Yargıtay 18. Hukuk Dairesi E.2007/6208 K.2007/7047

Dava dilekçesinde kamulaştırma bedelinin arttırılması ile faiz ve masrafların davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasal gerektirici nedenlere ve özellikle kanıtların takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre sair temyiz itirazları yerinde değildir.

Ancak;

Mahkemece, dava konusu taşınmazın arsa niteliği gözönünde tutularak bilirkişi kurullarının oluşturulup yerinde iki kez inceleme yaptırılmış ve düzenlenen ikinci bilirkişi kurulunun rapor ve ek raporu hükme esas alınmış ise de, kamulaştırma bedeli -emsal satışlara göre değil, serbest piyasa alım satım rayiçlerine göre- denetime elverişli olmayan ve yasada öngörülen yönteme uygun düşmeyen genel değerlendirmelerle tespit edilmiş bulunduğundan bu raporlara itibarla hüküm kurulması doğru değildir.

Şöyle ki;

1-Bilirkişi kurullarınca dava konusu taşınmazın yerinde inceleme yapılarak, 2942 Sayılı Kamulaştırma Yasasının 11. maddesinin üçüncü fıkrasının (g) bendi uyarınca kamulaştırma (değerlendirme) tarihinden önceki özel amacı olmayan emsal arsa satışlarını esas alarak dava konusu taşınmaz malın satış değerini ve bu değeri etkileyebilecek tüm nitelik ve unsurları gözeten gerekçeli bir değerlendirmeye dayalı olarak taşınmaz malın değerinin tespiti gerekir.

Satışı emsal alınacak olan taşınmazın dava konusu taşınmazla aynı mevkii ve konumda ve aynı yüzölçümde olması, birbirine komşu ya da yakın mesafede bulunması, kamulaştırma (değerlendirme) gününe yakın tarihlerde satılmış olması zorunlu değildir. Buna göre dava konusu taşınmaza emsal alınabilecek nitelik ve özellikleri taşıyan emsal arsa satışlarının belirlenip bilirkişi kurullarınca bu emsal satışların esas alınması suretiyle yapılacak karşılaştırma ve değerlendirme sonunda dava konusu taşınmazın değeri tespit edilmelidir. Dava konusu taşınmazın yer aldığı kentte emsal olabilecek özel amacı olmayan arsa satışlarının

bulunmadığı da düşünülemez. Kaldı ki, böyle bir olasılık söz konusu olsa bile komşu il ve ilçelerde -kamulaştırma gününden önceki özel amacı olmayan- arsa satışları da emsal alınabilir.

Emsalin satış fiyatına TÜİK toptan eşya fiyatları endeksi uygulanmak suretiyle değerlendirme tarihinde oluşan fiyatları bulunduktan sonra dava konusu taşınmazla karşılaştırılıp incelenerek aradaki farklılıklar belirtilip üstün ve eksik yönleri açıklanmalı, bu nitelik ve farklılıkların taşınmazın değerine olan etkilerinin ne olduğu belirtilmeli ve bu suretle yapılacak karşılaştırma ile dava konusu taşınmazın değeri belirlenmelidir.

Mahkemece tarafların bildireceği ve/veya resen belirlenecek emsal kayıtlar Tapu Sicil Müdürlüğünden getirtildikten sonra bilirkişi kurullarından yukarıda açıklanan esaslara uygun incelemeyi ve sonucunu içeren ek raporlar alınmalı, oluşacak sonuca göre karar verilmelidir.

İncelenen emsal imar parseli olup da dava konusu taşınmazın bu nitelikte olmaması durumunda, dava konusu taşınmazın yapılacak karşılaştırmadan sonra bulunacak değerinden, İmar Yasasının 18. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca düzenleme ortaklık payını karşılayacak oranda indirim yapılması gerektiği de dikkate alınmalıdır.

Değerlendirmeye esas alınan bilirkişi kurulu rapor ve ek raporlarının yukarıda açıklanan esaslara uygun düşmediği gözetilmeden, gerekli araştırma ve yeterli incelemeyi içermeyen bu raporlara itibarla hüküm kurulması,

Kabule göre de;

2-Kıymet takdir komisyonunun 6.000.000 TL/m2 değer biçtiği dava konusu taşınmaza, mahkemece yaptırılan bilirkişi incelemeleri soncunda alınan raporlardan birincisinde 60.000.000 TL./m2 değere ulaşılmış iken, ikinci raporda 80.000.000 TL/m2 değer belirlenmiştir. Bu durumda iki rapor birbirini doğrulamadığı -ayrıca her iki rapordaki bedelin kıymet takdir komisyonunda biçilen bedelin bir misilini aştığı- ve davacı az değeri, davalı yüksek değeri kabul etmediğine göre ortalama değeri belirleyecek rapor için üçüncü kez bilirkişi incelemesi yaptırılması gerektiği düşünülmeden yüksek değerli ikinci rapor ve ek raporuna dayanılarak karar verilmesi,

3-Artırılan bedel faizine, kamulaştırma kararının tebliğ tarihi esas alınarak kamulaştırmanın kesinleştiği ve mülkiyetin idareye geçtiği 23.05.2002 günü yerine daha önceki tebliğ tarihinden itibaren hükmedilmesi,

Doğru görülmemiştir.