askeri Öğrencilerden Başarı Gösteremeyenler Hakkındaki 5401 sayılı Yasanın 3.maddesi hükmü uyarınca, ... nedenleri dışında okullarla yüksek öğrenim kurumlarından çıkarılan öğrencilere Devlet tarafından yapılan tüm harcamalar faizi ile birlikte mukavelesi gereğince ödettirilir. Bu yasa hükmüne göre, bir askeri öğrencinin okuldan çıkarılması durumunda, ödemesi gereken tazminatın belirlenmesinde o öğrencinin okul yönetimi ile yaptığı mukavelenin, daha açık bir anlatımla -doğrudan veya yasal temsilcisi aracılığıyla- okul yönetimine verdiği “yüklenme senedi”nin esas alınması gerekir.

Yüklenme senedinde, öğrencinin uymayı taahhüt ettiği yasa, tüzük, yönetmelik ve yönerge hükümleri, askeri okula kaydının yapıldığı günden subay çıkıncaya dek yönetim, eğitim ve öğretim konularında öğrencinin uyması gereken kuralları içeren düzenlemelerdir. Öğrencinin, bu mevzuat hükümlerine aykırı davranması, derslerde başarı gösterememesi, okul yönetmelik ve yönergelerine aykırı eylemde bulunması vb. nedenlerle okuldan çıkarılması durumunda, Milli Savunma Bakanlığınca zimmetine tahakkuk ettirilecek tazminatın içereceği giderler (harcama kalemleri) yüklenme senedinde birer birer sayılıp sıralanmıştır. Davalı-yükümlü, tazminat olarak salt bu senette açıkça belirtilen giderleri -yasal faiziyle birlikte- ödeme yükümlülüğü altına girmiş olup; burada yer almayan giderlerden sorumlu tutulamaz.

Askeri okullardan çeşitli nedenlerle ayrılmak zorunda kalan öğrenciler için hesaplanacak tazminatla ilgili bu yükümlülük, yüklenme senedinde sayılan harcama kalemleri ile sınırlıdır ve “Askeri Okullara Alınan Öğrenciler ile Silahlı Kuvvetler Hesabına Fakülte ve Yüksek Okullarda Okuyan Öğrenciler için Yüklenme Senedi Düzenlenmesine ve Bu Okullardan Çeşitli Sebeplerle Ayrılacak Öğrencilere veya Kefillerine Ödettirilecek Tazminata Dair Yönetmelik”te yapılan (13.02.1992 tarih ve 21141 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan) değişiklikle “personel ve amortisman” giderlerinin hesaplanacak tazminatın içereceği giderler arasında sayılmış olması, -yüklenme senedinde açıkça yer almadıkça (RG-14.02.2006-26080)- ilgilinin bu giderlerden de sorumlu tutulmasını gerektirmez.

Somut olayda davanın dayanağını oluşturan ve ... 9. Noterliğince düzenlenmiş bulunan 14.8.2001 gün ve 27224 yevmiye sayılı yüklenme senedinde, öğrencinin okulla ilişiğinin kesilmesi durumunda tazminat olarak ödenmesi gereken harcama kalemleri arasında personel ve amortisman giderleri yer almadığına göre, bunların hesaplamaya dahil edilmemesi yolundaki mahkeme kararı yerinde olduğundan bir numaralı bozma konusunda çoğunluğun görüşüne katılmıyorum.