Yargıtay 18. Hukuk Dairesi E.2007/4665 K.2007/10198

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Mahkemece yerinde iki kez bilirkişi incelemesi yaptırılmış olup, bilirkişi kurullarınca taşınmazın tarım arazisi olarak kabulü ile bu niteliğine göre değerlendirme yapılmış olması kural olarak doğrudur.

Ancak;

1-Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasa ile değişik 11. maddesinin birinci fıkrasının arazilere ilişkin (f) bendinde taşınmaz malın kamulaştırma (değerlendime) tarihindeki mevkii ve şartlarına göre olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir üzerinden bilimsel yöntemle değerinin belirlenebileceği öngörülmektedir. Bu yöntemle taşınmazın değerinin saptanmasında münavebeye alınacak ürünler yönünden sulu ya da kuru tarım arazisi niteliğinde olup olmaması önem taşır.

Ayrıca, Yargıtay'ın yerleşmiş uygulamalarında iklim koşulları, arazinin topografik yapısı ve bölgesindeki konumu (büyük yerleşim yerlerine uzaklığı vb.) gözönünde tutulduğunda, dava konusu taşınmazın bulunduğu yerle benzer nitelikte olan ülkemizin değişik yörelerindeki (değeri önemli şekilde etkileyen kanıtlanmış, farklı ve özel bir faktör bulunması hali hariç) sulu tarım arazilerinin değerlendirilmesinde kapitalizasyon faiz oranı %5, kuru tarım arazilerinde ise %6 alınmaktadır.

Bilirkişi kurullarınca düzenlenen raporlarda taşınmazın yakınından geçen irili ufaklı derelerden çiftçi imkanları ile sulanabilen bir arazi olduğu belirtilmekle yetinilmiş, dere suyunun taşınmazın tamamının sulanmasında her mevsim için yeterli olup olmadığı, dereden gelen bu suyun kendi doğal akışı ile mi yoksa özel bir pompalama ya da başka bir sistemle mi taşınmaza ulaştığı, dereden sulanamadığı zamanlarda taşınmazın ne şekilde sulandığı, hususları ayrıntılı bir biçimde araştırma yapılarak belirlenmeden ve pompayla sulama varsa bunun için yapılacak giderlerinde üretim masraflarına ilave edilmesi gerektiği düşünülmeden taşınmaz sulu arazi kabul edilip %5 kapitalizasyon faizi üzerinden değerlendirme yapılması,

2-Yargıtay'ın yerleşmiş uygulamalarına göre özel ve dikkate alınması gereken haklı bir neden bulunmadıkça tarım arazilerinin olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir üzerinden bilimsel yöntemle yapılacak değerlendirmede münavebeye alınacak ürünler için dekar başına elde edilecek ortalama verim, üretim gideri ve toptan satış fiyatına ilişkin olarak ciddi istatistiki bilgilere dayalı olduğu bilinen o yerdeki Tarım Müdürlüğü verilerinin esas alınması gerekmektedir.

Dosyada mevcut İlçe Tarım Müdürlüğü cetvelinde; buğday ürününün dekar başına ortalama üretim gideri 92.400.000TL. satış fiyatı 325.000 TL/kg, kavun ürününün dekar başına üretim gideri 155.500.000 TL, satış fiyatı 125.000TL/kg. olarak bildirildiği halde bilirkişi raporlarında gerekçesi de gösterilmeden daha düşük üretim giderleri ve daha yüksek satış fiyatları üzerinden hesap yapılması,

Doğru görülmemiştir.