Yargıtay 18. Hukuk Dairesi E.2009/10621 K.2009/11481

Dava dilekçesinde kamulaştırma bedelinin arttırılması ile faiz ve masrafların davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

1-Mahkemece bozma ilamına uyulmuşsa da gereği tam olarak yerine getirilmemiştir.

Şöyle ki;

İrtifak hakkı kurulması ve pilon yeri amacıyla yapılan kamulaştırmalarda bedelin tespiti için; zemini arsa olarak kabul edilen dava konusu taşınmazın Kamulaştırma Yasasının kıymet takdir esaslarını belirleyen 11. maddesinin üçüncü fıkrasının özellikle arsalara ilişkin (g) bendi uyarınca kamulaştırma gününden önce özel amacı olmayan emsal satışlara göre satış değerinin tespiti ve bedelin tespitinde etkisi olan diğer unsurlar da dikkate alınarak dördüncü fıkra gereğince her unsurun gerekçeleri ve değere katkı oranları ayrı ayrı belirlenip dayanakları gösterilmek suretiyle değerlendirilerek değerinin belirlenmesi gerekir.

Emsalin kamulaştırılan taşınmazla aynı konumda olması, taşınmaza yakın mesafede bulunması, aynı nitelik ve özellikleri taşıması, benzer yüzölçümde olması veya kamulaştırmaya yakın günlerde satılmış olması gerekli değildir.

Aynı özellik ve nitelikleri taşıyan başka yerlerde bulunan ve eski günlerde satılmış olan emsal kayıtlar tek tek dava konusu taşınmazla karşılaştırılıp incelenerek oradaki farklılıklar belirtilip üstün ve eksik yönleri açıklanmalı ve eski günlerdeki satışlarla kamulaştırma günü arasında geçen zaman içindeki taşınmaz malların değerinde ortaya çıkan değişiklikler Devlet İstatistik Enstitüsünce yayınlanan toptan eşya fiyat endeksi uygulanmak suretiyle değerlendirme tarihine getirilmeli, dava konusu taşınmazın kadastro parseli,

emsal taşınmazın ise imar parseli olduğunun tespiti halinde İmar Yasasının 18. maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca düzenleme ortaklık payına tekabül edecek oranda indirim yapılmalıdır.

Dava konusu taşınmazın değeri bu yöntemle tespit edildikten sonra; pilon yeri taşınmazın yüzölçümünden indirilip, geri kalanının bir bütün olarak değeri tespit edilip Kamulaştırma Yasasının 11. maddesinin son fıkrası uyarınca irtifak kurulması nedeniyle taşınmazda meydana gelecek değer düşüklüğünün oran ve miktarının gerekçesiyle belirlenmesi gerekir. Taşınmazın bu suretle tespit edilecek irtifak hakkı tesisinden önceki değeri ile irtifak hakkı geçirildikten sonraki değeri arasındaki fark kamulaştırma bedelidir.

Mahkemece tarafların vereceği ya da resen belirlenecek emsal kayıtlar Tapu Sicil Müdürlüğünden getirtildikten sonra yukarıda açıklanan esaslara uygun bilirkişi kurulundan ek rapor alınması gerekirken yasa hükümlerine uygun yöntemle kamulaştırma bedelini tespit etmeyen bilirkişi raporunun hükme esas alınması,

2- Kıymet takdir komisyonunca kamulaştırma bedeli olarak 2.103.250.000 TL değer biçilmiş olup, hükme esas tek bilirkişi raporunda 7.030,44 YTL kamulaştırma bedeli belirlenmiştir.

Bu durumda Kamulaştırma Yasası’nın 15.maddesinin 11.fıkrası hükmü uyarınca takdir komisyonunun belirlediği kıymet ile bilirkişi kurulunun saptadığı değer arasında önemli bir oransızlık (bir mislini aşan) bulunduğu için aynı usullerle yeni bilirkişi kurulu oluşturularak kıymet takdiri yapılması gerekirken tek bilirkişi kurulu raporu ile yetinilip buna dayanılarak karar verilmesi,

Kabule göre de;

3-Hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda kamulaştırma bedeli 7.030,44 YTL belirlenmiş olup, tespit edilen bu bedelden ihtilafsız bedel düşüldükten sonra 4.927,19 YTL kamulaştırma bedeline hükmedilmesi gerekirken, ihtilafsız bedelin eksik hesap edilmesi suretiyle daha fazla kamulaştırma bedeline hükmedilmesi,

4-Bozma ilamından önce dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedeli 5.577,19 YTL tespit edildiği halde davacı lehine usuli kazanılmış hak kuralı ihlal edilmek suretiyle bozma ilamından sonra kamulaştırma bedelinin daha yüksek tespit edilmiş olması,

Doğru görülmemiştir.